71 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ul`
- achter de coulissen kijken (=de echte toestand zien (ontdekken))
- achter de gordijntjes smullen (=in stilte opeten)
- Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd (=voor een uitgebreide klus heb je meer tijd nodig)
- belofte maakt schuld (=als je iets beloofd hebt moet je dat ook nakomen)
- brutaal als de beul (=zeer brutaal)
- bulken van het geld (=geld in overvloed hebben)
- dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
- dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
- de dorsende os zult gij niet muilbanden (=iemand die voor je werkt moet je goed behandelen)
- de gulden middenweg (houden/bewandelen/verkiezen) (=een tussenstandpunt of tussenoplossing verkiezen)
- de kraaien zullen het uitbrengen (=de waarheid zal aan het licht komen)
- de pil vergulden (=iets vervelends op zo vriendelijk mogelijke manier zeggen)
- de raven zullen het uitbrengen (=de waarheid komt hoe dan ook aan het licht)
- de vermoorde onschuld spelen (=net doen alsof je van niets weet)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- een Keulse reis doen (=heel lang wegblijven)
- een kinderhand is gauw gevuld (=met een kleinigheid tevreden zijn)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een gewoon mens (=zich een beetje aanstellen)
- een lulletje rozenwater (=een weinig dynamisch persoon)
- een nul in het cijfer zijn (=niets in te brengen hebben)
- een put maken om een andere te vullen (=met de ene lening de vorige afbetalen)
- een smulpaap zijn (=van lekker eten houden)
- een varken heeft wel een krul in zijn staart. (=er is altijd iets om trots op te zijn)
- geduld is een schone zaak (=wie rustig afwacht wordt beloond)
- geef het veulen geen haver en het kind geen brandewijn. (=behandel kinderen niet als grote mensen)
- geen benul hebben (=iets echt niet doorhebben)
- gekruld haar, gekrulde zinnen (=vreemdelingen hebben andere zeden en gewoonten)
- gevulde heer (=rond zandgebak)
- het antwoord schuldig blijven (=het antwoord niet kunnen geven)
- het in Keulen horen donderen (=met stomheid geslagen zijn)
- het krullen van de staart is het fatsoen van de hond. (=iedereen heeft wel een positieve eigenschap)
- het vat der Danaïden vullen (=nooit klaar komen met het werk)
- het veulen laten draven. (=gaan plassen)
- iemands geduld uitputten (=iemand op de zenuwen werken)
- iets voor Jan Lul doen (=moeite doen zonder enig resultaat of waardering)
- in zijn schulp kruipen (=zich in zichzelf terugtrekken, niet verder aandringen)
- in zulk water vangt men zulke vissen (=van dat slag volk mag men dat verwachten)
- in zulke vijvers vangt men zulke vissen (=van dat slag volk mag men dat verwachten)
- je een bult lachen (=hard lachen)
- je handen in onschuld wassen (=doen alsof men geen schuld heeft)
- je weren als een kat in de krullen (=je fel verweren)
- je zult stokvis eten. (=je krijgt slaag.)
- je zult ze maar de kost moeten geven (=het zijn er veel (mensen))
- jut en jul (=een apart of raar stelletje)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen geduld))
- kijken of men het in Keulen hoort donderen (=heel erg verbaasd kijken)
- kinderen die zwijgen zullen ook nooit wat krijgen (=aanvulling op `Kinderen die vragen worden overgeslagen.`)
- lust je nog peultjes (=wat zeg je me daarvan!)
- maart heeft een krul in zijn staart. (=in maart kan het wisselvallig zijn)
122 betekenissen bevatten `ul`
- in de schoenen schuiven (=(vaak onterecht) beschuldigen)
- bij iemand in het krijt staan (=aan iemand iets schuldig zijn)
- kinderen die zwijgen zullen ook nooit wat krijgen (=aanvulling op `Kinderen die vragen worden overgeslagen.`)
- het gelag betalen (=alle kosten moeten betalen terwijl ook anderen er schuld aan hebben)
- voor Sinterklaas spelen (=alle wensen vervullen, alles voor iedereen betalen)
- het leven is meer dan eten en drinken. (=alleen eten en drinken vult geen leven.)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- als je hem een vinger geeft, neemt hij de hele hand (=als je iemand een beetje helpt, wil diegene altijd je hulp)
- waar een wil is is een weg (=als je iets echt wilt, dan zul je ook slagen /de weg vinden naar je doel)
- wie gekheid zaait zal dwaasheid oogsten. (=als je ongebruikelijke dingen doet krijg je ook ongebruikelijke resultaten)
- zitten alsof men een luis in zijn oor heeft (=alsof hij door zijn geweten beschuldigd wordt)
- altijd de kwade pier zijn (=altijd als de schuldige aangewezen worden)
- dat is huilen met de pet op (=bedroevend resultaat)
- waar twee kijven hebben twee schuld (=beide personen hebben schuld als ze ruzie met elkaar maken)
- met hangende pootjes thuiskomen (=bewust van schuld (thuis)komen / zeer tegen zijn zin)
- zoden aan de dijk zetten (=daadwerkelijk hulp verschaffen)
- dat kan Bruin(tje) niet trekken (=dat kunnen we ons niet veroorloven (afgeleid van een populaire naam voor trekpaarden))
- de kraan dichtdraaien (=de (financiële) hulp sterk verminderen of stopzetten)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- de eigen boontjes doppen (=de eigen zaken regelen zonder hulp van anderen)
- eerste viool willen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvoorbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- op de pianist schieten (=de onschuldige (de brenger van het nieuws) straffen)
- de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
- de zwartepiet doorspelen (=de schuld doorschuiven)
- de zwartepiet krijgen (=de schuld krijgen)
- de wrijfpaal zijn (=de schuld krijgen (van alles))
- een streep door de rekening halen (=de schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben)
- de kwaaie pier (=de schuldige)
- de dader ligt op het kerkhof (=de schuldige is niet te vinden)
- dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
- scherven brengen geluk. (=dit zeg je om iemand zich minder schuldig te laten voelen)
- je handen in onschuld wassen (=doen alsof men geen schuld heeft)
- goed gereedschap is het halve werk (=door de juiste hulpmiddelen te gebruiken wordt het karwei snel geklaard)
- een zware pijp roken (=door eigen schuld in moeilijkheden komen)
- met gesloten beurs betalen (=door middel van een wederzijdse schuld het bedrag verrekenen)
- de pot verwijt de ketel dat die zwart ziet (=een ander aanwijzen als schuldige, terwijl die zelf hetzelfde gedaan heeft)
- een beerput opentrekken (=een geheim onthullen of schandalen blootleggen.)
- een wolf in de schaapskooi. (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een wolf in schaapskleren (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- te boek staan. (=een schuld hebben.)
- hou en trouw (beloven) (=elkaar overal (zullen) helpen)
- er debet aan zijn (=er schuldig aan zijn)
- dat muisje heeft een staartje. (=er zullen nog problemen komen)
- de zondebok zijn (=ergens de schuld van krijgen)
- je kruk ergens tussen steken (=ergens ter hulp komen)
- tijd brengt raad. (=geduldig zijn leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- wat baten kaars of bril, als de uil niet zien en wil. (=gezegd als een koppig iemand advies of hulp negeert)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen geduld))
2 dialectgezegden bevatten `ul`
- der zit un ul ip je dak (=je moet nog je huis verder afbetalen) (West-Vlaams)
- Jès were den ul van ' t spel (=Hij is weer de dupe) (West-Vlaams)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
