3 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `dus`
- de Hebreeërs bouwden het, maar de Egyptenaren hebben het. (Exodus 1:11-14) (=het vuile werk door anderen opknappen en het resultaat zelf pakken)
- fiat justitia et pereat mundus (=het recht moet zegevieren ook al vergaat de wereld) (Latijn)
- mundus vult decipi (=de wereld wil bedrogen worden) (Latijn)
2 betekenissen bevatten `dus`
- zolang er leven is, is er hoop (=er is altijd hoop, dus geef nooit op!)
- een nieuwe voordeur krijgen (=gezegd bij het bereiken van een tiende levensjaar, dus 10, 20, 30 etc.)
26 dialectgezegden bevatten `dus`
- 'k ben skele van d'n dus (=ik heb heel veel dorst) (Zwevegems)
- a'j doot wa'j könt wat zeur iej dan nog (=je kunt niet meer doen dan je best, dus wat maak je je druk) (Twents)
- ad ye, aye - ew ye, eye (aye is dus vt van eye), wat adje dan nog? ew je ok nog? wat aye? wat eye nau wir edoon! (=had jij, had je - heb jij, heb je) (Urkers)
- bedakke dag (=gezellige Volendammer dag (bedacht door horeca die vond dat er nog wel meer feesten gevierd moesten worden, dus niet een Volendammer woord) (Volendams)
- Da mèn ich! (=Dat dacht ik dus ook) (Achels)
- dae bleusj 't vét vanne sop aaf (=Hij zit op de centen, is dus erg gierig) (Weerts)
- dae gaaptj zich oet de her (=hij gaapt flink (her = scharnieren, als de deur ‘oet de her’ hangt, dan hangt hij dus uit de scharnieren)) (Heitsers)
- dae haet de klieëzaod weggebrachtj (=hij is gaan biechten (klieë = rotzooi, dus eigenlijk je rotzooi wegbrengen)) (Heitsers)
- Dao zeen manskaerels diej ein wolk van ein vrouw höbbe. Es diej dus ins weg is sjientj de zón! (=Er zijn mannen die een wolk van een vrouw hebben. Wanneer die dus weg is schijnt de zon!) (Kinroois)
- dat pieëd hèt zëne poeëse al lang gehaage (=dat paard is al ouder dan 12 jaar (en dus versleten°) (Munsterbilzen - Minsters)
- de (kark) klokken, carillon, op urk is ditter alteid mar eene, dus de klokke luid is et gezegde. (=beiaard) (Urkers)
- det is kappes of moos (=dat is allebei hetzelfde en dat maakt dus niks uit) (Heitsers)
- Dit wèrrek dus neet, eederein deit mer gèt! (=Dit werkt dus niet, iedereen doet maar wat!) (Mestreechs)
- Ga nauw gauw deur - Uitdrukking , afhankelijk van de situatie , is de intonatie en dus betekenis anders. (=dat meen je niet/Doe ff normaal/zoek het lekker uit/ kom effe/) (Utrechts)
- Ge kunt mich den hoewgsten boem in (=Dat dacht ik dus niet) (Achels)
- grosj en fier, kol en manchet, thois giëne fret (=hovaardig naar buiten uit, maar in werkelijkheid is het veel minder, schone schijn dus) (Aalsters)
- Hij is dronken. ( 2e Lazarus was dood een werd door Jezus weer tot leven gewekt) . Iemand die dronken is kan buiten westen zijn, maar komt weer bij. dus 'als Lazarus` zijn. (=Hij / zij Is (als) Lazarus) (Utrechts)
- Ik zit zo vol as mud 1 mud kolen was 40 kilo 1 mud aardappelen 70 kilo zo vol als mud zitten betekent dus boordevol zitten , zodat er niets meer bijkan. Ook de term `riem op de vreethaak` hoorde je vaak in utrecht. Met andere woorden, je riem een gaatje verder zetten omdat je enorm veel gegeten had. (=vol zitten (van het eten): uitspraak: Ik zit *stamp, tjok etc* vol !,) (Utrechts)
- J'es dwu van den dus (=Hij is zeer dorstig) (Harelbeeks)
- kenne je wel fergete, juh.... (=dat gaat dus mooi niet door...) (Leewarders)
- killëmeiter lis (=vrouw die grote schreden zet en dus kilometers aankan) (Munsterbilzen - Minsters)
- Nen boer zet gin vee op stal as hee d`r gin heuj veur hef. (=Een boer zet geen vee opstal als hij er geen hooi voor heeft. dus niet investeren zonder geld.) (Twents)
- oetrèkke, det zuut eine boor lever van zien kuuj den van zien luuj (=een koe die zich uitrekt, voelt zich op haar gemak en geeft veel melk, maar een knecht die zich uitrekt, is lui of moe en werkt dus minder hard) (Heitsers)
- van eine kwakkert kins se gein vaere plökke (=het is onbegonnen werk; hij heeft niks dus je zult ook niks van hem krijgen) (Heitsers)
- waat duit Sjang? Pieër helpe. Waat duit Pieër? Niks! (=er wordt dus niet gewerkt!) (Heitsers)
- wied van hoes is good lege (=dat is niet goed na te trekken, dus makkelijk liegen) (Heitsers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
