1672 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `he`
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- een vinger in de pap hebben (=ergens iets in te zeggen hebben, invloed hebben)
- een vlek op het blazoen (=een smet op de reputatie.)
- een voet in de stijgbeugel hebben (=uitzicht hebben op bevordering)
- een waarheid als een koe (=iets totaal vanzelfsprekends)
- een wild haar in de neus hebben (=onbezonnen en wild zijn)
- een zak zout met iemand gegeten hebben (=iemand al lang kennen)
- een zilveren dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld)
- een zuiver geweten is het beste oorkussen. (=als je eerlijk bent slaap je gerust)
- een zwaar hoofd in iets hebben (=er weinig kans in zien)
- een zwak voor iets of iemand hebben (=iets/iemand leuk of aardig vinden)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- eerst komt het eten dan de moraal. (=overleven is belangrijker dan het volgen van regels.)
- elk hart heeft zijn smart. (=iedereen heeft zijn eigen zorgen om iets)
- elk heeft genoeg in eigen tuin te wieden. (=bekritiseer geen anderen als je zelf niet perfect bent)
- elk huisje heeft z`n kruisje (=ieder gezin heeft eigen zorgen en problemen)
- elk vogeltje zingt zoals het gebekt is (=ieder laat zich uit op een wijze die door zijn eigen aard en opvattingen bepaald worden)
- elk waarom heeft zijn daarom (=elke gebeurtenis heeft een oorzaak)
- elke dag een draadje is een hemdsmouw in een jaar (=als je iedere dag een beetje doet komt het karwei uiteindelijk klaar)
- elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=men moet zich niet zorgen maken over de toekomst)
- elke gek heeft zijn gebrek (=er valt op iedereen wel iets aan te merken)
- elke ketter heeft zijn letter (=ieder denkt dat de eigen mening bewezen kan worden)
- elke medaille heeft een keerzijde (=iets van twee kanten bekijken, aan iedere zaak zitten twee kanten, vaak een positieve en minder positieve kant)
- er behoort meer tot een huishouden dan het zoutvat. (=er zijn veel bijkomende kosten)
- er de balen van hebben (=iets niet meer leuk vinden en willen dat het stopt)
- er de gek mee scheren (=iets of iemand bespotten)
- er de hand in gehad hebben (=eraan meegewerkt hebben, met raad of daad)
- er de hand voor in het vuur steken (=heel zeker weten dat iets zo is)
- er de mond vol van hebben (=praten over de zaken die iemand bezighouden)
- er de wind onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij ondergeschikten)
- er een broertje aan dood hebben (=er een hekel aan hebben)
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- er een hele kluif aan hebben (=er een heel probleem aan hebben)
- er een melkkoetje aan hebben (=er veel voordeel uit kunnen halen)
- er een muisje van hebben horen piepen (=er iets van gehoord hebben)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- er een schepje opdoen (=er nog wat aan toevoegen)
- er ei of kuiken van willen hebben. (=alles willen weten)
- er geen heil in zien (=er geen voordeel in zien)
- er geen hoge pet van op hebben (=geen hoge verwachting hebben van iets)
- er geen houvast aan hebben (=er weinig mee kunnen doen)
- er geen kaas van hebben gegeten (=er geen verstand van hebben)
- er geen kijk op hebben (=de oplossing niet zien)
- er geen kind aan hebben (=er geen last mee hebben)
- er geen oog voor hebben (=er niet op letten)
- er geen pap van gegeten hebben (=er weinig over weten)
- er geen spaan van heel laten (=iets compleet vernielen)
- er haring of kuit van willen hebben (=precies willen weten hoe het in elkaar steekt)
- er heet noch koud van worden (=zich nergens iets van aantrekken)
- er heg noch steg weten (=ergens de weg niet kennen)
1930 betekenissen bevatten `he`
- er een muisje van hebben horen piepen (=er iets van gehoord hebben)
- een baas boven baas zijn (=er is altijd wel iemand die het beter kan of het beter denkt te kunnen)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- het is daar altijd elf ogen. (=er is daar altijd onenigheid.)
- met tijd en stond, gaat men de wereld rond. (=er is een juiste tijd is voor alles en sommige dingen hebben tijd nodig)
- er schuilt een addertje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- er schuilt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- geld maakt niet gelukkig (=er is meer in het leven dan rijkdom)
- er is met hem te eggen noch te ploegen (=er is met hem niets aan te vangen)
- er dienen geen twee masten op een schip (=er kan er maar één het bevel voeren)
- er kaas aan hebben (=er maling aan hebben)
- er komen met krabben en bijten (=er met heel veel moeite komen)
- geen twee kapiteins op één schip (=er moet maar één persoon de leiding hebben, anders gaat het niet goed)
- je lol wel opkunnen (=er niet mee kunnen lachen)
- er part noch deel aan hebben (=er niets van weten of niet aan deelgenomen hebben)
- een zondagssteek houdt geen week (=er rust geen zegen op het werk wat iemand op zondag doet)
- je kunt van een kale kikker geen veren plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- van een kale kip kun je niet plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- kunnen maken en breken (=er veel macht over hebben)
- feestelijk danken (=er voor danken maar het zeker niet aannemen)
- het is broekzak-vestzak. (=er wordt betaald, maar het geld blijft bij dezelfde kliek)
- het zal er stinken/waaien (=er zal hevige ruzie zijn)
- het zal daar kluizen (=er zal hevige ruzie zijn)
- daar zitten nogal wat haken en ogen aan (=er zijn meer problemen dan je op het eerste gezicht zou denken)
- niet over rozen gaan (=er zijn nogal wat moeilijkheden)
- alle wegen leiden naar Rome (=er zijn veel manieren om je doel te bereiken / de uitkomst is altijd hetzelfde)
- er de hand in gehad hebben (=eraan meegewerkt hebben, met raad of daad)
- op rozen zitten (=erg gelukkig zijn en goed hebben)
- vuur en vlam spuwen (=erg hevig uitvaren)
- iemand wel kunnen villen (=erg kwaad zijn op iemand / Een erge hekel hebben aan iemand)
- je geradbraakt voelen (=erg moe zijn en diverse pijnen hebben)
- in vuur en vlam staan (=erg opgewonden zijn / hevig branden)
- zo scheef als een krab (=erg scheef)
- in zijn sas zijn (=erg tevreden met iets zijn of plezier met iets hebben)
- er prat op gaan (=erg trots over iets zijn en er over opscheppen)
- slapen als een marmot/otter/roos (=erg vast en heerlijk slapen)
- zuipen als een ketter (=erg veel (alcoholische drank) drinken)
- je handen dichtknijpen (=erg veel geluk hebben)
- spijt hebben als haren op zijn hoofd (=erg veel spijt hebben)
- het gras kunnen horen groeien (=erg verwaand zijn - ook gezegd als het ergens muisstil is)
- op voet van oorlog zijn/leven (=erge ruzie hebben)
- hemel en aarde bewegen (=ergens alles aan doen om het gedaan te krijgen (bv van iemand))
- goed en bloed voor iets offeren (=ergens alles voor over hebben (goed=bezittingen, bloed=het leven))
- naar iets talen (=ergens belangstelling voor hebben)
- de kraag kosten (=ergens bij om het leven komen)
- zeeën van tijd hebben (=ergens erg veel tijd voor hebben)
- iets in de vingers hebben (=ergens ervaring en deskundigheid over hebben opgebouwd, waardoor men met grote kwaliteit en zonder fouten te maken, zich hiermee bezig kan houden)
- van iets zoveel verstand hebben als een koe van saffraan eten (=ergens geen verstand van hebben)
- het de keel uithangen (=ergens genoeg van hebben)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
