970 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `zi`
- een doorn in het oog zijn (=ergens aan ergeren)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen (=men maakt geen twee keer dezelfde fout)
- een gat in zijn hand hebben (=geld te gemakkelijk uitgeven)
- een gek en zijn geld blijven nooit lang bij elkaar (=geld uitgeven aan nutteloze en onnodige dingen)
- een gezicht als een oorwurm trekken (=erg ontevreden kijken (omdat er bijv. iets gedaan moet worden))
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een glas op zijn tijd houdt de mot uit de maag. (=wordt gezegd door mensen die graag een borreltje lusten)
- een groentje zijn (=(ook: Groen als gras zijn. ) Ergens nog geen ervaring mee hebben)
- een hard gelag zijn (=iets is moeilijk te dragen)
- een harde dobber (zijn/worden) (=niet gemakkelijk (zijn/worden))
- een heilig boontje zijn (=erg braaf doen, maar niet altijd braaf zijn)
- een hele jan zijn (=een grote vent zijn)
- een hond is stout op zijn eigen dam. (=op bekend terrein durf je meer)
- een houten/stijve Klaas zijn (=nooit iets leuks willen)
- een huis met zilveren pannen. (=een huis waar een hoge hypotheek op rust)
- een kat komt altijd weer op zijn poten terecht. (=uiteindelijk komt het toch weer in orde.)
- een kind van zijn tijd (=iemand die leeft volgens de in zijn tijd heersende opvattingen)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- een kolfje naar zijn hand (=iets dat hij erg graag doet)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een gewoon mens (=zich een beetje aanstellen)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- een liedje van verlangen zingen (=op allerlei manieren een wens uitspreken)
- een man van de klok zijn (=iemand die steeds precies op tijd is)
- een mens is alleen onmisbaar bij zijn begrafenis (=niemand is onmisbaar.)
- een muurbloempje zijn (=stil en teruggetrokken zijn)
- een nul in het cijfer zijn (=niets in te brengen hebben)
- een nummer zijn (=van weinig betekenis zijn of althans zo behandeld worden)
- een onbeschreven blad zijn (=nauwelijks bekend zijn)
- een ondergeschoven kindje zijn (=iets of iemand is miskend. Zie bedstede voor de letterlijke betekenis)
- een ongelovige Thomas zijn (=nooit iets geloven)
- een ongeluk zit in een klein hoekje (=door een kleine fout kunnen gemakkelijk erg nare ongelukken gebeuren)
- een open boek zijn (=wanneer je karakter eenvoudig te doorzien is)
- een oud wijf zijn (=zich niet flink gedragen - zeuren)
- een oude rot in het vak (zijn) (=alles van het vak afweten en alles weten hoe te doen)
- een paard dat stormt en een meisje dat wil trouwen zijn niet tegen te houwen. (=niet tot iets anders te bewegen)
- een Piet Lut zijn (=kleinzerig zijn)
- een ridder te voet zijn. (=niets meer hebben)
- een ridder van het lui paard zijn (=steeds smoesjes verzinnen en de schuld buiten jezelf leggen)
- een roepende in de woestijn zijn (=niemand die naar je wil luisteren (bij raad/waarschuwingen))
- een schuimspaan zijn (=een zuiplap of niksnut zijn)
- een sfinx zijn (=typisch zijn)
- een slap jantje zijn (=een sukkel zijn)
- een smulpaap zijn (=van lekker eten houden)
- een stille in den lande zijn (=iemand die erg stil en ingetogen is of iemand die zich bijna nooit ergens mee bemoeit)
- een stofje aan een weegschaal zijn (=iets erg onbelangrijks zijn)
- een stuk in zijn kraag hebben (=dronken zijn)
1331 betekenissen bevatten `zi`
- in het gevlij komen (=doen wat iemand graag ziet om in de gunst te komen)
- verkikkerd zijn (=dol zijn op iemand/iets of verliefd zijn op iemand)
- bot gegeten hebben (=dom geboren zijn en zo blijven)
- het zwoerd/zwoord achter de oren hebben (=doof zijn)
- door de bomen het bos niet meer zien (=door alle details het overzicht verliezen)
- met een gouden hengel vissen (=door bedrog zijn doel halen)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- je achter de oren krabben (=door een onverwachte, zorgelijke ontwikkeling tot nadenken gestemd zijn)
- met gesloten beurs betalen (=door middel van een wederzijdse schuld het bedrag verrekenen)
- liefde is blind (=door verliefdheid de gebreken van een ander niet zien)
- alle vrijers zijn rijk. (=door verliefdheid de negatieve dingen van je partner niet zien)
- voorkomen is beter dan genezen (=door voorzichtig te zijn kun je problemen en ongelukken voorkomen)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- men vangt meer vliegen met honing/stroop dan met azijn (=door vriendelijk te zijn bereik je meer bij iemand dan met lelijke woorden)
- alleen een piepend wiel krijgt olie (=door zich opvallend te gedragen bekomt men aandacht)
- zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen (=door zuinig en ijverig te zijn, kan men veel bereiken)
- iets/iemand in de gaten hebben/krijgen (=doorkrijgen hoe dingen in elkaar steken of zicht houden op de situatie)
- met een waterzeil thuiskomen (=doornat zijn)
- door de mand vallen (=doorzien worden)
- in de lucht hangen (=dreigen te gebeuren - onzeker zijn)
- voor Pampus liggen (=dronken of bewusteloos zijn)
- in de olie zijn (=dronken zijn)
- een snee in het oor hebben (=dronken zijn)
- een peer op hebben (=dronken zijn)
- een laars aanhebben (=dronken zijn)
- een snee in de neus hebben (=dronken zijn)
- een stuk in zijn kraag hebben (=dronken zijn)
- lazarus zijn (=dronken zijn)
- de koning gezien hebben (=dronken zijn)
- de Paus van dichtbij zien. (=dronken zijn)
- de prins spreken (=dronken zijn)
- een kwade dronk hebben (=dronken zijn en slecht geluimd)
- een bom inhebben. (=dronken zijn.)
- het beestje bij zijn naam noemen (=duidelijk en precies zeggen hoe je over iets of iemand denkt; precies zeggen hoe iets zit)
- hazenvlees gegeten hebben (=een bangerik zijn)
- een hen met sporen. (=een bazige vrouw.)
- het beste paard van stal vergeten. (=een belangrijk persoon over het hoofd zien)
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een uil zijn (=een dwaas zijn, een stomkop zijn)
- voor het inkoppen hebben (=een eenvoudige kans om in een discussie een punt te maken dankzij een voorzet van een ander)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- onder het mes zitten (=een examen hebben, in angstige omstandigheden zitten)
- het bijltje zoeken (=een excuus of uitweg verzinnen)
- zwemmen als een vis kunnen (=een expert zijn in zwemmen)
- een wolf in de schaapskooi. (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een wolf in schaapskleren (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een handwerk heeft een gouden bodem (=een goed vakman verdient altijd zijn brood)
- een goede naam is beter dan olie (=een goede naam (reputatie) is beter dan veel geld (olie) bezitten)
- een koopman een loopman. (=een goede verkoper gaat bij zijn klanten langs)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
