431 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ra`
- dat hangt als een schijthuis boven de gracht (=dat is overduidelijk)
- dat is algabra voor hem. (=daar snapt hij niets van.)
- dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
- dat is de hamvraag (=de vraag waar het om gaat)
- dat raak je aan de straatstenen niet kwijt (=dat is niet te verkopen)
- dat raakt kant noch wal (=dat is geen zinnig argument)
- dat raakt mijn koude kleren niet (=ergens niets mee te maken hebben en zich niet voor interesseren)
- de admiraal heeft geschoten. (=de gastheer heeft het sein gegeven te gaan eten.)
- de appel wegdragen/winnen (=als schoonste erkend worden)
- de bak indraaien (=gevangen genomen worden)
- de bastaard van de graaf wordt later bisschop (=alleen hoge heren kunnen hun buitenechtelijke kinderen een toekomst bieden)
- de boter eruit braden (=het ervan nemen)
- de bramzeilen bijzetten (=alles op alles zetten)
- de dag met manden uitdragen (=tijd verdoen)
- de derde man brengt de spraak aan (=drie hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- de draad kwijt zijn (=de loop van het verhaal niet meer kunnen volgen)
- de draad oppakken (=doorgaan van de plaats waar je was gestopt)
- de draad van Ariadne (=middel om klaarheid te scheppen in een ingewikkeld iets)
- de draak met iets steken (=ergens niets van geloven en er grapjes over maken)
- de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scherpste benoemen)
- de ene bedelaar ziet de andere niet graag voor de deur staan (=men is bang voor concurrentie)
- de ene kraai pikt de andere de ogen niet uit (=ze benadelen elkaar niet)
- de gebraden haan uithangen (=op onverantwoordelijke wijze erg veel geld uitgeven aan met name lekker eten en drinken)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden verbergen voor anderen)
- de haring braadt hier niet (=het gaat niet zoals het zou moeten)
- de haring braden om de hom of kuit (=iets opofferen om een kleinigheid)
- de jongste ezel moet het pak dragen (=de jongste moet de vervelende klusjes opknappen)
- de kast indraaien. (=in de gevangenis komen.)
- de koe van de pastoor eet iedere dag mals gras (=wie trouw is aan machtige mensen, heeft een heerlijk leven)
- de kop is eraf (=er is een begin gemaakt)
- de kraag kosten (=ergens bij om het leven komen)
- de kraaien zullen het uitbrengen (=de waarheid zal aan het licht komen)
- de kraaienmars blazen (=dood gaan)
- de kraan dichtdraaien (=de (financiële) hulp sterk verminderen of stopzetten)
- de krant brengt de leugens in het land. (=niet alles wat de media schrijft klopt.)
- de leer veroordelen maar de leraar sparen (=de wortel van het probleem niet aanpakken)
- de nacht brengt raad. (=ergens een nachtje over slapen leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is goed bij het nemen van beslissingen)
- de palm wegdragen (=winnen)
- de rapen zijn gaar (=er is een probleem waar direct iets aan gedaan moet worden)
- de ratten verlaten het zinkende schip (=als de omstandigheden verslechteren denken sommigen alleen aan zichzelf en vertrekken)
- de raven zullen het uitbrengen (=de waarheid komt hoe dan ook aan het licht)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steeds weer op wordt teruggegrepen)
- de rode haan laten kraaien (=iets in brand steken)
- de schepen achter zich verbranden (=een beslissing nemen en niet meer terug kunnen)
- de tramontane kwijt zijn (=het spoor bijster zijn)
- de wereld draait door (=het leven gaat gewoon door, ondanks problemen.)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- de wereld op zijn duim kunnen draaien (=alles doen wat iemand wil)
- die haring braadt niet (=dat (meestal geniepige) plannetje schijnt niet te lukken)
520 betekenissen bevatten `ra`
- ze waren fout (=collaborateurs en fascisten gedurende de Tweede Wereldoorlog)
- steen en been klagen (=constant en hevig klagen. (klagen bij alles wat heilig is, bv. botten (=been) in een graf (=steen)))
- daar is kop noch staart aan te vinden (=daar geraak je niet uit wijs)
- dat kan al het water van de zee niet afwassen (=daar is niets aan te doen - dat kan je niet wegpraten)
- die molen maalt langzaam (=dat gaat traag)
- dat is een haspel in een fles (=dat is een raadsel)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvoorbeeld een traumatische ervaring))
- dat kan hij in zijn zak steken (=dat is raak - die zit!)
- die zit (=dat is raak!)
- dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
- dat sluit als een haspel in een zak (=dat raakt kant noch wal)
- dat is zo breed als het lang is (=dat verandert niets aan de zaak)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- het waren allebeiden vuilaards. (=de een verwijt de ander iets waaraan hij zich)
- voor iets moeten bloeden (=de gevolgen moeten dragen)
- in zijn kraag duiken (=de kraag hoog opzetten tegen de koude)
- door het kluisgat aan boord komen (=de lagere rangen doorlopen alvorens bevelhebber te worden)
- de wind waait uit een andere hoek (=de meningen/omstandigheden zijn veranderd)
- de bordjes zijn verhangen (=de omstandigheden zijn veranderd)
- op de pianist schieten (=de onschuldige (de brenger van het nieuws) straffen)
- de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
- als een spin in het web (=de persoon of organisatie waar alles om draait)
- ook tussen de mooie bloemen groeien brandnetels (=de schoonheid van de omgeving biedt geen garantie voor onaangename zaken)
- genade voor recht laten gelden (=de straf kwijtschelden)
- de bijl ligt al aan de wortel (=de straf zal spoedig volgen)
- het water komt op de dijk. (=de tranen komen op)
- een deksel op de kop hebben (=de verantwoordelijkheid voor iets nemen)
- dat is de hamvraag (=de vraag waar het om gaat)
- een draai aan iets geven (=de waarheid verdraaien)
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
- dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
- het heen en weer krijgen (=diarree krijgen - vooral gezegd van iets dat helemaal niet bevalt)
- tussen die twee was er geen chemie (=die twee mensen hadden te veel karakterverschillen om goed te kunnen samenwerken)
- sijmen betaalt (=diegene die het minste verdient draagt de kosten)
- het haasje zijn (=diegene zijn die er voor opdraait, het slachtoffer)
- op til zijn (=dingen zijn op dit moment gaande (met name veranderingen))
- lik op stuk (=direct afstraffen)
- in het gevlij komen (=doen wat iemand graag ziet om in de gunst te komen)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
- een proefballonnetje oplaten (=door het doen van een uitspraak de mening van anderen peilen)
- door vragen wordt men wijs (=door het stellen van vragen kun je veel te weten komen en veel kennis opdoen)
- buurmans leed troost (=door het verdriet of de pijn van een ander kun je je eigen verdriet en pijn beter verdragen)
- met gesloten beurs betalen (=door middel van een wederzijdse schuld het bedrag verrekenen)
- alleen een piepend wiel krijgt olie (=door zich opvallend te gedragen bekomt men aandacht)
- over lijken gaan (=doordouwen zonder oog voor ethiek of moraal)
- een dronken vrouw is een engel in bed (=drank draagt bij aan het beëindigen van de tegenstand)
- als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan (=drank verdringt gezond verstand)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
