98 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `agen`
- het zijn niet allen koks die lange messen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- het zijn niet allen monniken die kappen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- het zijn niet de slechtste vruchten waaraan de wespen knagen (=over goede mensen worden vaak onaardige dingen verteld)
- het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen (=wie in weelde leeft moet oppassen om niet op het slechte pad te raken)
- ieder moet zijn eigen kruis dragen (=ieder moet zijn eigen tegenslagen verwerken)
- iedereen moet zijn last dragen (=ieder heeft zijn problemen)
- iemand de oren afzagen (=steeds blijven aandringen)
- iemand de stuipen op het lijf jagen (=iemand erg laten schrikken en/of bang maken)
- iemand een warm hart toedragen (=iemand steunen)
- iemand het hemd van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- iemand het land opjagen (=iemand uit zijn humeur brengen)
- iemand op de kast jagen (=iemand zijn goede humeur doen verliezen door plagen)
- iemand op handen dragen (=grote bewondering hebben voor iemand)
- iemand tegen zich in het harnas jagen (=iemand door eigen toedoen boos maken)
- in de dagen van olim (=in vroeger dagen)
- in februari klagen de boeren het minst. (=boeren klagen altijd maar februari heeft de minste dagen om in te klagen (grapje))
- in het hoekje zitten waar de slagen vallen (=zich in een groep bevinden die altijd het moeilijk heeft of problemen krijgt)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- je op glad ijs wagen/begeven (=ergens over gaan praten waar die weinig van af weet)
- kinderen die vragen worden overgeslagen (=brutale kinderen die altijd overal om vragen, worden genegeerd)
- kolen naar Newcastle dragen (=nutteloos werk verrichten)
- krakende wagens lopen/rijden het langst (=nieuw hoeft niet altijd beter te zijn / mensen die vaak ziek zijn worden vaak toch heel oud)
- meer laden dan men dragen kan (=te veel hooi op zijn vork nemen)
- meisjes die bloemen dragen, mag je kussen zonder te vragen (=een aanmoediging om meisjes met bloemen te kussen)
- met beslagen paarden op het ijs komen. (=goed voorbereid zijn voor zijn taak)
- met blindheid geslagen zijn (=verblind zijn, volkomen gebrek hebben aan inzicht)
- met de benenwagen (=te voet)
- met stomheid geslagen (=plotseling geen woord meer kunnen zeggen)
- met vlag en wimpel slagen (=met een zeer goede beoordeling slagen)
- met vragen komt men in Rome. (=wees niet bang om hulp te vragen)
- naar de bekende weg vragen (=vragen naar hetgeen men al weet / Overbodig handelen)
- onbeslagen ten ijs komen (=niet voorbereid zijn)
- oogkleppen dragen (=iets niet (willen) zien)
- op je achterste zolder jagen (=beledigen, bang maken)
- over de kling jagen (=iemand doden)
- steen en been klagen (=constant en hevig klagen. (klagen bij alles wat heilig is, bv. botten (=been) in een graf (=steen)))
- tot in lengte van dagen (=tot het einde der tijden)
- uilen naar Athene dragen (=nutteloos werk verrichten)
- uit de lijken geslagen (=totaal van zijn stuk gebracht)
- uit het veld geslagen zijn (=helemaal van streek zijn)
- uit zijn lood geslagen zijn (=verbaasd zijn, niet goed meer weten hoe het verder moet)
- voorbij de schout zijn deur mogen dragen (=wel gezien mogen worden)
- vragen kost geen geld (=al heb je weinig kans, je kan het in elk geval maar vragen)
- vragen staat/is vrij (=iedereen heeft de gelegenheid om vragen te stellen)
- wanneer de boeren niet meer klagen, nadert het einde der dagen (=boeren klagen altijd)
- water in de zee dragen (=iets totaal zinloos doen)
- water naar de zee dragen (=een zinloos karwei opknappen)
- zich gedragen als een baars (=zeer onhandig zijn)
127 betekenissen bevatten `agen`
- de gaande en komende man (=iedereen die komt opdagen)
- vragen staat/is vrij (=iedereen heeft de gelegenheid om vragen te stellen)
- iemand achter de broek/veren/vodden zitten (=iemand aansporen/opjagen / nauwlettend volgen)
- iemand het licht in de ogen niet gunnen (=iemand absoluut niet kunnen verdragen)
- iemand op het matje roepen (=iemand bij zich laten komen en om uitleg vragen waarom iets zo gedaan is)
- iemand in de arm nemen (=iemand de hulp vragen om te ondersteunen)
- iemand de handschoen toewerpen (=iemand ergens toe uitdagen of met iemand de strijd willen aangaan)
- de stuipen op het lijf jagen (=iemand felle schrik aanjagen)
- het op iemand begrepen hebben (=iemand goed kunnen verdragen / iemand is altijd de pineut)
- iemand de wet stellen (=iemand iets opdragen te doen)
- het niet op iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- iets tegen iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- liever iemand zijn hielen zien dan zijn tenen (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- in iemands zakken zitten (=iemand plagen)
- iemand de duimschroeven aanzetten (=iemand scherp ondervragen, onder grote druk zetten)
- iemand het lemmer bieden (=iemand uitdagen)
- de pik op iemand hebben (=iemand voortdurend plagen of aanvallen)
- iemand op de kast jagen (=iemand zijn goede humeur doen verliezen door plagen)
- niet aan het juiste adres zijn (=iets aan de verkeerde persoon vragen)
- een hard gelag zijn (=iets is moeilijk te dragen)
- op de lange baan schuiven (=iets uitstellen of vertragen.)
- nood leert bidden (=in nood leert men anderen om hulp vragen)
- in de dagen van olim (=in vroeger dagen)
- de zon niet in het water kunnen zien schijnen (=jaloers zijn, iets niet kunnen verdragen)
- wie veel eist krijgt veel. Wie te veel eist krijgt niets (=je kan door het te vragen veel bij mensen gedaan krijgen, maar als je onredelijk wordt zal je worden overgeslagen)
- kijk een gegeven paard niet in de bek (=je mag niet klagen over de kwaliteit van iets dat men gratis krijgt)
- met de witte perdekies naar Velzeke rijden (=krankzinnig worden. In Velzeke bevindt zich een sanatorium; de `witte perdekies` (witte paardjes) verwijzen naar een ziekenwagen, waarmee de geestesgestoorde afgevoerd wordt. Uitdrukking uit het zuiden van Oost-Vlaanderen)
- de zon in het water kunnen zien schijnen (=kunnen verdragen dat een ander ook iets krijgt)
- overweg kunnen (=kunnen verdragen, aankunnen)
- zo de abt, zo de monniken (=medewerkers gedragen zich net zoals hun leidinggevende)
- zo de heer, zo de knecht (=medewerkers gedragen zich net zoals hun leidinggevende)
- wie tapt die moet boren (=men moet de gevolgen van zijn handelen dragen)
- horzels steken niet en hommels doden niet. (=mensen met een grote mond dragen het minste bij)
- met vlag en wimpel slagen (=met een zeer goede beoordeling slagen)
- het in Keulen horen donderen (=met stomheid geslagen zijn)
- het staal wordt in de wind gehard. (=moeilijkheden en tegenslagen kunnen je sterker maken)
- het niet verzien hebben op (=niet goed kunnen verdragen)
- liever van achteren zien dan van voren (=niet goed kunnen verdragen)
- verstek laten gaan (=niet komen opdagen)
- je kat sturen (=niet komen opdagen)
- geen krimp geven (=niet opgeven, doorgaan zonder te klagen)
- geen zoden aan de dijk brengen/zetten (=niets bijdragen tot)
- het licht in de ogen niet gunnen (=niets gunnen, er niets van kunnen verdragen)
- de biecht afnemen (=ondervragen)
- de schop krijgen (=ontslagen worden)
- de zak krijgen (=ontslagen worden)
- op de keien komen (=ontslagen worden)
- op straat staan/zitten (=ontslagen zijn - geen onderdak meer hebben)
- alle beetjes helpen (=ook kleine dingen dragen bij aan het grote geheel)
- iemand aan de tand voelen (=op strenge manier ondervragen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
