98 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `lan`
- `s lands wijs, `s lands eer (=ieder volk is gehecht aan zijn eigen gewoonten, hoewel anderen ze maar raar vinden)
- aan het langste eind trekken (=in de voordeligste positie zijn)
- al lang en breed (=al lange tijd)
- als Hollands welvaren (=blakend van gezondheid)
- als Ieren en Britten op één land (=twee aartsvijanden in één ruimte)
- bij elkaar flansen (=samenrapen)
- bij het walletje langs (=op het nippertje, zuinig)
- boompje groot, plantertje dood (=sommige dingen hebben effecten die je niet kunt voorzien)
- dat is zo breed als het lang is (=dat verandert niets aan de zaak)
- de balans opmaken (=kijken hoe iets verlopen is; nagaan of je ergens voordeel of nadeel van hebt gehad)
- de kaart van het land kennen (=de omstandigheden kennen)
- de krant brengt de leugens in het land. (=niet alles wat de media schrijft klopt.)
- de kruik gaat zo lang te water tot ze barst/breekt (=als men steeds risico`s blijft nemen, gaat het een keer mis)
- de kruik gaat zolang te water tot zij barst (=alles heeft zijn beperkingen)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- de langste adem hebben (=iets het langst volhouden)
- de plank misslaan (=niet het goede inzicht hebben; ernaast zitten)
- de vaan van de opstand planten (=`n opstand verwekken)
- die molen maalt langzaam (=dat gaat traag)
- door een eiken plank kunnen zien als er een gat in zit (=niet zo bijzonder zijn als je je voordoet)
- een geeltje van de plank nemen (=een oude preek herhalen)
- een gek en zijn geld blijven nooit lang bij elkaar (=geld uitgeven aan nutteloze en onnodige dingen)
- een grote lantaarn, een klein licht (=veel praat, maar weinig verstand)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- een lange arm hebben (=iemand zelfs vanaf een grote afstand nog dwars kunnen zitten)
- een lange neus maken (=tong uitsteken, iemand iets inpeperen (Jaloers maken))
- een lans breken voor iemand (=het voor iemand opnemen, voor iemand de best doen diegene ergens mee te helpen iets te verkrijgen)
- een liedje van verlangen (=iets nog even proberen uit te stellen)
- een liedje van verlangen zingen (=op allerlei manieren een wens uitspreken)
- een onbekookt plan (hebben) (=een plan hebben waar niet goed over is nagedacht)
- een Poolse landdag (=wilde, ongeregelde vergadering)
- een stille in den lande zijn (=iemand die erg stil en ingetogen is of iemand die zich bijna nooit ergens mee bemoeit)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- er het land aan hebben (=er een hekel aan hebben)
- er is geen land met hem te bezeilen (=je kan met hem niets aanvangen, omdat hij niet wil meewerken)
- er van langs krijgen (=erge straf krijgen, al dan niet met een pak slaag)
- ga patatten planten (=loop naar de maan)
- gauw is dood en langzaam leeft nog. (=iets te snel doen is niet goed)
- geen profeet is in zijn (eigen) land geëerd (=in tegenstelling tot vreemden, zijn mensen uit je woonplaats minder bereid te luisteren)
- haast je langzaam (=doe het zo snel mogelijk, maar niet sneller (uit het Latijn: Festina lente))
- haring in het land, dokter aan de kant (=haring eten is zeer gezond; haring is zelfs één van de beste vissen voor je gezondheid)
- het is zo lang als het breed is (=het blijft hetzelfde, hoe je het ook bekijkt)
- het land aan iets hebben (=aan iets een hekel hebben)
- het land hebben aan iets/iemand (=een hartgrondige afkeer hebben)
- het land van belofte (=de plaats waar het goed toeven is)
- het voorland zijn (=iemands toekomst zijn)
- het zijn niet allen koks die lange messen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- Hollands welvaren (=gezegd van een zeer gezond uitziend persoon)
- iemand het land opjagen (=iemand uit zijn humeur brengen)
155 betekenissen bevatten `lan`
- sinds jaar en dag (=al lange tijd)
- al lang en breed (=al lange tijd)
- sinds mensenheugenis (=al lange tijd)
- kunnen lezen en schrijven (=al lange tijd goede diensten bewezen hebben)
- het doel heiligt de middelen (=alle middelen zijn toegelaten, zolang het doel maar bereikt wordt)
- de Mammon dienen (=alleen maar belangstelling hebben voor geld)
- hoop doet leven (=als je kan hopen op betere tijden, dan krijg je toch weer levenslust / zo lang je nog hoop hebt zijn er ook nog mogelijkheden)
- geen bericht is goed bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- meeuwen op het land, onweer aan het strand. (=als meeuwen het binnenland intrekken omdat er slecht weer op zee is)
- oude liefde roest niet (=als men al lang verliefd is, verdwijnt die liefde niet meer)
- gewicht hechten aan (=belang hechten aan)
- van je buik een afgod maken (=belang hechten aan lekker eten en drinken)
- wie hoog klimt kan laag vallen (=belangrijke zaken snel kwijt raken door kleine dingen)
- bij de tekst blijven (=bij het oorspronkelijke plan blijven)
- de aardappelen komen niet voor de eikenblaren (=boerenregel. De aardappelplant begint te groeien als de eik in het blad komt)
- die haring braadt niet (=dat (meestal geniepige) plannetje schijnt niet te lukken)
- dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
- iemands rechterhand zijn (=de belangrijkste assistent zijn)
- het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
- het koren van de molen zenden (=de klanten wegjagen - zichzelf benadelen)
- ars longo vita brevis (=de kunst blijft lang en het leven is kort)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- roet in het eten gooien (=de pret bederven of een plan laten mislukken)
- een spaak in het wiel steken (=door iemands ingrijpen gaat een plan van de ander niet door)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- de oren wassen (=duchtig ervan langs geven, de waarheid zeggen)
- het beste paard van stal vergeten. (=een belangrijk persoon over het hoofd zien)
- een koopman een loopman. (=een goede verkoper gaat bij zijn klanten langs)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
- de bom is gebarsten (=een langdurige spanning of conflict is tot een uitbarsting gekomen)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- het sop is de kool niet waard (=een onderwerp is te onbelangrijk om er aandacht aan te geven)
- een ongeluk komt te paard en gaat te voet (=een ongeluk is snel gebeurd, maar de gevolgen slepen lang aan)
- een ijzer in het vuur hebben (=een plan hebben dat nog onbekend is voor de buitenwereld)
- een onbekookt plan (hebben) (=een plan hebben waar niet goed over is nagedacht)
- het is monnikenwerk (=een saaie, harde, langdurige taak)
- een morse muur is snel afgebroken (=een slechte zaak gaat niet lang mee)
- er op zitten zweten (=er moeizaam of langdurig aan werken)
- iets wikken en wegen (=erg lang over iets nadenken en alle voors- en tegens afwegen)
- naar iets talen (=ergens belangstelling voor hebben)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- voor anker gaan (=ergens gaan wonen en langer verblijven)
- in het water vallen (=falen (een opzet, een voornemen, een plan), mislukken, niet doorgaan)
- er wordt een erfenis verdeeld. (=gezegd als iets erg lang duurt)
- achterom is kermis (=gezegd als voorlangs niet de voorkeur heeft)
- een Keulse reis doen (=heel lang wegblijven)
- piano aan gaan (=heel rustig en langzaam gaan)
- in Rome geweest zijn, maar de Paus gemist hebben (=het belangrijkste laten schieten)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
