130 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `pr`
- á propos! (=voor ik het vergeet)
- aan een boom zo vol geladen, mist men een twee pruimpjes niet (=als er van iets grote hoeveelheden zijn, kan er wel wat gemist worden)
- acte de présence geven (=ervoor zorgen dat je ergens aanwezig bent)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- als het regent in mei, is april voorbij (=spreekwoord dat de spot drijft met spreekwoorden die open deuren intrappen)
- als men van de duivel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- als proefkonijn dienen (=dienen voor een of ander experiment)
- april doet wat hij wil (=april geeft onvoorspelbaar weer)
- aprilletje zoet, heeft nog wel eens een witte hoed (=in het begin (de hoed) van april kan het nog wel eens sneeuwen)
- beproeft alle dingen en behoudt het goede. (=weet wat er allemaal is, maar doe alleen de goede dingen)
- bokkensprongen maken (=van het een op het ander springen - zotte sprongen maken)
- dat spreekt boekdelen (=dat is overduidelijk, bijv. `zijn gezicht spreekt boekdelen`)
- de bokkenpruik op hebben (=slecht gehumeurd zijn)
- de dans ontspringen (=niet in het onheil betrokken worden)
- de derde man brengt de spraak aan (=drie hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- de kan aanspreken (=drinken)
- de mijn is verkeerd gesprongen (=ongeveer als: wie een put graaft voor een ander, valt er zelf in)
- de nieren proeven (=onderzoeken of iets echt waar is)
- de pret alleen hebben (=iemands plezier bederven)
- de prins op het witte paard (=de man van je dromen)
- de prins spreken (=dronken zijn)
- de proef op de som nemen. (=iets uitproberen.)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- de verzenen tegen de prikkels slaan (=zich verzetten tegen iets wat niet tegen te gaan is)
- de vuurproef doorstaan (=slagen in de moeilijke onderneming)
- die het geluk vindt, die mag het oprapen. (=geluk komt onverwachts)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zonder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- een dag voor de prins. (=een verloren dag.)
- een droge maart en een natte april is de boeren naar hun wil (=weerspreuk)
- een gat in de lucht springen (=ongeremd enthousiast zijn)
- een kat in het donker/nauw maakt rare sprongen (=in een benarde situatie doet men vreemde dingen)
- een laag profiel houden (=zich niet laten opmerken)
- een paard, dat voor de tweede keer de sprong niet neemt, neemt hem ook voor de derde keer niet. (=iemand die al twee keer geen beslissing durft te nemen, komt nooit tot een besluit)
- een Pietje precies (=iemand die de dingen altijd heel precies wil doen)
- een proefballonnetje oplaten (=door het doen van een uitspraak de mening van anderen peilen)
- een profeet die brood eet (=iemand die waardeloze voorspellingen doet)
- een sigaar uit eigen doos presenteren (=iemand iets aanbieden dat in feite door de ontvanger zelf is betaald)
- een spreekwoord is een waar woord. (=spreekwoorden bevatten vaak waarheden of nuttige lessen waar je van kunt leren)
- een sprong in het diepe wagen (=een risico nemen en iets nieuws proberen.)
- een stadspraatje duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- er is een tijd van spreken en er is een tijd van zwijgen. (=soms is het beter om niets te zeggen)
- er niet van kunnen meespreken (=er niets over weten)
- er prat op gaan (=erg trots over iets zijn en er over opscheppen)
- er zijn altijd meer zwijgers dan sprekers (=lang niet iedereen komt altijd voor zijn mening uit)
- esprit de l escalier (=geestig idee dat te laat komt)
- geen bokkensprongen kunnen maken (=weinig geld hebben om extra dingen te kunnen kopen)
- geen middel onbeproefd laten (=alles proberen om een doel te bereiken.)
- geen profeet is in zijn (eigen) land geëerd (=in tegenstelling tot vreemden, zijn mensen uit je woonplaats minder bereid te luisteren)
- geen spreker die een zwijger verbetert. (=als je niets zegt zeg je niets verkeerds)
- goede waar prijst zichzelf (=goed materiaal moet niet aangeprezen worden)
399 betekenissen bevatten `pr`
- de morgen doet het werk. (=`s morgens ben je het productiefst)
- buiten spel blijven (=(willen) proberen niet betrokken te zijn)
- aan het lijntje hebben/houden (=aan de praat houden / beloven, maar steeds weer uitstellen)
- op de grote trom slaan (=aandacht proberen te krijgen voor diens zaak)
- de tongen losmaken (=aanleiding geven tot gepraat)
- het op de klompen aanvoelen (=achterafgepraat - Dat had men kunnen weten)
- voor heter vuren gestaan hebben (=al groter problemen gekend hebben)
- de toets kunnen doorstaan (=alle antwoorden op vragen/problemen weten)
- het hart in de schoenen zinken (=alle moed en hoop verliezen om problemen op te lossen)
- al zijn patronen verschieten (=alle mogelijkheden uitproberen)
- botertje aan de boom zijn / het is botertje tot de boom (=alles gaat goed zonder problemen)
- geen middel onbeproefd laten (=alles proberen om een doel te bereiken.)
- alles malletje naar malletje doen/maken (=alles steeds weer op precies dezelfde manier doen)
- iemand tot op zijn hemd uitkleden (=alles van iemand afnemen, een te hoge prijs laten betalen)
- als het in de kajuit regent ,druipt het in de hut (=als de baas problemen heeft, krijgen ook de ondergeschikten hun deel)
- als er één schaap over de dam is, volgen er meer (=als één persoon iets nieuws geprobeerd heeft, durven anderen ook wel)
- de kat de bel aanbinden (=als eerste een begin maken aan iets moeilijks (een lastige klus of een ingewikkeld gesprek))
- als het hek van de dam is lopen de varkens in het koren (=als er geen toezicht is springen kinderen of ondergeschikten uit de band)
- dan moet de wal het schip maar keren (=als iemand niet vooraf rekening houdt met een naderend probleem, dan moet het probleem maar daadwerkelijk in volle omvang ontstaan, en dan alsnog worden opgelost)
- een pakje wordt een zakje. (=als je een probleem niet aanpakt kan het zich uitbreiden en erger worden.)
- niet geschoten is altijd mis (=als je het niet probeert, komt er ook niks van)
- gedeelde smart is halve smart (=als je over problemen praat, dan kan je het makkelijker verwerken / door de problemen/ellende van een ander is het gemakkelijker de eigen problemen/ellende te dragen)
- als twee honden vechten om een been loopt de derde ermee heen (=als twee mensen ruzie maken, profiteert een derde ervan.)
- wanneer twee honden vechten om een been, loopt de derde ermee heen (=als twee strijdende personen of partijen zich richten op elkaar, kan een ander daarvan profiteren door zich datgene toe te eigenen waar om gestreden wordt)
- draaien als een molen (=altijd meegaan met de heersende mening - naar de mond van de toehoorder praten)
- een bodemloos vat zijn (=altijd te weinig van iets zijn of opraken)
- april doet wat hij wil (=april geeft onvoorspelbaar weer)
- in de rats zitten (=bang zijn of angst hebben / in de problemen zitten)
- van wal steken (=beginnen met spreken, beginnen met een verhaal)
- buurmans gras is altijd groener (=bij anderen lijkt het altijd beter (omdat men daar de interne problemen niet van kent))
- bij de tekst blijven (=bij het oorspronkelijke plan blijven)
- van een leien dakje gaan (=bijzonder vlot en zonder problemen verlopen)
- water bij de wijn doen (=compromissen zien te sluiten)
- dat kan al het water van de zee niet afwassen (=daar is niets aan te doen - dat kan je niet wegpraten)
- dat ligt hem in zijn mond bestorven (=daar spreekt hij veel over)
- daar zal wat zwaaien (=daar zal een hartig woordje gesproken worden)
- daar zit `em de kneep/knoop (=daar zitten de moeilijkheden/problemen)
- die snaar moet men niet aanroeren (=daarover moet niet gesproken worden)
- dan is Leiden in last (=dan zijn er problemen!)
- dat staat op de agenda (=dat gaat nog gebeuren; dat gaat nog besproken worden)
- na mij de zondvloed (=dat is een probleem dat zich pas voordoet als ik er niet meer ben - het zal mijn tijd wel duren)
- dat is geen punt. / Daar maken we geen punt van (=dat is geen probleem. / Dat is helemaal geen argument)
- dat spreekt boekdelen (=dat is overduidelijk, bijv. `zijn gezicht spreekt boekdelen`)
- dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
- de peentjes opscheppen (=de boel opruimen)
- de eerste stoot opvangen (=de eerste problemen opvangen)
- het hinkende paard komt achteraan (=de grootste problemen houdt men voor het laatst)
- eerste viool willen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvoorbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- de lip laten hangen (=de moed opgeven, pruilen)
- roet in het eten gooien (=de pret bederven of een plan laten mislukken)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
