68 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `pt`
- aan elke goede visser ontsnapt wel eens een aal (=iedereen maakt wel eens een foutje)
- alle baat helpt zei de schipper, en hij blies in het zeil (=alle beetjes helpen)
- als de kan vol is, loopt zij over. (=als je te veel drinkt komt het er weer uit)
- als het in de kajuit regent ,druipt het in de hut (=als de baas problemen heeft, krijgen ook de ondergeschikten hun deel)
- als het kalf verdronken is dempt men de put (=pas als het te laat is, neemt men maatregelen)
- als het tij verloopt verzet men de bakens (=men moet zich aan de omstandigheden aanpassen)
- als men van de duivel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- als twee honden vechten om een been loopt de derde ermee heen (=als twee mensen ruzie maken, profiteert een derde ervan.)
- captie maken (=bezwaren/aanmerkingen maken)
- daar helpt geen lievemoederen/moedertje lief aan (=niets helpt, ook vriendelijke woorden niet)
- dat gaapt als een oven (=dat is onwaarschijnlijk)
- dat gaapt zo wijd als een oven (=dat is hoogst onwaarschijnlijk)
- dat loopt op zijn einde (=het is bijna afgelopen)
- de gal loopt over (=boos worden)
- de Hebreeërs bouwden het, maar de Egyptenaren hebben het. (Exodus 1:11-14) (=het vuile werk door anderen opknappen en het resultaat zelf pakken)
- de melk optrekken (=je woord terugnemen, je belofte niet helemaal vervullen)
- de molen is/loopt door de vang (=de zaak of persoon is in de war (gek))
- de neus optrekken (=duidelijk maken dat men iets of iemand niet waardeert)
- de pastoor gaat voor en de dominee loopt met hem mee (=altijd eerst de machtige mensen, dan de mindere mens)
- de scepter zwaaien (=baas zijn)
- de vleespotten van Egypte (=een vroegere tijd van grote welvaart)
- de vrucht der ervaring rijpt niet aan jonge takken (=de verstandigste opmerkingen komen van oudere mensen)
- de zeug loopt met de tap weg (=nalatigheid is hier troef)
- dit loopt uit de hand (=dit is niet meer onder controle)
- een Egyptische duisternis (=een inktzwarte duisternis)
- een goed pad krom loopt niet om. (=je kunt beter geen onnodige veranderingen aanbrengen)
- een haastige hond werpt blinde jongen. (=te snel of impulsief handelen heeft slechte gevolgen)
- een kluwtje dat vanzelf afloopt. (=iets wat zich vanzelf oplost)
- een paar mensen optrommelen (=een paar mensen laten komen)
- een vette gans bedruipt zichzelf (=een rijk iemand kan zichzelf redden)
- er klopt geen hout van (=het is geheel onjuist)
- er loopt bij hem een streep door (=hij is een beetje gek)
- er loopt hem een luis over de lever (=hij windt zich al over het minste op)
- er voor geknipt zijn (=er zeer geschikt voor zijn)
- er zijn neus voor optrekken (=zich te goed vinden om iets te doen)
- gauw op de teentjes getrapt zijn (=erg gauw boos en beledigd zijn)
- geef een ezel haver en hij loopt naar de distels. (=mensen zijn soms koppig en willen geen hulp of advies)
- geef een ezel klaver hij loopt naar de distels/biezen. (=sommige mensen zijn nooit tevreden met wat ze hebben)
- het bloed kruipt waar het niet gaan kan (=de aard verloochent zich nooit)
- het ene ongeluk roept het ander. (=ongeluk komt zelden alleen)
- het hoofd loopt me om (=niet meer weten wat te doen (bv bij drukte))
- het klopt als een bus (=deze uitdrukking is een contaminatie van het sluit als een bus met: het klopt als een zwerende vinger)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goed; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (Equivalent aan: het sluit als een bus.))
- het loopt de spuigaten uit. (=het is te veel geworden)
- het loopt in`t honderd (=het gaat helemaal mis)
- het loopt op rolletjes (=alles gaat als vanzelf)
- het loopt storm. (=het is heel druk)
- het water loopt altijd naar de zee (=zij die al het meest hebben, krijgen ook het meeste)
- het water loopt hem in de mond (=hij heeft er heel veel trek in)
- iemand op sleeptouw nemen (=omdat iemand het alleen niet lukt diegene helpen, iemand steeds maar dingen beloven zonder die na te komen, iemand gebruiken voor eigen belang zonder dat die het doorheeft)
65 betekenissen bevatten `pt`
- lapsus memoriae (=aan het geheugen ontsnapt)
- buiten zijn rekening gaan. (=als het anders loopt dan verwacht)
- als het schip lek is, gaan de ratten van boord. (=als het verkeerd loopt, laten valse vrienden je in de steek)
- opgestaan is plaats vergaan (=als je even wegloopt kan iemand anders op je stoel gaan zitten)
- als je hem een vinger geeft, neemt hij de hele hand (=als je iemand een beetje helpt, wil diegene altijd je hulp)
- keur baart angst. (=bang zijn om niet de goede keuze te maken door een teveel aan opties)
- het is muis als moer, een staart hebben ze allemaal. (=beide opties zijn vervelend)
- in de val lopen (=betrapt worden)
- tegen de lamp lopen (=betrapt/gesnapt worden)
- voor het zingen de kerk uit (=coïtus interruptus)
- daar zitten graten in (=daar klopt iets niet)
- dat is algabra voor hem. (=daar snapt hij niets van.)
- dat is de druppel die de emmer doet overlopen (=dat is maar een kleine ergernis, maar samen met wat er al gebeurd is, wordt het niet meer geaccepteerd)
- dát doet de deur dicht (=dat wordt niet geaccepteerd)
- het sluit als een bus (=de beredenering klopt)
- als de ene hand de andere wast worden ze beide schoon (=de taak wordt gemakkelijk als je elkaar helpt)
- eind goed, al goed (=de tegenslagen zijn gauw vergeten als het goed afloopt)
- je doet de boter in de pan, maar bakt er niks van (=denken dat je iets begrijpt, terwijl je dat niet doet)
- het klopt als een bus (=deze uitdrukking is een contaminatie van het sluit als een bus met: het klopt als een zwerende vinger)
- de draad oppakken (=doorgaan van de plaats waar je was gestopt)
- spijkers met koppen slaan (=doortastend optreden)
- korte metten maken (=doortastend optreden)
- aan de bel trekken (=duidelijk maken dat er iets aan de hand is; duidelijk maken dat er iets niet klopt)
- op de lappen (=een beetje opgeknapt - op stap om te drinken)
- op de koop toe nemen (=een onbedoeld gevolg accepteren)
- aan een touw trekken (=eensgezind optreden)
- het recht in eigen hand nemen (=eigenmachtig optreden)
- niet in de haak zijn (=er klopt iets niet)
- aan zijn broek krijgen (=ermee opgescheept worden)
- iets in goede banen leiden (=ervoor zorgen dat iets goed verloopt)
- je de wet niet voor laten schrijven (=geen bevelen accepteren van een ander)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- er zit een luchtje aan (=het is niet juist, het klopt niet helemaal)
- het is een dubbeltje op zijn kant (=het is nipt, erg onzeker)
- niet meer van vandaag (=het is ouderwets of niet meer acceptabel)
- daar lusten de honden geen brood van. (=het is volstrekt onacceptabel)
- de vis begint te stinken bij de kop (=het loopt het eerst mis bij de leiding)
- het gaat zo zijn gangetje (=het verloopt rustig, zonder ups en downs)
- het gaat aan zijn neus voorbij (=hij loopt iets mis)
- iemand op het verkeerde been zetten (=iemand ergens een verkeerde indruk van geven, waardoor hij of zij iets gaat denken wat helemaal niet klopt)
- tegen de maan blaffen (=iets doen wat totaal niet helpt / nodeloze bedreigingen uiten)
- iets op zijn beloop laten (=iets gewoon maar verder laten gaan zonder dat je je ermee bemoeit, zonder dat je ingrijpt)
- baat het niet, schaadt het niet (=iets kan helpen, maar als het niet helpt zal het geen problemen geven)
- er geen speld tussen kunnen krijgen (=iets klopt precies, geen gelegenheid krijgen in een gesprek ertussen te komen)
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandstapel) / verdacht worden van ketterij)
- er de balen van hebben (=iets niet meer leuk vinden en willen dat het stopt)
- iets met de mantel der liefde bedekken (=iets niet met anderen bespreken maar stilzwijgen en accepteren)
- wie vis heeft, moet ook de graat hebben (=je moet ook de nadelen accepteren (geen rozen zonder doornen))
- nattigheid voelen (=merken dat er iets niet klopt of iets niet goed gevonden wordt)
- de sterke arm der wet (=met gepast geweld optredende overheidsorganisatie, bijvoorbeeld politie of justitie)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
