316 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ka`
- `t Is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- `t Moet al een ruige hond wezen, die twee nesten warm houden kan (=alleen een rijke man kan er een tweede vrouw op na houden)
- aan alle kapelletjes aanleggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- aan een goed kantoor zijn (=op de juiste plaats zijn)
- aan elkaar gewaagd zijn (=beiden vrijwel evenwaardig zijn)
- aan elkaar hangen als droog zand (=geen enkele samenhang vertonen)
- aan elkaar knopen (=gegevens samenvoegen)
- aan het verkeerde kantoor zijn (=iemand die je niet kan helpen)
- aan kant doen (=opruimen)
- achterna kakelen de kippen (=achteraf is het makkelijk kritiek geven)
- allemans neus is geen kapstok. (=je moet niet alles aan iedereen vertellen.)
- alles op één kaart zetten (=een groot risico nemen door op slechts één kans te gokken)
- alles over een kam scheren (=alles en iedereen gelijk stellen)
- als de kalveren op het ijs dansen (=nooit)
- als de kan vol is, loopt zij over. (=als je te veel drinkt komt het er weer uit)
- als de kat om de hete brij heen draaien (=iets wel willen, maar het niet durven)
- als de kat van honk is dansen de muizen op tafel (=als er geen toezicht is, doen de ondergeschikten hun zin)
- als de kat zich wast, komt er gewis een gast (=als de kat zich wast komt er visite.)
- als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan (=drank verdringt gezond verstand)
- als een nachtkaars uitgaan (=in een gestaag tempo minder worden en eindigen)
- als een olifant in de porseleinkast (=buitengewoon onvoorzichtig of tactloos)
- als het bier is in de man dan is de wijsheid in de kan (=van dronkaards verwacht men geen verstandige woorden)
- als het in de kajuit regent ,druipt het in de hut (=als de baas problemen heeft, krijgen ook de ondergeschikten hun deel)
- als het kalf verdronken is dempt men de put (=pas als het te laat is, neemt men maatregelen)
- als katten muizen, mauwen ze niet (=wanneer je aan het eten bent, praat je niet zoveel)
- als los zand aan elkaar hangen (=zonder enige samenhang)
- Amerikaanse toestanden. (=overdreven grote en heftige situatues)
- armoe met eren kan niemand deren. (=arm zijn is niet erg als je maar eerlijk bent)
- bij elkaar flansen (=samenrapen)
- bij elkaar passen als twee trommelstokken (=goed bij elkaar passen)
- bij nacht zijn alle katjes grauw en alle mondjes even nauw (=als het erop aankomt zijn we allen gelijk)
- bijna is nog niet half en een koe is nog geen kalf (=iets bijna hebben is hetzelfde als iets helemaal niet hebben)
- binnenskamers gebleven (=geheim gebleven)
- blijf aan jouw kantje (=je mag hem niet aanraken, hij is niet aanspreekbaar)
- bomen ontmoeten elkaar niet, mensen wel (=de kans dat je iemand toevallig tegenkomt is groot)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vriendelijke woorden leven)
- daar kan je gif op innemen (=je mag er zeker van zijn dat het gaat gebeuren)
- daar kan niets van inkomen (=dat zal niet lukken)
- daar komt de zwarte kat in (=daar komt ruzie van)
- dat is andere tabak dan kanaster (=dat is wat anders!)
- dat is kaviaar voor hen (=dat is onbereikbaar voor hen)
- dat kan al het water van de zee niet afwassen (=daar is niets aan te doen - dat kan je niet wegpraten)
- dat kan Bruin(tje) niet trekken (=dat kunnen we ons niet veroorloven (afgeleid van een populaire naam voor trekpaarden))
- dat kan het paard niet trekken. (=daar heb ik onvoldoende geld voor)
- dat kan hij in zijn zak steken (=dat is raak - die zit!)
- dat kan ik wel in mijn holle kies stoppen (=dat is wel een heel klein beetje)
- dat raakt kant noch wal (=dat is geen zinnig argument)
- dat slaat als een knots op een kangoeroe (=dat choqueert je)
- de bal terugkaatsen (=op een vraag die gesteld wordt geen antwoord geven, maar een tegenvraag stellen; op een kritische opmerking van iemand reageren door zelf ook meteen een kritische opmerking te maken over de ander)
- de boel aan kant maken (=opruimen)
328 betekenissen bevatten `ka`
- de kap maakt de monnik niet (=aan het uiterlijke kan men het innerlijke niet beoordelen)
- als de ganzen (=achter elkaar op een rijtje)
- de barricades opgaan (=actie voeren om iets voor elkaar te krijgen of juist tegen te houden)
- vragen kost geen geld (=al heb je weinig kans, je kan het in elk geval maar vragen)
- `t Moet al een ruige hond wezen, die twee nesten warm houden kan (=alleen een rijke man kan er een tweede vrouw op na houden)
- lief en leed delen (=allerlei plezierige en droevige dingen met elkaar beleefd hebben)
- bij de roes (=alles door elkaar)
- als de kat zich wast, komt er gewis een gast (=als de kat zich wast komt er visite.)
- liggende maan, staande matrozen. (=als de maan op zijn kant staat komt er storm op zee)
- vele handen maken licht werk (=als een karwei samen wordt opgepakt is het snel en gemakkelijk gedaan)
- na gedane arbeid is het goed rusten (=als een klus geklaard is kan men er tevreden op terug kijken)
- eén rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand (=als één persoon uit een groep zich misdraagt, wordt de hele groep erop aangekeken. / Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.)
- aan een boom zo vol geladen, mist men een twee pruimpjes niet (=als er van iets grote hoeveelheden zijn, kan er wel wat gemist worden)
- als de boter duur wordt, leert men het brood droog eten. (=als het niet anders kan, is men ook met minder tevreden.)
- als de maan vol is schijnt ze overal (=als iemand gelukkig is, kan iedereen dat zien)
- een pakje wordt een zakje. (=als je een probleem niet aanpakt kan het zich uitbreiden en erger worden.)
- gaan doet komen (=als je ergens moeite voor doet komen dingen ook jouw kant op)
- opgestaan is plaats vergaan (=als je even wegloopt kan iemand anders op je stoel gaan zitten)
- elke dag een draadje is een hemdsmouw in een jaar (=als je iedere dag een beetje doet komt het karwei uiteindelijk klaar)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- je woorden worden weer thuisgebracht. (=als je iets negatiefs zegt kan dat leiden tot negatieve gevolgen voor jezelf)
- hoop doet leven (=als je kan hopen op betere tijden, dan krijg je toch weer levenslust / zo lang je nog hoop hebt zijn er ook nog mogelijkheden)
- een goed gelaat is de beste geleidebrief. (=als je knap bent krijg je veel voor elkaar)
- gedeelde smart is halve smart (=als je over problemen praat, dan kan je het makkelijker verwerken / door de problemen/ellende van een ander is het gemakkelijker de eigen problemen/ellende te dragen)
- wie geeft wat hij heeft, is waard dat hij leeft (=als je zoveel geeft zoveel je kunt, dan kan niemand je iets verwijten)
- oude paarden jaagt men aan de dijk (=als men zijn taak niet goed meer aankan, wordt men ontslagen)
- wanneer twee honden vechten om een been, loopt de derde ermee heen (=als twee strijdende personen of partijen zich richten op elkaar, kan een ander daarvan profiteren door zich datgene toe te eigenen waar om gestreden wordt)
- breek me de bek niet open (=begin daar maar niet over, want daar kan ik heel veel negatieve dingen over vertellen)
- waar twee kijven hebben twee schuld (=beide personen hebben schuld als ze ruzie met elkaar maken)
- het tij wacht op niemand. (=benut kansen voor het te laat is)
- beter onbegonnen dan ongeeindigd (=beter niet beginnen als men het niet kan afwerken)
- om kaneelwater lopen (=beuzelwerk doen - van het kastje naar de muur gestuurd worden)
- vasthouden aan een strootje (=blijven hopen op een kleine kans.)
- dat kan al het water van de zee niet afwassen (=daar is niets aan te doen - dat kan je niet wegpraten)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vriendelijke woorden leven)
- dat zijn aambeien met slagroom (=dat heeft niets met elkaar te maken)
- dat is een bal voor open doel (=dat is een opmerking waar een zeer voor de hand liggend weerwoord op gegeven kan worden)
- dat groeit uit het raam (=dat kan men niet geheim houden)
- dat sluit als een haspel in een zak (=dat raakt kant noch wal)
- koffen en smakken zijn waterbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- dat houdt me op de been (=dat zorgt ervoor dat ik door kan blijven gaan; daardoor houd ik het vol)
- onder de pannen zijn (=de (geld)zaken goed voor elkaar hebben)
- olie op de golven gieten/gooien (=de gemoederen kalmeren)
- alles kort en klein slaan (=de hele inboedel kapot slaan)
- bomen ontmoeten elkaar niet, mensen wel (=de kans dat je iemand toevallig tegenkomt is groot)
- er dik in zitten (=de kans is groot dat het zo is)
- de gelegenheid bij de haren grijpen (=de kans niet laten voorbijgaan)
- aan een zijden draadje hangen (=de kansen zijn nog niet verkeken, maar het scheelt erg weinig)
- fris gewaagd is half gewonnen (=de moedigste heeft de meeste kansen om iets te winnen)
- als de ene hand de andere wast worden ze beide schoon (=de taak wordt gemakkelijk als je elkaar helpt)
18 dialectgezegden bevatten `ka`
- 't ka géé koat (=het is niet erg) (Sint-Niklaas)
- 't ka nie missen dant hier.... (=daarom, dat is de reden dat het hier....) (Sint-Niklaas)
- da ka mijnen bruinen nie trekken (=dat kan ik mij niet veroorloven) (Zeels)
- da ka minnen bruinen nie trekken (=dat is te duur voor mij) (Sint-Niklaas)
- de seskes / ka seskes krèegen (=de stuipen krijgen (fig.)) (Wichels)
- dië ka gie vèirken tegenougen (=o-benen, wordt gezegd over iemand met O-benen (het varken zou er tussenglippen)) (Meers)
- die ka vliege vangen mè zè gat (=bij die lukt alles) (Sint-Niklaas)
- die ka wè deu un lampehlaas (=een dun iemand) (Zaamslags)
- e ka geine poit pissen (=hij kan niets) (Aalsters)
- ge zie purper en bla van de ka (=je ziet blauw van de kou) (Wichels)
- hie ka lieghen lijnk e pierd scheiten (=Een grote leugenaar) (Ronsisch)
- ju ka deeten gelik ne diekedelver (=hij kan veel eten) (Brugs)
- ka beetr in mne broek gescheetn (=ik had het beter niet gedaan) (Lichtervelds)
- ka beetre in mne broek gescheetn (=ik had het beter niet gedaan) (Kortemarks)
- mama, mama mein voeten hemme ka de stoof es oit mau de schapeip doempt (=moeder, moeder mijn voeten hebben koud de kachel is uit maar de schoorsteen rookt) (Buggenhouts)
- mee a bra ka, woe a mee bra ka, op de met a mee bra ka (=Mie had het koud, waar had mie het koud, op de markt had mie het koud) (Hals)
- Mia ha bra ka oppe mèrt (=Mia had het heel koud op de markt) (peers)
- mie ha bra ka, wou ha mie bra ka? oep de meit ha mie bra ka (=marie had veel kou, waar had marie veel kou?op de markt had marie veel kou) (Buggenhouts)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
