Gezegden,

uitdrukkingen, gezegden en spreekswijzen

Zoek


145 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `acht`

  1. achter de broek zitten (=opjagen)
  2. achter de coulissen kijken (=de echte toestand zien (ontdekken))
  3. achter de gordijntjes smullen (=in stilte opeten)
  4. achter de kiezen hebben (=opgegeten hebben)
  5. achter de knopen hebben (=opgegeten hebben)
  6. achter de puttings overboord vallen (=reddeloos verloren zijn)
  7. achter de rug (=in het geniep)
  8. achter de schermen (=daar waar men het niet ziet)
  9. achter de schermen blijven (=geen bekendheid ergens mee willen krijgen terwijl diegene het wel bedacht heeft)
  10. achter de schermen kijken (=kijken waar men normaal niet kan of mag kijken)
  11. achter de tralies (=opgesloten)
  12. achter de veren zitten (=opjagen)
  13. achter de vodden zitten (=opjagen)
  14. achter de wolken schijnt de zon (=alle nare dingen zijn tijdelijk en daarna wordt het beter)
  15. achter het net vissen (=pech hebben, net een gelegenheid missen)
  16. achter het net vissen (=Een kans missen)
  17. achter iemand zoeken (=iemand kwaad proberen te doen)
  18. achter iets zitten (=er de oorzaak van zijn)
  19. achter slot en grendel (=opgesloten)
  20. achterin de fuik zit de paling (=je moet geduld hebben)
  21. achterom is kermis (=gezegd bij biljart als 'n bal rakelings achter een andere door loopt)
  22. achteruit gaan als een hollend paard (=snel terrein verliezen)
  23. achteruit gaan als een hollend paard. (=Snel terrein verliezen)
  24. achteruit zeilen (=achteruit gaan)
  25. al is de leugen nog zo snel de waarheid achterhaalt ze wel (=leugens komen altijd uit)
  26. alle vrachtjes helpen (=veel kleintjes maken een grote)
  27. als de dagen (gaan) lengen, gaat/gaan de vorst/winter/nachten strengen (=het koudste deel van de winter valt na de kortste dag)
  28. Als de ene blinde de ander leidt vallen ze beiden in de gracht (=Wanneer onbekwamen andere onbekwamen adviseren gaat het fout)
  29. als een lam ter slachtbank geleid worden (=weerloos zijn)
  30. als een nachtkaars uitgaan (=in een gestaag tempo minder worden en eindigen)
  31. bij nacht en ontij (werken/zijn) (=wanneer anderen slapen)
  32. bij nacht zijn alle katjes grauw en alle mondjes even nauw (=als het erop aankomt zijn we allen gelijk)
  33. daar is wel wachten maar geen vasten naar (=dat zal niet gauw gebeuren)
  34. Dat hangt als een schijthuis boven de gracht (=Dat is overduidelijk)
  35. de bui afwachten (=rustig afwachten wat voor onheil er komt)
  36. de egards (tegenover iemand) in acht nemen (=met de nodige beleefdheid behandelen)
  37. de kip met gouden eieren slachten (=een iets met veel rendement wegdoen)
  38. de klok achteruit zetten (=terug naar oude toestanden gaan)
  39. de ossen achter de ploeg spannen (=de zaak verkeerd aanpakken)
  40. de paarden achter de wagen spannen (=de zaak verkeerd aanpakken)
  41. de pen is machtiger dan het zwaard (=woorden kunnen meer teweeg brengen dan wapens)
  42. de schepen achter zich verbranden (=een beslissing nemen en niet meer terug kunnen)
  43. de voorsten doen wat de achtersten niet mogen (=wie eerst komt is in het voordeel)
  44. de wens is de vader van de gedachte (=je gelooft iets, omdat je wil dat het zo is)
  45. de wijsheid in pacht hebben (=erg verstandig zijn of althans doen alsof)
  46. een achterdeurtje (=een manier om iets te ontduiken)
  47. een achterdeurtje openhouden (=een redmiddel in nood houden)
  48. een aflossing van de wacht (=een vervanging van de ene persoon door een andere)
  49. een boer met kiespijn lacht niet (=mensen met pijn kunnen moeilijker ontspannen)
  50. Een paard met een zachte mond moet men met zachte toom besturen. (=Zachtaardige mensen moet men niet streng behandelen)

238 betekenissen bevatten `acht`

  1. van de nacht een dag maken (='s nachts werken)
  2. met zijn gat in de boter vallen (=(onverwacht) goed terechtkomen)
  3. met zijn neus in de boter vallen (=(Onverwacht) goed terechtkomen)
  4. Het varken is door de buik gestoken (=1: Door krachtig optreden zijn de moeilijkheden uit de weg geruimd. 2: Alles is doorgestoken kaart, opgezet spel, de zaak is vooraf bedisseld)
  5. op het kussen helpen (=aan de macht helpen)
  6. op het kussen zitten (=aan de macht zijn)
  7. Bakkerskinderen eten oud brood. (=Aan het vak dat men uitoefent, besteedt men in zijn directe omgeving weinig aandacht.)
  8. op de grote trom slaan (=aandacht proberen te krijgen voor diens zaak)
  9. aan iemands lippen hangen (=aandachtig luisteren)
  10. het oor scherpen/spitsen (=aandachtig luisteren)
  11. aan de voeten van Gamaliël zitten (=aandachtig luisteren naar de les die een wijs persoon meegeeft)
  12. als de ganzen (=achter elkaar op een rijtje)
  13. het op de klompen aanvoelen (=achterafgepraat - Dat had men kunnen weten)
  14. het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
  15. achteruit zeilen (=achteruit gaan)
  16. geen klaviertje over slaan (=alle bijzonderheden in acht nemen)
  17. Als het hooi het paard volgt, dan wil het gegeten zijn. (=Als de vrijster achter haar geliefde aanloopt, wil zij te graag trouwen)
  18. waar meerderman komt moet minderman wijken (=als een machtig persoon iets zegt, moet de minder machtige zwijgen)
  19. als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
  20. wie kaatst kan/moet de bal verwachten (=als je een ander plaagt, kun je verwachten dat die jou terug gaat plagen)
  21. ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
  22. als de zon een mestvaalt beschijnt, dan verspreidt deze een onaangename geur (=als je met goede wil ergens te veel aandacht aan besteedt kan het verkeerd opgevat worden. / Met alle goede wil van de wereld kun je sommige zaken nog niet verbeteren)
  23. de pastoor gaat voor en de dominee loopt met hem mee (=altijd eerst de machtige mensen, dan de mindere mens)
  24. salva ratificatione (=behoudens bekrachtiging)
  25. Heeft de duivel het paard gegeten, dan neemt hij de toom ook nog. (=Ben je eenmaal in de macht van slechte mensen, dan wordt het alleen maar erger)
  26. beter blooie Piet dan dooie Piet (=beter een aarzelend iemand dan iemand die ondoordacht handelt)
  27. Wie de teugel slap laat hangen, kan met een mak paard nog op hol raken. (=Blijf altijd aandachtig en geconcentreerd)
  28. je kop erbij houden (=blijven opletten, aandacht vasthouden)
  29. Daar steekt meer in dan een enkele panharing (=Daar zit meer achter)
  30. de bom is gebarsten (=de (verwachte) problemen zijn begonnen)
  31. veel bekijks hebben (=de aandacht trekken)
  32. in het oog springen/vallen (=de aandacht trekken)
  33. uit het oog, uit het hart (=de aandacht voor iemand verliezen, als die persoon niet meer in de nabijheid is)
  34. ketters wonen het dichtst bij de paus (=de beste vrienden van een machtig man zijn vaak zijn grootste vijanden)
  35. Het hinkende paard komt er achteraan. (=De bezwaren komen achterop. Na blijdschap volgt iets minder aangenaams)
  36. van de troon stoten (=de macht ontnemen)
  37. van zijn voetstuk stoten (=de macht ontnemen - ontmaskeren)
  38. De groten rijden te paard en de kleinen hangen tussen hemel en aarde. (=De machtige lui leven op kosten van de gewone man)
  39. de grote vissen eten de kleine (=de ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
  40. dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
  41. die vlieger gaat niet op (=die gedachte gaat niet lukken)
  42. het haasje zijn (=diegene zijn die er voor opdraait, het slachtoffer)
  43. zoete broodjes bakken (=dingen zeggen om een goede indruk achter te laten bij mensen met invloed)
  44. het hart op de tong dragen (=direct zeggen wat iemand denkt, ongeacht of dat slim is of niet)
  45. uit de lucht komen vallen (=doen alsof men van niets weet / erg plotseling en onverwacht)
  46. recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
  47. zich achter de oren krabben (=door een onverwachte, zorgelijke ontwikkeling tot nadenken gestemd zijn)
  48. niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
  49. alleen een piepend wiel krijgt olie (=door zich opvallend te gedragen bekomt men aandacht)
  50. de kat uit de boom kijken (=een afwachtende houding aannemen)

Het dialectenwoordenboek kent 179 spreekwoorden met `acht`

  1. Dongens: achterbergse knollen (=Bewoners van achterberg)
  2. Turnhouts: plekaaizer (=achterblijver)
  3. Nijlens: achterbaks (=achter uwe rug)
  4. Lommels: ni feul petiek (=niet veel achtenswaardig)
  5. Westerkwartiers: hij het ze achter d'elleboog'n (=hij is achterbaks)
  6. Munsterbilzen - Minsters: vër zen aevevieël (=achteloos, zomaar)
  7. Bolserters: fyne streekjes (=vuile, achterbakse streken)
  8. Westerkwartiers: achternoa bekeek'n (=achteraf bekeken)
  9. Westerkwartiers: die wiet van veur'n niet dat'er van achter'n leeft (=die is dom !!)
  10. Bilzers: ternoë nie koëme zevere (=achteraf niet discuteren)
  11. Kaatsheuvels: het sijs (=een straat achteraf)
  12. Veurns: klapp'n lik een boeër van ze kleëne patatjes (=achteloos over financiële zaken praten)
  13. Oudenbosch: ge mot meej oewe tijt meegaon ee (=je mag niet achterblijven)
  14. Westerkwartiers: hij knipt de kat ien 't duuster'n (=hij is ietwat achterbaks)
  15. Drents Kanoals: achteroaf koakeln de hounder (=achteraf weet je het)
  16. Westerkwartiers: dat het 'n roare noasmoak (=dat geeft achteraf een naar gevoel)
  17. Zeeuws: acht is mie-er as duuzend (=acht)
  18. Venloos: altiëd aan de letste mem hange (=overal achteraan lopen (figuurlijk))
  19. Waregems: acht'r da 't moar zjuust es (=als de som maar uitkomt)
  20. Hansbeeks: D' er zit veel poer acht'r (=Het gaat goed vooruit)
  21. Twents: de achterboks antrekk'n (=zich niet aan een afspraak houden)
  22. Lichtervelds: jis in een achte gesleegn (=hij is onwel geworden)
  23. Bilzers: wot zitger toch mèr ont konkelfoeze aater mene règ (=wat doen jullie toch achterbaks)
  24. Munsterbilzen - Minsters: op vërhand en aateraof és et gauw gezaag (=vooraf en achteraf kan je het wel uitleggen)
  25. Westerkwartiers: wij hemm'm heur gien scheet ien'e reek'n (=wij achten haar niet hoog)
  26. Opglabbeeks: Bieskespeidje (=paadje achter Bieskens)
  27. Fries: It is acht oere Feike, fan bêd ôf komme! (=Het is acht uur Feike, opstaan!)
  28. Westerkwartiers: 't hink'nd peerd komt achteraan (=na goede dagen komen weer slechte)
  29. Gils: aagt van Koam (=acht van Chaam)
  30. Tilburgs: d' aacht van Kaom (=de acht van Chaam)
  31. West-Vlaams: Bachtn de kupe (=achter de IJzer (Westhoek))
  32. Mechels (NL): Aatenum (=achter het woonhuis)
  33. Katwijks: we daizen (=het wordt minder (achter uitgaan))
  34. Bilzers: èn de bak zètte (=achter tralies zetten)
  35. Vechtdals: brommers kiekn (=achter de meisjes aan)
  36. Waregems: konkelfoez'n (=zich beraden achter de schermen)
  37. Vlijtingens: op den ère (=achter de woning)
  38. Amsterdams: aan de pan blijven hangen (=als laatste achter blijven)
  39. Ostêns: Ze kruuwde t'speen uut heur klootn achter gernoazen (=het is lastig kruwen achter garnalen)
  40. leuvens: loep zo ni achter me gare (goare) (=zit niet zo achter mij aan)
  41. Hams: hij heet em weggestoken achter de storsj (=hij heeft hem verstopt achter het gordijn)
  42. Veurns: achter 't gat klapp'n (=roddelen)
  43. Zeeuws: achter d'aoge lôôpen (=Spijbelen)
  44. Bergs: Wete war 't henneke te nest gaat (=achter de waarheid komen)
  45. Westerkwartiers: hij haar 't noakiek'n (=hij viste achter het net)
  46. Eindhovens: agther is ut kermis (=je moet achter om binnen gaan)
  47. Lebbeeks: auch: achter d'auch loeëpen (=spijbelen)
  48. Waaslands: achter de weijr lopen (=spijbelen)
  49. Katwijks: van achter ut gaes vrete. (=vreemdgaan)
  50. Liempds: tennenan ist krek inter (=daar achter is het precies hetzelfde)



Bronnen

De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers. Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook: Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlanse vertalingen