52 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Rb`
- achter de puttings oveRboord vallen (=reddeloos verloren zijn)
- als het regent in mei, is april vooRbij (=spreekwoord dat de spot drijft met spreekwoorden die open deuren intrappen)
- aRbeid adelt (=van hard te werken word je een nobeler/beter mens)
- aRbeid is voor de dommen. (=gezegd als je liever op twijfelachtige wijze geld verdient dan op een eerlijk manier)
- aRbeiden als een galeislaaf (=erg hard werken)
- aRbeider in de wijngaard des heren (=geestelijk beroep (priester,dominee) uitoefenend)
- as is veRbrande turf (=aan een belofte (as = als) heb je niets)
- baRbertje moet hangen (=ongeacht of iemand schuldig is moet die gestraft worden)
- de boel eRbij neergooien (=ermee stoppen)
- de lakense bril eRbij opzetten (=bijzonder scherp toekijken)
- de ogen veRblinden (=blind maken voor de waarheid)
- de schepen achter zich veRbranden (=een beslissing nemen en niet meer terug kunnen)
- dondeRbuien zuiveren de lucht. (=een ruzie kan een hangende situatie oplossen)
- een muuRbloempje zijn (=stil en teruggetrokken zijn)
- een ooRblazer (=een kwaadspreker)
- een pilaaRbijter (=een zeer schijnheilig / hypocriet persoon)
- een veRborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- er komt een dominee vooRbij (=er valt een plotselinge stilte in een rumoerig gezelschap)
- eRbij liggen als een blei (=niet meer bewegen)
- eRbij staan of men geen tien kan tellen (=er onnozel bijstaan)
- eRbij staan voor Jan met de korte achternaam (=geen zinvolle activiteit hebben)
- geen spreker die een zwijger veRbetert. (=als je niets zegt zeg je niets verkeerds)
- geld verzoet de aRbeid (=geld dat je krijgt maakt het harde vervelende werk weer goed)
- goed vooRbeeld doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- het bijltje eRbij neerleggen (=ermee stoppen)
- het gaat aan zijn neus vooRbij (=hij loopt iets mis)
- het hachje eRbij inschieten (=zelf sterven aan de gevolgen van een actie)
- het loodje (eRbij neer)leggen (=overlijden)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dieRbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- iemand de ogen veRblinden (=iemand door uiterlijke schijn misleiden)
- iemand geen haaRbreed in de weg leggen (=iemand op geen enkele manier ergens mee hinderen of tegenhouden)
- iemand geen vingeRbreed in de weg leggen (=iemand niets in de weg leggen , absoluut niet hinderen)
- iemand naar de baRbiesjes wensen (=iemand verwensen)
- in de echt veRbinden (=huwen, trouwen)
- je kop eRbij houden (=blijven opletten, aandacht vasthouden)
- je mond vooRbij praten (=meer zeggen dan dat er gezegd mag worden en/of het verklappen van een geheim)
- koffen en smakken zijn wateRbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- leringen wekken maar vooRbeelden trekken (=je kan mensen iets willen leren , maar geef vooral het goede voorbeeld)
- met de haren eRbij slepen (=iets erbij halen dat er niets mee te maken heeft)
- met lege handen achteRblijven (=niets meer hebben)
- na gedane aRbeid is het goed rusten (=als een klus geklaard is kan men er tevreden op terug kijken)
- oveRboord werpen (=niet langer gebruiken, ervan afzien)
- regen in mei, dan is april vooRbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
- sisyfusaRbeid (=een zware, onmogelijke, zinloze taak)
- sit venia veRbo (=met toelating gezegd) (Latijn)
- titanenaRbeid verrichten (=erg zwaar werk doen)
- van stuuRboord naar bakboord zenden (=van het kastje naar de muur sturen)
- veRbaas u niet, verwonder u slechts (=letterlijk)
- veRbi causa (=bijvoorbeeld) (Latijn)
- veRbi gratia (=bijvoorbeeld) (Latijn)
112 betekenissen bevatten `Rb`
- bij iemand nog wel kunnen schoolgaan (=aan iemand nog een vooRbeeld kunnen nemen)
- het achter de ellebogen hebben (=achteRbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- je leven in de waagschaal stellen (=actie ondernemen waaRbij het eigen leven in gevaar kwam)
- het tafellaken doorsnijden (=alle bindingen met iemand veRbreken)
- een haaienmaag hebben (=alles kunnen veroRberen)
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het vooRbij is, in plaats van erop in te gaan)
- het is altijd koekoek éénzang (=altijd hetzelfde verhaal vertellen of zelfde vooRbeeld geven)
- de deksel van de pot aflichten. (=bekendmaken wat voorheen veRborgen was)
- exempli gratia (=bijvooRbeeld)
- verbi gratia (=bijvooRbeeld)
- verbi causa (=bijvooRbeeld)
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvooRbeeld een traumatische ervaring))
- Jan Pet en Piet Boezeroen (=de aRbeiders)
- Jan Boezeroen (=de aRbeiders)
- de puntjes op de i zetten (=de details eRbij zetten - orde op zaken stellen)
- de druk is van ketel (=de grootste spanning is vooRbij)
- de gelegenheid bij de haren grijpen (=de kans niet laten vooRbijgaan)
- zo heer zo knecht (=de knechten volgen het vooRbeeld van de bazen)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvooRbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- eerste viool willen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvooRbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- van de wal in de sloot (helpen) (=de situatie verergeren in plaats van veRbeteren)
- de tijd kent geen genade (=de tijd gaat sneller vooRbij dan je denkt)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onveRbloemd vertellen)
- dood en begraven zijn (=definitief vooRbij zijn.)
- de geest is uit de fles (=dit is niet meer controleeRbaar)
- oefening baart kunst (=door veel te oefenen veRbeteren de prestaties)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen veRborgen gehouden wordt, bijvooRbeeld in een samenwerkingsveRband)
- vechten tegen de bierkaai (=een gevecht aangaan dat al bij vooRbaat verloren is)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. BijvooRbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid moet men niet ongebruikt laten vooRbijgaan.)
- een heilig huisje (=een heRberg - een (voor de betrokkene) onaantastbare waarheid)
- het tij keren (=een ontwikkeling stoppen. BijvooRbeeld ten aanzien van het toenemen van zinloos geweld. Zie getij)
- een bonte kraai maakt nog geen winter (=één vooRbeeld is niet genoeg om een definitief besluit te nemen)
- open kaart spelen (=eerlijk zijn, niets veRbergen)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden veRbergen voor anderen)
- er een puntje aan kunnen zuigen (=er een goed vooRbeeld aan kunnen nemen)
- er niet aan kunnen tippen (=er een vooRbeeld aan kunnen nemen)
- er schuilt een addertje onder het gras (=er is een veRborgen risico in het spel)
- huilen als een hofhond (=eRbarmelijk tekeer gaan)
- je ogen uitkijken (=erg veRbaasd of nieuwsgierig staan kijken)
- ogen op steeltjes hebben (=erg veRbaasd zijn)
- grote ogen opzetten (=erg veRbaasd zijn)
- voor anker gaan (=ergens gaan wonen en langer veRblijven)
- er zijn tenten opslaan (=ergens veRblijven, zich ergens vestigen)
- de geest is gewillig maar het vlees is zwak. (=geef niet toe aan veRboden verleidingen)
- tabula rasa maken (=geheel heRbeginnen - de boel helemaal opruimen)
- in ere houden (=goed onderhouden, niet laten vooRbijgaan)
- beslagen ten ijs komen (=goed vooRbereid zijn)
- met beslagen paarden op het ijs komen. (=goed vooRbereid zijn voor zijn taak)
- kijken of men het in Keulen hoort donderen (=heel erg veRbaasd kijken)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
