50 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `RP`
- adel veRPlicht (=wie in aanzien bij het volk staat, moet ook aan de verwachtingen van het volk voldoen)
- als de bruid veRPatst is wordt zij gewild. (=wat niet meer beschikbaar is lijkt aantrekkelijker voor anderen)
- als klap op de vuuRPijl (=een verrassing)
- beter van een stad dan van een doRP (=beter dat een rijke betaalt dan een arme)
- coRPus delicti (=het voorwerp van de misdaad) (Latijn)
- de bijl naar de steel weRPen (=iets geheel opgeven)
- de haRP aan de wilgen hangen (=de bezigheden stopzetten)
- de kap op de tuin weRPen (=zijn priester- of kloostergelofte verbreken)
- de kerk midden in het doRP laten. (=het laten zoals het is)
- de kolf naar de bal weRPen (=het opgeven)
- de lont in het kruit steken/weRPen (=een uitbarsting veroorzaken)
- de lont in het kruit weRPen (=mensen laten loskomen, opstoken)
- de oren scheRPen (=goed luisteren)
- de scheRPe kantjes er van afhalen. (=iets verzachten of minder extreem maken)
- de teerling is gewoRPen (=de beslissing is genomen)
- de teugels afweRPen. (=het loslaten van regels en verantwoordelijkheden)
- de vuuRProef doorstaan (=slagen in de moeilijke onderneming)
- een beeRPut opentrekken (=een geheim onthullen of schandalen blootleggen.)
- een haas is graag waar hij gewoRPen is. (=ieder wil graag zijn waar hij geboren is)
- een haastige hond weRPt blinde jongen. (=te snel of impulsief handelen heeft slechte gevolgen)
- een harde knoest heeft een scheRPe bijl nodig (=een slechte gewoonte is moeilijk te verdringen)
- een keel als schuuRPapier hebben (=een erg droge keel (keelpijn) hebben)
- een oude boom moet je niet veRPoten. (=ouderen houden niet van veranderingen)
- een spiering uitweRPen om een kabeljauw te vangen (=iets kleins aan een ander geven met de gedachte zelf iets groots terug te krijgen)
- gereed geld dingt scheRP. (=als je meteen betaalt gaat de verkoop sneller)
- haarscheRP (=(van een afbeelding) getrouw tot in fijne details)
- het juk afschudden/afweRPen (=zich vrijmaken)
- het oor scheRPen/spitsen (=aandachtig luisteren)
- het puntje van een scheRPe pen is `t felste wapen dat ik ken (=met een kritisch woord kan het meest worden bereikt)
- hongerige luizen bijten scheRP (=met de arme mensen heeft men de meeste last)
- iemand de handschoen toeweRPen (=iemand ergens toe uitdagen of met iemand de strijd willen aangaan)
- iemand iets voor de voeten weRPen (=iemand beschuldigen van iets)
- iemand uit het zadel weRPen (=iemand wegwerken, iemand in verlegenheid brengen)
- iets in de schoot gewoRPen krijgen (=iets verkrijgen zonder al te veel moeite er voor te doen)
- in de schoot weRPen (=zonder enige moeite geven)
- in goede doRPen zijn/geraken (=genoeg verdiend hebben om niet meer te hoeven werken)
- je eer veRPanden (=borg staan op zijn erewoord)
- je schaduw vooruit weRPen (=zich onheilspellend aankondigen)
- je volle gewicht in de strijd weRPen (=zich er volledig voor inzetten)
- magere luizen bijten scheRP (=met de armsten heb je de meeste last)
- nieuwe messen snijden scheRP (=met iets (iemand) nieuws is het aangenaam werken)
- op de markt weRPen (=overal aanbieden)
- oude bomen moet men niet veRPlanten (=oude mensen doet men liever niet verhuizen)
- oude schoenen wegweRPen voor men nieuwe heeft (=het onzekere voor het zekere nemen)
- overboord weRPen (=niet langer gebruiken, ervan afzien)
- parels/paarlen voor de zwijnen weRPen (=het goede verspillen aan hen die het niet verdienen/waarderen)
- pluk de dag (CaRPe diem) (=geniet van vandaag)
- rozen (paarlen) voor de zwijnen weRPen (=geld of moeite verspillen aan iets nutteloos)
- veRPlant geen oude bomen (=je moet geen oude mensen uit hun vertrouwde omgeving halen)
- voor de schenen/voeten weRPen (=ermee confronteren)
48 betekenissen bevatten `RP`
- op de vingers kijken (=(Op een vervelende manier) scheRP toezien hoe iemand iets doet, zodat elke fout direct opgemerkt wordt)
- wat de heren wijzen moeten de gekken prijzen (=aan beslissingen van het hoger gezag moet men zich onderweRPen)
- alles over de vloer halen (=alles veRPlaatsen)
- overdag hebben waar men `s nachts van droomt (=alles zomaar in de schoot gewoRPen krijgen)
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scheRPe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderweRP beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- de lakense bril erbij opzetten (=bijzonder scheRP toekijken)
- in de tredmolen lopen (=de dagelijkse sleur volgen - zich onderweRPen)
- de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scheRPste benoemen)
- een heet hangijzer (=een moeilijk onderweRP waar veel discussie over bestaat)
- het sop is de kool niet waard (=een onderweRP is te onbelangrijk om er aandacht aan te geven)
- een speldje bij iets steken (=een onderweRP niet verder uitdiepen, van gespreksonderweRP veranderen)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderweRP ter discussie brengen)
- een twistappel vormen (=een onderweRP van ruzie/conflict/onenigheid zijn)
- de vijl erover laten gaan (=er de scheRPe kantjes van afhalen)
- er niet mee getrouwd zijn (=er niet aan vastzitten, er niet toe veRPlicht zijn)
- over de tong gaan (=het onderweRP van gesprek zijn)
- corpus delicti (=het voorweRP van de misdaad)
- iemand de tekst/les lezen (=iemand scheRP berispen)
- iemand de duimschroeven aanzetten (=iemand scheRP ondervragen, onder grote druk zetten)
- als een tang op een varken slaan (=iets heeft totaal niets met een besproken onderweRP te maken)
- een gevoelige snaar raken (=iets ligt erg gevoelig bij iemand, belangstelling hebben voor een bepaald onderweRP en iemand die dan aandacht heeft ervoor)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me veRPlicht wordt)
- op de achtergrond blijven (=niet in de schijnweRPers willen staan.)
- de hand met iets lichten (=niet scheRP opletten, het niet te streng nemen)
- een appeltje met iemand te schillen hebben (=nog een vervelend onderweRP met iemand te bepraten hebben)
- onder het juk brengen (=onderweRPen)
- je onder het juk der dwingelandij krommen (=onderwoRPen zijn)
- onder het juk zuchten (=onderwoRPen zijn)
- op de knieën zitten (=onderwoRPen zijn, geen oplossing meer weten)
- iets op het tapijt brengen (=over een onderweRP beginnen (te praten))
- als aan de grond genageld staan (=peRPlex staan)
- naar het hoofd gooien/slingeren (=scheRPe verwijten maken)
- van de bok op de ezel gaan (=snel van onderweRP wisselen zonder rode draad)
- van de os op de ezel springen (=steeds van onderweRP veranderen)
- op hetzelfde aambeeld hameren/slaan (=steeds weer op hetzelfde onderweRP terugkomen)
- van de hak op de tak springen (=steeds weer van onderweRP wisselen en geen duidelijke rode draad in een verhaal hebben)
- zaken gaan voor het meisje. (=veRPlichtingen zijn belangrijker dan plezier)
- een rollende steen vergaart geen mos. (=voortdurende verandering weRPen vaak geen vruchten af)
- haantje de voorste (=voortrekker - wie altijd op het vooRPlan wil staan)
- een vreemdeling in Kanaän zijn (=weinig weten over het besproken onderweRP)
- onder het juk moeten doorgaan (=zich aan andermans macht moeten onderweRPen)
- naar Canossa gaan (=zich aan een ander onderweRPen)
- je hand in een wespennest steken (=zich bemoeien met een problematisch onderweRP en wellicht daardoor zelf moeilijkheden krijgen)
- in iemands huid kruipen (=zich in een ander veRPlaatsen)
- opzitten en pootjes geven (=zich onderweRPen aan een veRPlicht gesprek)
- schot en lot betalen (=zijn burgeRPlicht naar behoren vervullen)
- in iemands gareel lopen (=zonder enige tegenweRPing doen wat iemand je opdraagt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
