1091 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `oo`
- de laatste loodjes wegen het zwaarst (=het afwerken is vaak het lastigst)
- de lat hoog leggen (=moeilijk haalbare doelen stellen)
- de leer veroordelen maar de leraar sparen (=de wortel van het probleem niet aanpakken)
- de liefde van een man gaat door de maag. (=je kan een man veroveren met goede kookkunst en lekker eten.)
- de maan komt al door de bomen/wolken (=gezegd van iemand die kaal begint te worden)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behoeftes.)
- de molen is/loopt door de vang (=de zaak of persoon is in de war (gek))
- de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
- de muizen sterven er voor de kast (=het is er armoe troef)
- de mussen vallen (dood) van de daken (=het is snikheet)
- de ogen voor iets sluiten (=oogluikend toelaten)
- de ooievaar nakijken (=tijd verdoen)
- de paal door de oven steken (=bankroet gaan, zich te gronde richten)
- de paal door de oven werken (=bankroet gaan)
- de pastoor gaat voor en de dominee loopt met hem mee (=altijd eerst de machtige mensen, dan de mindere mens)
- de plooien glad strijken (=de ruzie bijleggen)
- de regen schuwen en in de sloot vallen (=door iets onaangenaams te ontwijken in nog groter problemen komen)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steeds weer op wordt teruggegrepen)
- de rook kan het hangerijzer niet deren (=het heeft geen zin te proberen iets dat vast staat te veranderen)
- de room is er af. (=er is weinig meer aan te verdienen)
- de sleutel op de doodskist leggen (=een erfenis weigeren)
- de smoor in hebben (=er een geweldige hekel aan hebben)
- de soep wordt nooit zo heet gegeten, als zij wordt opgediend (=er worden meestal minder zware maatregelen toegepast dan was aangekondigd)
- de steen des aanstoots (=iets dat anderen hindert, in conflict brengt of verdeeldheid zaait)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schakel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- de stoom komt uit zijn oren (=hij is heel erg boos)
- de stoppen slaan bij hem door (=hij verliest zijn zelfbeheersing)
- de toets kunnen doorstaan (=alle antwoorden op vragen/problemen weten)
- de toon aangeven (=bepalen welke richting het op gaat)
- de troffel in de kalkbak gooien (=zijn beroep opgeven en van zijn rente gaan leven)
- de verloren zoon is terecht (=wat (of wie) al lang verloren was, is teruggevonden)
- de vermoorde onschuld spelen (=net doen alsof je van niets weet)
- de vlag voor iemand strijken (=voor iemand onderdoen, zijn meerdere erkennen)
- de voorsten doen wat de achtersten niet mogen (=wie eerst komt is in het voordeel)
- de vuurproef doorstaan (=slagen in de moeilijke onderneming)
- de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens (=veel goede voornemens hebben zonder ze daadwerkelijk uit te voeren)
- de wereld draait door (=het leven gaat gewoon door, ondanks problemen.)
- de wereld in een doosje hebben (=tevreden en gelukkig zijn met wat iemand heeft)
- de wil voor de daad nemen. (=waarderen dat het goed bedoeld is ook al pakte het anders uit)
- de wind niet door de hekken laten waaien (=elke gelegenheid te baat nemen)
- de woorden uit de mond halen/nemen (=zeggen wat de ander ook net wou zeggen)
- de zeug loopt met de tap weg (=nalatigheid is hier troef)
- de zwartepiet doorspelen (=de schuld doorschuiven)
- denken moet je aan een paard overlaten, dat heeft een groter hoofd (=niet te veel denken maar doen)
- denken moet je aan een paard overlaten, die hebben een groter hoofd. (=je moet niet te veel denken)
- dertien ogen gooien (=onmogelijk veel geluk hebben)
- die in het voorjaar niet zaait, in het najaar niet maait. (=als je jong bent moet je sparen voor je eigen oude dag)
- die is niet voor de poes (=die moet als tegenstander niet onderschat worden)
- dit loopt uit de hand (=dit is niet meer onder controle)
- doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. (=blijf vooral normaal doen)
1329 betekenissen bevatten `oo`
- als een vlag op een modderschuit (=dat is veel te mooi voor die situatie)
- dat is alleen voor pater en mater en niet voor het hele convent (=dat is voor jou te hoog gegrepen)
- dat is vers twee. (=dat is voor later)
- dat is naatje/pet (=dat is waardeloos)
- dat staat niet in zijn woordenboek (=dat kent hij niet, daar doet hij niet aan mee, heeft hij nog nooit van gehoord)
- dat is schering en inslag (=dat komt bijzonder vaak voor [onderdelen van een weefgetouw])
- dat kan Bruin(tje) niet trekken (=dat kunnen we ons niet veroorloven (afgeleid van een populaire naam voor trekpaarden))
- daar moet de schoorsteen van roken (=dat moet de inkomsten voortbrengen. Daar moeten we van bestaan)
- koffen en smakken zijn waterbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- dat houdt me op de been (=dat zorgt ervoor dat ik door kan blijven gaan; daardoor houd ik het vol)
- onder de pannen zijn (=de (geld)zaken goed voor elkaar hebben)
- uit het oog, uit het hart (=de aandacht voor iemand verliezen, als die persoon niet meer in de nabijheid is)
- het bloed kruipt waar het niet gaan kan (=de aard verloochent zich nooit)
- de broek aan hebben (=de baas spelen (van een vrouw over haar man), het voor het zeggen hebben)
- aan de touwtjes trekken (=de baas zijn, alles regelen, het voor het zeggen hebben)
- het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
- pap in de benen hebben (=de benen willen niet meer vooruit)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- ketters wonen het dichtst bij de paus (=de beste vrienden van een machtig man zijn vaak zijn grootste vijanden)
- mastiek maken (=de dagelijkse schoonmaak verrichten)
- die de minste tanden hebben, kauwen het meest (=de domste mensen voeren gewoonlijk het hoogste woord)
- magere Hein (=de dood)
- herenzonden boerenleed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
- goede papieren hebben (=de goede eigenschappen hebben (voor een baan))
- het hinkende paard komt achteraan (=de grootste problemen houdt men voor het laatst)
- de druk is van ketel (=de grootste spanning is voorbij)
- de rechte man op de rechte plaats (=de juiste man voor de juiste taak)
- bomen ontmoeten elkaar niet, mensen wel (=de kans dat je iemand toevallig tegenkomt is groot)
- er dik in zitten (=de kans is groot dat het zo is)
- de gelegenheid bij de haren grijpen (=de kans niet laten voorbijgaan)
- zo heer zo knecht (=de knechten volgen het voorbeeld van de bazen)
- in zijn kraag duiken (=de kraag hoog opzetten tegen de koude)
- de laatste der Mohikanen zijn (=de laatste zijn die nog ergens in gelooft)
- door het kluisgat aan boord komen (=de lagere rangen doorlopen alvorens bevelhebber te worden)
- de draad kwijt zijn (=de loop van het verhaal niet meer kunnen volgen)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- eerste viool willen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvoorbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- er is meer gelijk dan eigen gelijk (=de mening van anderen telt ook)
- er is meer dan een koe die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- ijdele tonnen rollen het hardst. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- holle vaten klinken het hardst. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- het slechtste wiel van de wagen kraakt meest. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- iemand kunnen maken en breken (=de mogelijkheid hebben te beslissingen over iemands leven en dood en welbevinden)
- nomen nescio (=de niet genoemde persoon)
- de haringvijver (=de Noordzee)
- niet door de beugel kunnen (=de norm overschrijden van wat aanvaardbaar of behoorlijk is)
- de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
- het middel is erger dan de kwaal (=de oplossing veroorzaakt nog meer schade)
- als een spin in het web (=de persoon of organisatie waar alles om draait)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen