130 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `pr`
- ruggespraak houden (=eerst ergens over moeten overleggen)
- spreek wat waar is, drink wat klaar is, eet wat gaar is. (=wees bescheiden en dankbaar voor wat je hebt)
- spreeuwen willen wel kersen eten, maar geen bomen planten. (=wel van alles willen profiteren, maar er niets voor willen doen.)
- tegen de stroom oproeien (=tegen de gangbare opinie in gaan)
- tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren (=praktische belemmeringen weerhouden ons van het realiseren van onze plannen.)
- twee hoofden onder een kaproen (=ze werken samen, ze denken er hetzelfde over)
- twee hoofden onder een kaproen zijn (=het altijd met elkaar eens zijn)
- twee zotten onder één kaproen (=een gek is zelden alleen)
- uit de band springen (=uitbundig plezier maken, zonder rekening te houden met de regels van orde en fatsoen)
- uit wiens hand men eet wiens woord men spreekt (=diegene bij wie we ons geld verdienen geven we meestal gelijk)
- uit zijn nek praten (kletsen) (=onzin verkopen)
- uit zijn vel springen (=zeer kwaad zijn)
- van de hak op de tak springen (=steeds weer van onderwerp wisselen en geen duidelijke rode draad in een verhaal hebben)
- van de os op de ezel springen (=steeds van onderwerp veranderen)
- van de prins geen kwaad weten (=uiterst argeloos zijn)
- van je á propos gebracht worden (=in de war gebracht worden)
- van koper blijf je proper en van ijzer word je niks wijzer (=koper is veel waard, ijzer niet)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder verteld)
- van zijn á propos (=buiten bewustzijn, groggy)
- visserslatijn praten (=zijn prestaties overdrijven)
- voor de ganzen preken (=aan dovemans oren zeggen)
- voor de vuist weg (spreken) (=zonder voorbereiden iets moeten vertellen)
- voor dovemans oren spreken (=spreken tegen personen die niet willen horen)
- voor een prikje kopen (=voor een zeer lage prijs kopen)
- voor stoelen en banken praten (=maar weinigen die naar iemands verhaal luisteren)
- wat de heren wijzen moeten de gekken prijzen (=aan beslissingen van het hoger gezag moet men zich onderwerpen)
- wie zijn pap gemorst heeft kan niet alles weer oprapen (=schade kan nooit geheel worden goedgemaakt)
- wiens brood men eet, diens woord men spreekt (=diegene bij wie we ons geld verdienen geven we meestal gelijk)
- zijn pruik staat scheef (=hij is slecht gehumeurd)
- zo mager als een stokvis, sprot, garnaal (=mager persoon)
399 betekenissen bevatten `pr`
- je woorden kauwen (=eerst nadenken en dan pas spreken)
- er een hele kluif aan hebben (=er een heel probleem aan hebben)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- de rapen zijn gaar (=er is een probleem waar direct iets aan gedaan moet worden)
- geen erger venijn dan kwade tongen. (=er is niets zo erg als dat men kwaad van je spreekt.)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- er geen woorden aan vuilmaken (=er niets eens over spreken)
- je in allerlei bochten wringen (=er op alle mogelijke wijzen proberen onderuit te geraken)
- over het paard tillen (=er te veel goeds van zeggen / verwend en geprezen zijn)
- de dood of de gladiolen (=er vol voor gaan, zonder compromissen.)
- er een balletje over opgooien (=er voorzichtig over beginnen te praten om erachter te komen wat anderen ervan vinden)
- geen rook zonder vuur (=er wordt niet over gepraat of er is wel iets van waar)
- er zijn kapers op de kust (=er zijn er die willen meeprofiteren)
- daar zitten nogal wat haken en ogen aan (=er zijn meer problemen dan je op het eerste gezicht zou denken)
- dat muisje heeft een staartje. (=er zullen nog problemen komen)
- iemand het hemd van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- de pan uit vliegen (=erg snel stijgen (inz. gezegd over prijzen))
- het hoofd stoten (=ergens onprettig tegen aan lopen)
- je op glad ijs wagen/begeven (=ergens over gaan praten waar die weinig van af weet)
- iemand op zijn zeer trappen (=ergens over praten wat door iemand als erg onplezierig ervaren wordt)
- iets in de doofpot stoppen (=ergens totaal niet meer over praten, verzwijgen)
- een vrouw zonder man is als een vis zonder fiets (=feministische uitspraak)
- aan mijn nooit niet (=geen sprake van)
- arbeider in de wijngaard des heren (=geestelijk beroep (priester,dominee) uitoefenend)
- tabula rasa maken (=geheel herbeginnen - de boel helemaal opruimen)
- uit de brand zijn (=geholpen zijn, problemen opgelost)
- geluk en glas breekt even ras. (=geluk is niet vanzelfsprekend)
- zo glad als een aal (=geslepen, uitgekookt, iemand die zich overal uitpraat)
- goed van de tongriem gesneden (=gezegd van een vlotte prater)
- een goed begin heeft een goed behagen maar het eindje zal de last dragen (=goed beginnen is prima, maar je moet volhouden tot het einde)
- je kaken roeren. (=goed eten of praten.)
- een gladde tong hebben (=goed kunnen praten, het goed kunnen uitleggen)
- een goed mondstuk hebben (=goed kunnen spreken)
- goede waar prijst zichzelf (=goed materiaal moet niet aangeprezen worden)
- het beste paard van stal wordt overgeslagen (=grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt)
- visserslatijn (=grootspraak)
- gouden handdruk (=grote afscheidspremie)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen geduld))
- op de letter (=heel nauwkeurig uitgesproken)
- de rook kan het hangerijzer niet deren (=het heeft geen zin te proberen iets dat vast staat te veranderen)
- er komt moord en doodslag van (=het komt tot grote problemen)
- de bijl aan de wortel leggen (=het kwaad in de oorsprong trachten uit te roeien)
- de wereld draait door (=het leven gaat gewoon door, ondanks problemen.)
- struisvogelpolitiek (=het negeren of ontkennen van een probleem in de hoop dat het vanzelf verdwijnt.)
- over de tong gaan (=het onderwerp van gesprek zijn)
- met het hoofd tegen de muur lopen (=het onmogelijke proberen)
- het roer omgooien (=het op een heel andere manier proberen)
- een Augiasstal reinigen (=het opruimen van een vreselijk vuile boel)
- iets naar zijn hand zetten (=het precies (laten) doen zoals hij wil)
- in de roos schieten (=het precies goed raden/doen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
