1091 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `oo`
- de aanval bloedt dood (=de aanval komt geleidelijk uit op een mislukking)
- de aap vlooien (=uitzichtloos en nutteloos werk doen)
- de aardappelen komen niet voor de eikenblaren (=boerenregel. De aardappelplant begint te groeien als de eik in het blad komt)
- de appel valt niet ver van de stam/boom (=kinderen lijken vaak op de ouders)
- de boel erbij neergooien (=ermee stoppen)
- de boog kan niet altijd gespannen zijn (=men moet zich soms ook kunnen ontspannen)
- de boon van de koek gekregen hebben (=geluk gehad hebben)
- de boot afhouden (=niet meedoen - afwachten)
- de boot is aan (=de maat is vol)
- de boot missen (=te laat zijn)
- de boventoon voeren (=het hoogste woord hebben)
- de broodkorf hoger hangen. (=bezuinigen)
- de broodkruimels steken hem (=hij kan de welstand niet dragen)
- de daad bij het woord voegen (=onmiddellijk doen wat men zegt te zullen doen)
- de dood kent geen lieve kinderen (=ieder moet sterven)
- de dood of de gladiolen (=er vol voor gaan, zonder compromissen.)
- de dood op het lijf jagen (=schrik aanjagen)
- de dood wil een oorzaak hebben. (=het is belangrijk onm te weten waarom iets gebeurt)
- de druiven hangen te hoog (=van iets dat men niet krijgen kan, zeggen dat men het niet wil)
- de duivel schijt altijd op de grootste hoop (=het ongeluk treft meestal degenen die al in moeilijkheden verkeren.)
- de een z`n dood is een ander z`n brood (=wat voor de één een nadeel is, daar profiteert een ander van)
- de eerste stoot opvangen (=de eerste problemen opvangen)
- de eerste viool spelen (=het hoogste woord hebben en de baas spelen)
- de eigen boontjes doppen (=de eigen zaken regelen zonder hulp van anderen)
- de ene bedelaar ziet de andere niet graag voor de deur staan (=men is bang voor concurrentie)
- de fiolen van zijn toorn uitstorten (=heftig uitvaren)
- de gal loopt over (=boos worden)
- de ganzen geloven niet dat de kuikens hooi eten. (=zelfs bij domme mensen vinden ongerijmdheden geen geloof.)
- de handen in de schoot (=werkloos)
- de haren uit het hoofd trekken (=enorm veel spijt hebben)
- de hete aardappel doorspelen (=iemand anders de vervelende klus laten opknappen)
- de hond de jas voorhouden (=iemand valse hoop geven op iets dat hij graag wil hebben)
- de hoofden bij elkaar steken (=overleg plegen)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- de huid van de beer niet verkopen voor hij geschoten is (=je moet niet al willen genieten van wat men nog niet verworven heeft)
- de kaas niet van het brood laten eten (=de voordelen niet zomaar laten afpakken)
- de kans schoon zien (=van de gelegenheid gebruik maken)
- de kastanjes voor iemand uit het vuur halen (=voor iemand anders het gevaarlijke werk of een lastig klusje doen)
- de kat uit de boom kijken (=een afwachtende houding aannemen)
- de kleintjes vallen niet groot (=wordt gezegd als eerder kleine vruchten verkocht worden)
- de knoop doorhakken (=een beslissing forceren. (Afgeleid van het verhaal van de Gordiaanse knoop))
- de koe van de pastoor eet iedere dag mals gras (=wie trouw is aan machtige mensen, heeft een heerlijk leven)
- de kogel door de kerk laten gaan (=de beslissing nemen)
- de kont tegen de krib gooien (=weerspannig zijn)
- de kool en de geit sparen (=een oplossing vinden waar beide partijen tevreden mee kunnen zijn)
- de koorts/stuipen op het lijf jagen (=doen schrikken)
- de kost gaat voor de baat uit (=eerst moeten er kosten worden gemaakt alvorens men er iets aan verdienen kan)
- de kroon op het werk zetten (=het werk prachtig voltooien)
- de kroon spannen (=het hoogtepunt vormen)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient moeizaam z`n brood)
1329 betekenissen bevatten `oo`
- buiten westen (=bewusteloos)
- van de sokken gaan/raken/vallen (=bewusteloos vallen)
- vis moet (wil) zwemmen (=bij een goede maaltijd hoort een goed glas wijn (bier))
- er zijn geen rozen zonder doornen (=bij elk geluk is er ook verdriet)
- bij de tekst blijven (=bij het oorspronkelijke plan blijven)
- bij kris en kras volhouden (=bij hoog en bij laag volhouden)
- bij kris en kras zweren (=bij hoog en bij laag zweren)
- nood breekt wet (=bij moeilijke omstandigheden is er meer geoorloofd)
- op apegapen liggen (=bijna dood of erg benauwd zijn)
- aan de rand van het graf staan (=bijna dood zijn)
- met een been in het graf staan (=bijna dood, ernstig ziek)
- verbi causa (=bijvoorbeeld)
- exempli gratia (=bijvoorbeeld)
- verbi gratia (=bijvoorbeeld)
- doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. (=blijf vooral normaal doen)
- de ogen verblinden (=blind maken voor de waarheid)
- zo rood worden als een kalkoense haan (=bloedrood worden (van schaamte))
- op de boom verkopen (=boomvruchten verkopen voor ze geplukt zijn)
- met opgestoken/opgestreken/opgezet zeil naar iemand toe gaan (=boos naar iemand toe gaan of boos bij iemand binnen komen)
- op je poot spelen (=boos uitvallen)
- de gal loopt over (=boos worden)
- in de gordijnen klimmen (=boos worden)
- je eer verpanden (=borg staan op zijn erewoord)
- door de wol geverfd zijn (=brutaal , schaamteloos zijn)
- door merg en been gaan/dringen/snijden (=buitengewoon kwetsend of doordringend zijn)
- zo lustig zijn als een vogeltje dat koe heet (=buitengewoon loom zijn)
- als een olifant in de porseleinkast (=buitengewoon onvoorzichtig of tactloos)
- ze waren fout (=collaborateurs en fascisten gedurende de Tweede Wereldoorlog)
- daar geeft de lommerd geen geld op (=daar heb ik niets aan - dat geloof ik niet)
- dat kan het paard niet trekken. (=daar heb ik onvoldoende geld voor)
- daar valt wel een mouw aan te passen (=daar is wel een oplossing voor te vinden)
- daar zal wat zwaaien (=daar zal een hartig woordje gesproken worden)
- van huis en haard verdreven (=dakloos zijn)
- op de schobberdebonk leven (=dakloos zijn en/of bedelend leven)
- je zegeningen tellen (=dankbaar zijn voor wat men heeft.)
- dat is een paal onder water (=dat brengt meer nadeel dan voordeel)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vriendelijke woorden leven)
- ik kijk wel uit (=dat doe ik niet, daar ben ik te voorzichtig voor)
- dat is van de baan (=dat gaat niet door)
- dat gebeurt pas als de Paus een geus wordt (=dat gebeurt nooit)
- morgen brengen (=dat geloof je toch zelf niet! dat doe ik beslist niet!)
- dat is een stuk! (=dat is een aantrekkelijk persoon)
- dat is een bal voor open doel (=dat is een opmerking waar een zeer voor de hand liggend weerwoord op gegeven kan worden)
- na mij de zondvloed (=dat is een probleem dat zich pas voordoet als ik er niet meer ben - het zal mijn tijd wel duren)
- dat is er een uit de arke noachs (=dat is er een uit een groot gezin)
- dat is geen geld (=dat is erg goedkoop als je ziet wat je ervoor krijgt)
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvoorbeeld een traumatische ervaring))
- dat gaapt zo wijd als een oven (=dat is hoogst onwaarschijnlijk)
- dat is kaviaar voor hen (=dat is onbereikbaar voor hen)
- dat is een brug te ver (=dat is te hoog gegrepen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen