75 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `dt`
- lachen als een boer die een hoefijzer vindt (=tevreden lachen)
- men vindt geen molenaar of hij at gestolen koren. (=ieder zoekt zijn voordeel, ook al is het ten koste van anderen.)
- men vindt veel grijzen, maar weinig wijzen. (=oude mensen zijn niet per definitie wijs)
- men wordt wel door een mestkar maar niet door een rijtuig overreden (=goed opgevoede mensen beledigen anderen minder)
- met het kleine begint men bij het grote houdt men op (=van de kleine misdaad komt men vanzelf in de grote misdadigheid terecht)
- met passen en met meten wordt de meeste tijd versleten (=voorbereidingen zijn dikwijls het meest tijdrovend onderdeel van een taak)
- neem je hoed niet af voordat je gegroet wordt (=men moet een ander nooit in de rede vallen)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- ongegund brood wordt veel gegeten. (=vaak kan men het niet verdragen dat het een ander beter gaat.)
- op de eerste april zendt men de gekken waar men wil (=op 1 april worden grappen uitgehaald)
- overdaad schaadt (=te veel van iets is schadelijk)
- schreeuwen of men levend gevild wordt (=heel hard schreeuwen)
- vrij buurmans` kind, dan weet je wat je vindt. (=het is verstandig om vast te houden aan wat bekend en vertrouwd is)
- waar de klok luidt, daar is een kapel. (=geruchten hebben vaak een kern van waarheid)
- waar gehakt wordt, vallen spaanders (=waar werk verricht wordt, worden ook wel wat fouten gemaakt)
- wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok (=als je kritiek wil hebben op iemand, vind je altijd wel een reden)
- wie met pek omgaat, wordt ermee besmet (=wie met slechte mensen omgaat neemt de gewoontes van die mensen over)
- wie olie meet wordt er vet van (=in slecht gezelschap wordt men slecht)
- wie pleit om een paard, behoudt de staart. (=je kunt beter wat toegeven, dan het tot een duur en langslepende kwestie te laten komen)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten (=als je iets doms doet, moet je de gevolgen dragen (liefst zonder klagen))
- wie zijn eigen tuintje wiedt, ziet het onkruid van een ander niet (=het is beter om energie te steken in het verbeteren van jezelf, dan in het bekritiseren van anderen)
- wie zijn gat brandt, moet op de blaren zitten (=wie een risico neemt, moet de gevolgen dragen)
- wie zijn neus schendt schendt zijn aangezicht (=wie zijn goede naam verliest, komt in moeilijkheden)
- zijn haring braadt daar niet (=hij is daar niet welkom)
156 betekenissen bevatten `dt`
- goed je mondje kunnen roeren (=er goed voor zorgen dat je mening wordt gehoord)
- het zit in de pijplijn (=er wordt aan gewerkt)
- er zouden geen achterklappers zijn waren er geen aanhoorders (=er wordt alleen geroddeld als er ook naar geluisterd wordt)
- het is broekzak-vestzak. (=er wordt betaald, maar het geld blijft bij dezelfde kliek)
- daarmee is de kous af. (=er wordt geen aandacht meer aan gegeven)
- geen rook zonder vuur (=er wordt niet over gepraat of er is wel iets van waar)
- de nacht brengt raad. (=ergens een nachtje over slapen leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- iemand op zijn zeer trappen (=ergens over praten wat door iemand als erg onplezierig ervaren wordt)
- er de angel uittrekken (=ervoor zorgen dat iets minder gevaarlijk wordt door het meest gevaarlijke deel onschadelijk te maken; iets minder pijnlijk maken)
- tijd brengt raad. (=geduldig zijn leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- aan de strijkstok blijven hangen (=geld dat aan een goed doel wordt besteed verdwijnt voor een groot deel bij mensen die oneerlijke onkosten maken)
- geen geluk zonder druk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- op de kaart zetten (=gemaakt tot iets waar rekening mee gehouden wordt.)
- het beste paard van stal wordt overgeslagen (=grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt)
- steen en been vriezen. (=heel hard vriezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
- de keel kost veel (=herhaalde dronkenschap leidt tot armoede)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steeds weer op wordt teruggegrepen)
- het is de toon die de muziek maakt (=het gaat om de manier waarop iets gezegd wordt)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- het komt voor de bakker (=het komt in orde; het wordt geregeld)
- kleur in je leven krijgen (=het leven wordt leuker)
- de sigaar zijn (=het slachtoffer zijn / de doodstraf krijgen (een sigaar wordt `onthoofd` voor gebruik))
- wie met de duivel uit één schotel wil eten, moet een lange lepel hebben. (=het valt niet mee iemand te bedriegen, die er zelf bedrieglijke parktijken op na houdt.)
- het oog van de meester maakt het paard vet (=het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt)
- de maat is vol (=het wordt niet langer getolereerd)
- wie het eerst komt, het eerst maalt (=het wordt toegekend aan degene(n) die het eerst komt)
- dat schaap zal een zachte dood nemen. (=het wordt vergeten)
- oude kerken hebben duistere glazen. (=het zicht wordt minder als je ouder wordt)
- er loopt hem een luis over de lever (=hij windt zich al over het minste op)
- zijn eigen luizen bijten hem (=hij wordt gekweld door zijn eigen kinderen)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dierbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- een schurftig paard vreest de roskam (=iemand die aan iets schuldig is, heeft liever niet dat datgeen onderzocht wordt)
- het is goed sollen met een dood paard. (=iemand die geen verzet biedt, is een makkelijk slachtoffer)
- een oud voerman hoort nog graag het klappen van de zweep (=iemand die oud is vindt het fijn te praten over dingen van vroeger)
- over het paard tillen. (=iemand te veel prijzen, zodat hij verwaand wordt)
- een voetveeg zijn (=iemand zijn die voor minderwaardige klusjes gebruikt wordt)
- iets niet met zijn geweten overeen kunnen brengen (=iets niet kunnen doen omdat men het niet goed vindt)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere taak waard is)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitgesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- dat is een rijkeluiswens (=iets waar heel erg naar wordt verlangd)
- je oren niet geloven (=iets wat gezegd wordt, niet kunnen geloven)
- wat in het vat zit, verzuurt niet (=iets wat goed is en goed bewaard wordt, verliest zijn waarde niet / wat beloofd is zal ook worden ingelost)
- een lichtje opgaan bij iemand (=iets wordt duidelijk en helder)
- in zwang komen / raken (=iets wordt een modeverschijnsel)
- iets niet tegen/aan dovemans oren zeggen (=iets wordt erg goed onthouden)
- hand over hand toenemen (=iets wordt steeds erger)
- het daglicht niet kunnen verdragen/zien (=iets wordt stiekem of oneerlijk gedaan)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- haring bij de vleet (=in overvloed. (Een `vleet` is een groot net dat door de haringloggers werd/wordt gebruikt.))
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
