66 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Ges`
- rugGespraak houden (=eerst ergens over moeten overleggen)
- uit de lijken Geslagen (=totaal van zijn stuk gebracht)
- uit het goede hout Gesneden zijn (=van goede afkomst zijn / een goed karakter hebben)
- uit het veld Geslagen zijn (=helemaal van streek zijn)
- uit iemands aangezicht Gesneden zijn (=sterk op iemand lijken)
- uit zijn lood Geslagen zijn (=verbaasd zijn, niet goed meer weten hoe het verder moet)
- uitGesteld is niet vergeten. (=uitstel is nog geen afstel)
- veel geblaat/Geschreeuw maar weinig wol (=veel woorden hebben maar in de praktijk komt daar weinig van terecht)
- veel Geschreeuw maar weinig wol. (=veel drukte om niets)
- veel gewrijf en Geschrijf (=eindeloze gedachtewisselingen)
- verkoop de huid niet voordat de beer Geschoten is (=je moet niet geld uitgeven voordat je het hebt verdiend)
- voor heter vuren Gestaan hebben (=al groter problemen gekend hebben)
- wie gaat slapen zonder te hebben gegeten, staat op zonder te hebben Geslapen. (=voor de gezondheid zijn eten en slapen van belang.)
- zo Gesloten als een oester (mossel) (=hij zegt weinig en laat niets los)
- zo Gesloten zijn als een oester (=je mond niet opendoen en een geheim bewaren)
- zo koud als een kaalGeschoren schaap (=heel erg koud)
103 betekenissen bevatten `Ges`
- grote vissen scheuren het net (=hooggeplaatste personen worden niet zo gemakkelijk Gestraft)
- ieder vist op zijn getij (=iedereen maakt gebruik van het Geschikte ogenblik)
- iemand de handen zalven (=iemand een Geschenk geven in de hoop een gunst te bekomen)
- iemand iets aan de hand doen (=iemand een sugGestie geven)
- er geen speld tussen kunnen krijgen (=iets klopt precies, geen gelegenheid krijgen in een Gesprek ertussen te komen)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitGesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- van het padje af zijn (=in de war zijn, malende / prettig Gestoord zijn)
- het woord hebben (=in een Gesprek aan beurt zijn)
- als een nachtkaars uitgaan (=in een Gestaag tempo minder worden en eindigen)
- tussen de vier muren (=in een kamer opGesloten)
- het zwart op wit hebben (=in Geschreven of gedrukte vorm. Gedocumenteerd)
- van Lillo komen (=je dom houden. Volgens de overlevering vindt dit gezegde zijn oorsprong in het (ontkennende) gedrag van de inwoners van Fort Lillo na een aan hen toeGeschreven roofoverval op een boerderij te Waarde in 1579)
- wie veel eist krijgt veel. Wie te veel eist krijgt niets (=je kan door het te vragen veel bij mensen gedaan krijgen, maar als je onredelijk wordt zal je worden overGeslagen)
- het zijn niet al ridders die sporen dragen (=je kunt niet alleen aan iemands uiterlijk afleiden of hij ergens Geschikt voor is)
- wie kwaad doet, kwaad ontmoet. (=je zult Gestraft worden voor slechte daden)
- met de witte perdekies naar Velzeke rijden (=krankzinnig worden. In Velzeke bevindt zich een sanatorium; de `witte perdekies` (witte paardjes) verwijzen naar een ziekenwagen, waarmee de geestesGestoorde afgevoerd wordt. Uitdrukking uit het zuiden van Oost-Vlaanderen)
- ten voeten uit (=letterlijk: de volledige Gestalte is afgebeeld; figuurlijk: een getrouwe persoonsbeschrijving)
- op je vet teren (=leven van Gespaard geld)
- over de doden niets dan goeds (=men ziet kwaadspreken over overledenen als iets heel onbeleefd, er mag niet Gespot worden met de dood)
- het in Keulen horen donderen (=met stomheid Geslagen zijn)
- onder zijn scepter brengen (=onderGeschikt maken)
- barbertje moet hangen (=ongeacht of iemand schuldig is moet die Gestraft worden)
- geen spek voor de bek (=onGeschikt - iets wat men niet aankan)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, zonder eerste onderGeschikte te zijn geweest)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de Geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- zo zijn we niet getrouwd (=op die manier iets niet afGesproken hebben)
- de bal terugkaatsen (=op een vraag die Gesteld wordt geen antwoord geven, maar een tegenvraag stellen; op een kritische opmerking van iemand reageren door zelf ook meteen een kritische opmerking te maken over de ander)
- op de rooi af (=op goed geluk Geschat)
- achter de tralies (=opGesloten)
- achter slot en grendel (=opGesloten)
- oude koeien uit de sloot halen (=oude Geschiedenissen terug ten tonele voeren)
- een tere snaar aanroeren (=spreken over iets waar men beter niet over had Gesproken)
- zuinig kijken (=teleurGesteld of verdrietig kijken)
- met de kous op de kop thuiskomen (=teleurGesteld thuiskomen)
- van een koude kermis thuiskomen (=teleurGesteld thuiskomen)
- op je neus kijken (=teleurGesteld zijn)
- in zak en as zitten (=terneerGeslagen zijn (oorspronkelijk: Joodse rouw))
- katjes die muizen miauwen niet (=tijdens het eten wordt er veel minder Gesproken)
- van de kaart zijn (=uitGeschakeld zijn - totaal versuft zijn)
- de bakens verzetten (=van richting of inGesteldheid veranderen)
- door de spitsroeden lopen. (=veel kritiek krijgen, Gestraft worden)
- kijken alsof je een geest ziet (=verbaasd of Geschrokken kijken.)
- roep geen mosselen voordat ze aan de wal zijn (=verkoop de huid niet voordat de beer Geschoten is)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een Geschikte levenspartner)
- leven als vrienden en rekenen als vijanden (=vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar Gesteld zijn)
- het in tienen geven (=wedden dat de aanGesprokene het niet kan)
- de heler is net zo goed als de steler (=wie Gestolen goed koopt is even slecht als de dief)
- wie de schoen past trekke hem aan (=wie schuldig is mag zich aanGesproken voelen)
- zeeman geen man (=zeemannen zijn heel vaak van huis en daarom minder als echtgenoot Geschikt)
- de juiste man op de juiste plaats zijn (=zeer Geschikt zijn voor het werk)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
