227 betekenissen bevatten `wat`
- als de bruid verpatst is wordt zij gewild. (=wat niet meer beschikbaar is lijkt aantrekkelijker voor anderen)
- de een z`n dood is een ander z`n brood (=wat voor de één een nadeel is, daar profiteert een ander van)
- wat voor vlees men in de kuip heeft (=wat voor iemand (of iets) het is)
- gedane zaken hebben geen keer (=wat voorbij is, keert niet meer weer)
- wat was hij op zijn paardje. (=wat werd hij driftig of wat zat hij op zijn praatstoel)
- quod est (=wat wil zeggen)
- moet je nog peultjes (=wat zeg je daarvan!)
- lust je nog peultjes (=wat zeg je me daarvan!)
- spreek wat waar is, drink wat klaar is, eet wat gaar is. (=wees bescheiden en dankbaar voor wat je hebt)
- een kruimeltje is ook brood (=wees gelukkig met wat je hebt)
- garnaal/spiering is ook vis als er anders niet is. (=wees tevreden met wat je kunt krijgen)
- beproeft alle dingen en behoudt het goede. (=weet wat er allemaal is, maar doe alleen de goede dingen)
- weten wat voor vlees men in de kuip heeft (=weten met wat voor iemand men te doen heeft)
- weten waar men aan toe is (=weten wat men te verwachten heeft)
- een schurftig paard vreest de roskam. (=wie wat op z`n geweten heeft, is bang voor het onderzoek)
- het fijne ervan willen weten (=willen weten wat er precies aan de hand is)
- een Pyrrhusoverwinning behalen (=winnen wat zoveel heeft gekost dat je de volgende ronde niet meer aan kan)
- kinderen en dronkaards spreken de waarheid (=ze zeggen wat ze vinden, ze zijn ongeremd)
- iemands doopceel lichten (=zeer uitgebreid vertellen/uitzoeken wie iemand is en wat die in het verleden allemaal gedaan heeft)
- de woorden uit de mond halen/nemen (=zeggen wat de ander ook net wou zeggen)
- er mee voor de draad komen (=zeggen wat de precieze bedoeling is)
- met het water voor de dokter komen (=zeggen wat je bedoelt)
- het hart op de tong hebben. (=zeggen wat je er van vindt)
- de verzenen tegen de prikkels slaan (=zich verzetten tegen iets wat niet tegen te gaan is)
- van zijn hart geen moordkuil maken (=zijn gevoelens niet opkroppen / vrijuit zeggen wat je niet bevalt / eerlijk zeggen over hoe er over iets gedacht wordt)
- zo komt het kalfje weer bij zijn moer (=zo komt wat verloren was weer in orde)
- in iemands gareel lopen (=zonder enige tegenwerping doen wat iemand je opdraagt)
50 dialectgezegden bevatten `wat`
- d'r stijt 'em nog wat te wacht'n (=hij kan nog op iets rekenen) (Westerkwartiers)
- d'r stijt ons wat te wacht'n (=er staat ons wat te wachten) (Westerkwartiers)
- d'r vaalt wel es wat tuss'n waal en schip (=er gaat wel eens iets verloren) (Westerkwartiers)
- d'r zit een vlieg oan de lamp, 't zal er goan stuiven (=er zwaait wat) (Wichels)
- d'r zit wat ien wat de kat niet lust (=het eten is nog gloeiend heet) (Westerkwartiers)
- da 'k wit wa'k heb (=dan weet ik wat ik heb) (Eindhovens)
- da doert mich den ene mèt degene (=dat duurt me wat lang) (Munsterbilzen - Minsters)
- da gaodier gee-f omoo-g (=wat is het hier steil) (Oudenbosch)
- da kan de mijne nie trèkke (=dat is me wat duur) (Munsterbilzen - Minsters)
- da nen uilskluut (=wat een dommerik!) (Machels (Zulte))
- dà s krek wà k wou (=dat is precies wat ik wilde) (Sliedrechts)
- Da siede vanie (mannelek) of Gauëi etntj goedop (vravelek) (='iets' wat we niet willen doen) (Liedekerks)
- da vraogt veel kopbreekienge (=dat brengt heel wat zorgen met zich mee) (Kortemarks)
- da vuil'm da ge der rondlopt (=wat bent u een raar persoon) (Bredaas)
- da wadde geen wulle es (=het mag zijn wat het wil) (Oudenaards)
- Da wödt nie wat (=Dat wordt niks, Dat gaat niet goed.) (Achterhoeks)
- Da ze denken dat ze Zwieten dan hemme ze genne kaa (=wat zullen de mensen denken ....) (Herentals)
- da ziet eruijt (=wat een ellende!) (Geldrops)
- da's 'n echte flapuut (=die zegt alles wat hij denkt) (Westerkwartiers)
- Da's aanderen thei as kaffei! (=Dat is heel wat anders!) (Bilzers)
- da's nou 'n spul van kolle voet'n (=dat is nou wat van niks) (Westerkwartiers)
- da's ok wa (=Dat is ook wat) (Renkums)
- da's wa gescheete (=dat is heel wat) (Booms)
- da's Wanssumse wiend (=gepraat / gedoe wat niks voor stelt) (Wells)
- da's wat uut 't joar nul (=super ouderwets) (Westerkwartiers)
- da's wat van lik mij 't kaalk'n piepke (=dat is wat van niks) (Westerkwartiers)
- Da' s krek wa' k wou (=Dat is precies wat ik wilde) (Nijmeegs)
- da' s veur dij ' n vroag en veur mij ' n wiet (=wat jij graag wilt weten weet ik) (Westerkwartiers)
- da' s zo kloar as wat (=dat is zo duidelijk als maar kan) (Westerkwartiers)
- daaj ès get aestevieër (=die wringt wat tegen) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj ès mèt geen tang vas te pakkë (=wat een vieze, vuile vrouw) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj ès nie heil kommilfoo (=zij is wat geraakt in haar hoofd) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj ès van vieër oeëpe en vanaater nie tau (=ze is wat blootjes gekleed) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj fars wos lichtekes aongebrand (=die mop was er wat over) (Bilzers)
- daaj geet hërrë gaopër wir goed bestojë (=ze gaat niet weten wat ze allemaal gaat horen en zien) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj hëb ich opgeloje (=dieheb ik wat wijs gemaakt) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj hèt de laaj tiefës (=zij is wat lui !) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj kanner ee nie kwijt (=ze kan niet doen wat ze wil) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj lieg tot ze zwat ziet (=alles wat ze zegt is gelogen) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj meint zich get (=zij beeldt zich wat in) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj mok ferm van hërre tetter (=die maakt redelijk wat opstand) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj stik hërrë sneddër nau eens ieëvëral tèssë (=ze bemoeit zich met alles en nog wat) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj stond ziëker vanaater èn de raaj waaj Kritës hiësëne autdeelde (=wat een domme trut!) (Munsterbilzen - Minsters)
- daaj woene ën staose waajer (=die wonen wat verderop) (Munsterbilzen - Minsters)
- daan viert de kuntsje kerremis (=dan staat je wat te wachten) (Mestreechs)
- daar segge wy niks tegen... (=wat zeggen jullie tegen een lantaarnpaal?) (Leewarders)
- dad es tooch iets te zegg'n, hé! (=dat is me wat hoor!) (Waregems)
- daddis spekske naor z n bekske (=dat is wat hij wil) (Oudenbosch)
- dae deette lamp branne (=die spookt wat uit!) (Munsterbilzen - Minsters)
- dae drejtj wi-j 'ne kernêl (=niet weten wat je aan iemand hebt) (Weerts)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
