het gat

zelfst.naamw.
Uitspraak:  [xɑt]
Verbuigingen:  gat|en (meerv.)

1) opening of holte
Voorbeelden:  `een gat graven`,
`een gat boren`,
`een gat vullen/dichten`
een gat in de lucht springen  (erg blij zijn)
er geen gat in zien  (geen oplossing zien)
het ene gat met het andere vullen  (nieuwe schulden maken om oude schulden te betalen)
een gat in je hand hebben  (meer geld uitgeven dan je hebt)
niet voor één gat te vangen zijn  (de moed niet snel verliezen)
iets in de gaten hebben  (iets snappen of doorzien)
in een zwart gat vallen  (in een sombere, onzekere situatie terechtkomen)
een gat in de dag slapen  (lang uitslapen)
een gat in de markt  (mogelijkheid om een (nieuw) product te verkopen)
Daar is het gat van de deur!  (<dit zeg je tegen iemand die je wegstuurt>)

2) billen
Voorbeeld:  `op je gat vallen`
Synoniem:  kont
het bedrijf ligt op zijn gat  (het bedrijf is inactief, er gebeurt niets)
met je gat in de boter vallen  (veel geluk hebben) Synoniem: het treffen

3) heel klein, onbelangrijk dorp
Voorbeeld:  `in een gat wonen`
Synoniem:  gehucht

Zie ook:  gaatje

© Kernerman Dictionaries.

Synoniemen
aars achterwerk anus barst bres buurtschap dorp gaatje gehucht groef inkeping kloof lek opening reet scheur schuld split uitsparing waterlek

Spreekwoorden en zegswijzen
• zijn gat tegen de kribbe zetten (=onwillig zijn)
• wie zijn gat brandt, moet op de blaren zitten. (=wie een risico neemt, moet de gevolgen dragen.)
• voor ieder gat een spijker hebben (=voor elk probleem een oplossing weten)
• voor elke spijker een gat weten (=voor elk probleem een oplossing weten)
• uit alle hoeken en gaten (=van alle kanten)
Toon alle 24 spreekwoorden die gat bevatten

Intensiveringen
Hoe kun je met gat een ander begrip versterken?
tot het gaatje gaan; zoeken in alle hoeken en gaten; de benen uit je gat lopen; de benen vanonder je gat lopen
Hoe kun je gat krachtiger uitdrukken?
gapend gat;

11 definities op Encyclo
  1. 1> doorvaart tussen twee meren. 2> zeegat: doorvaart naar zee. 3a> achterste deel van het schip. In veel gevallen ook kont genoemd. Zie ook rondgat en spitsgat. Het WNT n...
  2. ruimte die niet gevuld is vb: er zit een gat in mijn sok een gat in de markt [iets waar behoefte aan is en dat er nog niet is] hij heeft een gat in zijn hand [geeft tevee...
  3. Let op: Spelling (deels) uit 1864: o. (-en), opening; holte; aarsgat, aars; ingang (eener haven); opene wond; hol (van eenig dier); slechte -, bouwvallige -, ongezonde wo...
  4. [Mil. Woordenboek, spelling van 1861 ``Gat``] Scheepsterm, die elke opening aanduidt, somtijds ook het achterdeel van een schip; ook wordt eene haven of de naauwe opening...
  5. •opening •"overdrachtelijk": een tekort of ontbrekend deel •"(meervoud)" gaten: oog
Toon uitgebreidere definities

Deze woorden beginnen met gat:
gategatengatenkaasgatenkazengatenplantgatenzaaggattengatver

Deze woorden eindigen op gat:
fregatknoopsgatneusgatpoepgatzinkgatoorgatvetergatlinkerneusgatrechterneusgatozongatboorgatspuigatstookgatklankgatelektronengatwormgatverdwijngatgrintgatgrindgatspijgat

Herkomst volgens etymologiebank.nl
gat (opening; achterwerk)

Hoe bekend is het woord?
Volgens het Centrum voor Leesonderzoek kent 99% van de Nederlanders en 100% van de Vlamingen het woord `gat`.