18 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `vert`
- de rubicon overtrekken (=de beslissende stap ondernemen)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- geen spier vertrekken (=zonder enige emotie over zich heen laten gaan)
- het niet meer kunnen navertellen (=er aan sterven)
- iemand iets onder de roos vertellen (=iemand in het geheim iets meedelen)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- iets van haver tot gort vertellen (=iets tot in detail vertellen)
- je ogen vertrouwen (=geloven wat men ziet)
- long en lever verteren (=alles opmaken)
- mensen vertellen veel op een zomerse dag. (=verhalen kloppen niet altijd)
- met de nachtschuit vertrekken (=er erg stilletjes vandoor gaan)
- met de noorderzon vertrekken (=onaangekondigd vertrekken en niets meer van zich laten horen)
- met stille trom vertrekken (=vertrekken zonder iemand het te laten weten)
- per couvert (=onder omslag) (Latijn)
- quod deus bene vertat (=laat God het ten goede keren) (Latijn)
- vertrouwen komt te voet en gaat te paard (=het is makkelijker om iemands vertrouwen te schaden, dan te verkrijgen)
- wilde beren vertoeven graag bij soortgenoten (=soort zoekt soort)
- zo de waard is vertrouwt hij zijn gasten (=men ziet de anderen zoals men zichzelf ziet)
100 betekenissen bevatten `vert`
- de wijde wereld ingaan/intrekken (=(onbezorgd) op reis vertrekken)
- je hart uitstorten (=aan iemand alles (in vertrouwen) vertellen)
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vertellen over iemand)
- er is niets nieuws onder de zon (=alles is al eerder vertoond)
- de ratten verlaten het zinkende schip (=als de omstandigheden verslechteren denken sommigen alleen aan zichzelf en vertrekken)
- men noemt geen koe bont, of er is een vlekje aan (=als er allerlei vervelende dingen worden verteld is er vast wel iets van waar)
- lieg ik, dan lieg ik in commissie (=als ik niet de waarheid vertel komt dat omdat ik niet beter weet of vertel wat anderen vertellen)
- gedeeld geheim, verloren geheim. (=als je een geheim doorvertelt is het geen geheim meer)
- het is altijd koekoek éénzang (=altijd hetzelfde verhaal vertellen of zelfde voorbeeld geven)
- breek me de bek niet open (=begin daar maar niet over, want daar kan ik heel veel negatieve dingen over vertellen)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- als de vis goedkoop is stinkt ze (=de herkomst ergens van is niet te vertrouwen)
- door de bril van een ander zien (=de mening van een ander blind vertrouwen)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloemd vertellen)
- de waarheid in pacht hebben (=denken de enige te zijn die de waarheid kent of vertelt)
- het zeil (hoog) in de top halen (=een grootse vertoning weggeven)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel zaaks)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder verteld)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vertrouwen en die je steunt.)
- het zeil in top zetten (=een zo goed mogelijke vertoning weggeven)
- klare wijn schenken (=eerlijk en duidelijk vertellen hoe de situatie in elkaar steekt)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- het anker lichten (=ergens vertrekken, weggaan en verder reizen)
- onder zeil gaan (=gaan rusten of slapen, vertrekken of weggaan)
- te biechte gaan (=gaan vertellen (wat je eigenlijk niet mag vertellen))
- aan elkaar hangen als droog zand (=geen enkele samenhang vertonen)
- goed geld naar kwaad geld gooien (=geld ergens insteken waarvan bekend is dat het verlies oplevert)
- praten als Brugman (=gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen)
- zwijgen als het graf (=helemaal niets zeggen en/of totaal niets over iets vertellen)
- hij zal mijn koffer niet kruien (=hem zal ik mijn zaken niet toevertrouwen)
- in de schaduw stellen (=het beter doen dan een ander, iemand overtreffen)
- vertrouwen komt te voet en gaat te paard (=het is makkelijker om iemands vertrouwen te schaden, dan te verkrijgen)
- wat de vos niet weet, weet de haas ook niet (=het is moeilijk iets te weten als het je nooit verteld is)
- vrij buurmans` kind, dan weet je wat je vindt. (=het is verstandig om vast te houden aan wat bekend en vertrouwd is)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- de wijde wereld intrekken (=het verkennen van nieuwe plaatsen, ervaringen en mogelijkheden buiten het vertrouwde)
- er is geen doen aan (=hij is niet te overtuigen, niets kan helpen)
- met iemand te diep in zee gaan (=iemand al te ver vertrouwen)
- zo zeker als de bank (=iemand die in alles te vertrouwen is)
- iemand iets aan de neus hangen (=iemand iets vertellen wat die beter niet kan weten)
- het op iemand niet begrepen hebben (=iemand niet vertrouwen)
- je hart luchten (=iemand over je problemen vertellen)
- iemand op de proef stellen (=iemand testen om te zien of die te vertrouwen is of het aan kan)
- vat op iemand krijgen (=iemand van iets kunnen overtuigen)
- iemand een veer op de hoed steken (=iemand vertellen dat die z`n werk goed gedaan heeft)
- iemand uit de droom helpen (=iemand vertellen hoe het écht in elkaar zit)
- geen groter venijn, dan vriend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
2 dialectgezegden bevatten `vert`
- das één vërt sinksefaur (=das een lelijke!) (Munsterbilzen - Minsters)
- Wae n vroo trouwt vért lijf, behûltet lijf mér verlieset wijf (=laat je niet verlijden door uiterlijke schoonheid) (Bilzers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen