141 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ss`
- aan elke goede visser ontsnapt wel eens een aal (=iedereen maakt wel eens een foutje)
- achter de coulissen kijken (=de echte toestand zien (ontdekken))
- achter het net vissen (=een kans missen)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- als een tang op een varken passen/sluiten (=niet bij elkaar passen)
- bij elkaar passen als twee trommelstokken (=goed bij elkaar passen)
- daar valt wel een mouw aan te passen (=daar is wel een oplossing voor te vinden)
- dat gaat zo tussen neus en mond (=dat gebeurt in een verloren ogenblik)
- dat kan al het water van de zee niet afwassen (=daar is niets aan te doen - dat kan je niet wegpraten)
- dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
- de bal misslaan (=zich vergissen)
- de bastaard van de graaf wordt later bisschop (=alleen hoge heren kunnen hun buitenechtelijke kinderen een toekomst bieden)
- de boot missen (=te laat zijn)
- de duivel op het kussen binden (=met iedereen raad weten)
- de engeltjes schudden hun bed op / kussens uit (=het sneeuwt)
- de engeltjes schudden hun kussens uit (=het sneeuwt)
- de grote vissen eten de kleine (=de ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
- de groten rijden te paard en de kleinen hangen tussen hemel en aarde. (=de machtige lui leven op kosten van de gewone man)
- de mossel doet de vis afslaan. (=veel slechte waar op de markt doet de prijzen van de goede waar dalen)
- de mussen vallen (dood) van de daken (=het is snikheet)
- de oren wassen (=duchtig ervan langs geven, de waarheid zeggen)
- de ossen achter de ploeg spannen (=de zaak verkeerd aanpakken)
- de pantoffel kussen (=onder de slof zitten)
- de plank misslaan (=niet het goede inzicht hebben; ernaast zitten)
- de rokende vlaswiek niet uitblussen (=de ijverigheid niet doven)
- een aflossing van de wacht (=een vervanging van de ene persoon door een andere)
- een Augiasstal reinigen (=het opruimen van een vreselijk vuile boel)
- een blinde passagier hebben. (=in verwachting zijn)
- een frisse neus halen (=naar buiten gaan)
- een geplaveide weg is des duivels oorkussen (=als je niets doet en lui bent, doe je ook niks goeds / mensen die zich vervelen omdat ze niets te doen hebben, kunnen tot de slechts dingen komen daardoor)
- een losse tong hebben (=te veel babbelen)
- een schollekop (vissenkop) hebben (=een boeventronie hebben)
- een wassen neus zijn (=niets te betekenen hebben)
- een wig drijven tussen (=een splitsing of misverstand bewerken)
- een wig drijven tussen twee personen (=ervoor zorgen dat ze ruzie krijgen)
- een wigge drijven tussen (=een splitsing of misverstand bewerken)
- een zondagssteek houdt geen week (=er rust geen zegen op het werk wat iemand op zondag doet)
- een zuiver geweten is het beste oorkussen. (=als je eerlijk bent slaap je gerust)
- een zware wissel trekken (=erg veel eisen)
- er geen speld tussen kunnen krijgen (=iets klopt precies, geen gelegenheid krijgen in een gesprek ertussen te komen)
- er is geen kruid tegen gewassen (=er is niets aan te doen)
- er niet van tussen kunnen (=er aan vastzitten)
- ervan tussen (=ontsnapt)
- geen twee missen voor hetzelfde geld doen (=niet tweemaal hetzelfde zeggen of doen)
- gissen doet missen (=als je niet zeker bent van je zaak maar gokt, gaat het meestal fout)
- grote vissen scheuren het net (=hooggeplaatste personen worden niet zo gemakkelijk gestraft)
- handen wassen (=het toilet bezoeken)
- het botert niet tussen hen (=ze kunnen niet goed met elkaar over weg)
- het gaat van sassenbloed (=het gaat met grote opofferingen gepaard)
- het interesseert me geen drol (=het interesseert me niets)
182 betekenissen bevatten `ss`
- wat de heren wijzen moeten de gekken prijzen (=aan beslissingen van het hoger gezag moet men zich onderwerpen)
- de lenden smeren (=afrossen)
- verandering van weide doet de koeien goed. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- koud bier maakt warm bloed. (=alcohol maakt aggressief)
- het hart in de schoenen zinken (=alle moed en hoop verliezen om problemen op te lossen)
- als het niet gaat zoals het moet, dan moet het zoals het gaat (=als de ideale situatie niet haalbaar is, moet je je aanpassen aan de omstandigheden.)
- kies het minste van twee kwaden (=als er enkel slechte oplossingen zijn, kiest men de minst slechte)
- komt tijd komt raad (=als er genoeg tijd overheen gaat, komt de oplossing vanzelf)
- hoe meer vis, hoe droever water (=als er meer mensen komen valt er minder te verdelen (erfenissen))
- je kan niet alle meisjes haten om één (=als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- wie niet wil, die niet zal (=als je geen interesse hebt, moet je er ook geen deel van uitmaken)
- op de kloosters reizen (=altijd bij vrienden of kennissen logeren)
- dat is een echte haai (=assertief en bijdehand mens)
- op een kratje zitten als dat nodig is (=bereid zijn om je aan te passen aan minder luxe)
- de grond onder zich voelen wegzinken (=beschaamd zijn , geen oplossing meer zien)
- water bij de wijn doen (=compromissen zien te sluiten)
- visnamig (=daar is het goed vissen, er zit daar veel vis)
- daar valt wel een mouw aan te passen (=daar is wel een oplossing voor te vinden)
- dan zwaait er wat (=dan dreigen zware repercussies)
- dan zijn we nergens (=dan is er geen oplossing)
- het ei van Columbus (=de (slimme) oplossing)
- iemands rechterhand zijn (=de belangrijkste assistent zijn)
- de rubicon overtrekken (=de beslissende stap ondernemen)
- de teerling is geworpen (=de beslissing is genomen)
- de kogel door de kerk laten gaan (=de beslissing nemen)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- iemand kunnen maken en breken (=de mogelijkheid hebben te beslissingen over iemands leven en dood en welbevinden)
- er geen kijk op hebben (=de oplossing niet zien)
- het middel is erger dan de kwaal (=de oplossing veroorzaakt nog meer schade)
- weten hoe men dat in het vat zal gieten (=de oplossing weten)
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- je oren laten hangen (=depressief zijn, het opgeven)
- van die boer, geen eieren (=dit is een oplossing die men niet wenst)
- meisjes die bloemen dragen, mag je kussen zonder te vragen (=een aanmoediging om meisjes met bloemen te kussen)
- de knoop doorhakken (=een beslissing forceren. (Afgeleid van het verhaal van de Gordiaanse knoop))
- de schepen achter zich verbranden (=een beslissing nemen en niet meer terug kunnen)
- uit de heup schieten (=een discussie ingaan met een ongenuanceerde argumentatie)
- voor het inkoppen hebben (=een eenvoudige kans om in een discussie een punt te maken dankzij een voorzet van een ander)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- een bok schieten (=een grote fout begaan of zich lelijk vergissen)
- een slimme vogel (=een handig persoon met overal een oplossing voor)
- een boom(pje) opzetten (=een informele discussie starten)
- achter het net vissen (=een kans missen)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- een heet hangijzer (=een moeilijk onderwerp waar veel discussie over bestaat)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is goed bij het nemen van beslissingen)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderwerp ter discussie brengen)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- mosterd na de maaltijd (=een oplossing die te laat komt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
