28 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `nij`
- `m knijpen (=erg zenuwachtig zijn)
- als proefkonijn dienen (=dienen voor een of ander experiment)
- dat snijdt geen hout (=dat heeft er niets mee te maken; het bewijst niets)
- de handen dicht mogen knijpen (=van geluk mogen spreken)
- de kat in het donker knijpen (=kwaad doen waar niemand het ziet)
- door merg en been gaan/dringen/snijden (=buitengewoon kwetsend of doordringend zijn)
- dun snijden is het behoud van de worst. (=goed kunnen rondkomen door zuinig te zijn)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- een snijder heeft maar een darm. (=spotternij van boeren, die veel meer eten dan de kleermaker.)
- geen erger venijn dan kwade tongen. (=er is niets zo erg als dat men kwaad van je spreekt.)
- geen groter venijn, dan vriend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
- geen hout snijden (=niets bewijzen , niet van toepassing zijn)
- gunst/winst baart nijd. (=succes leidt tot jaloezie)
- het is bij de konijnen af (=het is buitengewoon erg)
- het is goed riemen snijden uit andermans leer (=met andermans eigendom kan men gemakkelijk kwistig omgaan)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- het tafellaken doorsnijden (=alle bindingen met iemand verbreken)
- het venijn zit hem in de staart (=het slechtste komt op het laatste)
- iemand de pas afsnijden (=iemand verhinderen een bepaalde actie uit te voeren)
- iemands levensdraad afsnijden (=doden)
- je handen dichtknijpen (=erg veel geluk hebben)
- je in de vingers snijden (=jezelf (onbedoeld) benadelen)
- knijp zitten (=in de problemen zitten)
- met de konijnen door de tralies kunnen eten (=zeer mager zijn)
- nieuwe messen snijden scherp (=met iets (iemand) nieuws is het aangenaam werken)
- nijdig als een spin (=bijzonder nijdig)
- ter wereld is er geen dodelijker venijn, dan vriend te schijnen en vijand te zijn (=hoed je voor onoprechte vrienden)
- twee ruggen uit een varken willen snijden (=uit één ding dubbel het voordeel willen halen)
4 betekenissen bevatten `nij`
- nijdig als een spin (=bijzonder nijdig)
- een tong als een scheermes (=gezegd van iemand die venijnig uithaalt met woorden)
- een snijder heeft maar een darm. (=spotternij van boeren, die veel meer eten dan de kleermaker.)
- heel wat op zijn kerfstok hebben (=veel dingen misdaan hebben (afgeleid van het gebruik om schulden bij een café te registreren door kerfjes in een stok te snijden))
7 dialectgezegden bevatten `nij`
- 't zal mij es nij doen (=het zal mij eens benieuwen) (Westerkwartiers)
- ' n nij waark op touw zett' n (=een nieuw karwei beginnen) (Westerkwartiers)
- Da vergrezelle kik nij van se (=Ik krijg er koude rillingen van) (Hulshouts)
- Get hondert, tes goe hee; est goe; ichem er nij genoeg van (=het is genoeg geweest) (Diesters)
- ik dunt nij (=ik doe het nu) (Zandhovens)
- nij - nije (=nee jij) (Poperings)
- Wa zedde ge nij veu ne flauwe knol! (=Wat ben jij raar!) (Mols)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
