72 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `kle`
- aan alles een kleurtje weten te geven (=voor alles wel een uitleg weten)
- aan de pan blijven hangen/kleven (=zich om bestwil ergens mee bemoeien maar er slecht afkomen)
- aan een klein vogeltje past geen grote bek. (=kinderen moeten gehoorzamen)
- alles kort en klein slaan (=de hele inboedel kapot slaan)
- als een blinde over de kleuren oordelen (=spreken alsof men een kenner is, over iets waar men niets van weet)
- beter kleine meester dan grote knecht (=liever een bescheiden zelfstandige dan een grote knecht bij een baas)
- bij kleine hapjes leert men een hond eten. (=geleidelijk aan kun je zelfs aan onmogelijke dingen wennen.)
- bij kleine lapjes leert men de hond leer eten. (=geleidelijk aan wen je zelfs aan de onmogelijkste dingen.)
- binnen de lijntjes kleuren (=netjes handelen, niets doen wat niet mag)
- dat gaat je niet in de kouwe/koude kleren zitten (=dat is heel ingrijpend. Daar ben je niet snel overheen (bijvoorbeeld een traumatische ervaring))
- dat raakt mijn koude kleren niet (=ergens niets mee te maken hebben en zich niet voor interesseren)
- de grote vissen eten de kleine (=de ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
- de groten rijden te paard en de kleinen hangen tussen hemel en aarde. (=de machtige lui leven op kosten van de gewone man)
- de kleintjes vallen niet groot (=wordt gezegd als eerder kleine vruchten verkocht worden)
- de kleren maken de man (=iemands kleding bepaalt het aanzien dat hij krijgt)
- de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt (=ergens over gehoord hebben, zonder er echt iets van af te weten)
- de noppen van de kleren houden (=onkosten met zich meebrengen)
- een aangeklede aap (=een bespottelijk iemand)
- een grote lantaarn, een klein licht (=veel praat, maar weinig verstand)
- een klein hartje hebben (=weinig durven/gauw bang zijn)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig moeite is verkregen)
- een kleine aardappel moet je niet schillen (=aan mensen die weinig geld hebben, moet je niet veel geld vragen)
- een nieuwe lap op een oud kleed (=een zinloze toevoeging)
- een ongeluk zit in een klein hoekje (=door een kleine fout kunnen gemakkelijk erg nare ongelukken gebeuren)
- een wolf in schaapskleren (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- er een kleine jongen bij zijn (=er niet aan kunnen tippen)
- er een punt aan kletsen (=met een praatje vergoelijken)
- er is klei aan de kloet/knikker (=er is iets mis)
- er over oordelen als een blinde over de kleuren (=erover oordelen zonder kennis van zaken)
- er zonder kleerscheuren afkomen (=helemaal niets mankeren na een ongeluk)
- geen heilige zo klein of hij wil zijn kaarsje hebben. (=mensen vertellen graag wat voor goeds ze hebben gedaan)
- geen zo kleine sant of hij wil zijn kaars hebben (=ook de mindere machten moet men gunstig stemmen)
- groot bal op kleine aardappelen (=boven zijn stand leven)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel zaaks)
- het geluk ligt in een klein hoekje (=geluk komt onverwachts)
- het zo druk hebben als een klein baasje (=veel kleine karweitjes moeten doen)
- iemand een kopje kleiner maken (=iemand vermoorden)
- iemand klein krijgen (=iemand laten merken dat je hem aankunt, over iemand de baas zijn en diegene tot gehoorzaamheid dwingen)
- iemand tot op zijn hemd uitkleden (=alles van iemand afnemen, een te hoge prijs laten betalen)
- iets door een gekleurde bril zien (=op een bevooroordeelde manier naar de zaak kijken)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- iets langs je (koude) kleren af laten glijden (=ergens niets van aan trekken)
- in de kleinste potjes zit de beste pommade/zalf (=gezegd van uitzonderlijk kleine personen)
- in geuren en kleuren (=tot in de fijnste details)
- je uitkleden voor men naar bed gaat (=alles weggeven voor men sterft)
- klein gewin brengt rijkdom in. (=van kleine beetjes komt ook welvaart)
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdriet)
- kleine houwen vellen grote eiken. (=met veel kleine beetjes kun je veel bereiken)
- kleine oorzaken, grote gevolgen (=kleine dingen kunnen grote gevolgen hebben)
78 betekenissen bevatten `kle`
- aan de veren kent men de vogel (=aan het uiterlijk (verzorging/kleding) kun je zien met wat voor iemand je te maken hebt)
- iets in de verf zetten (=beklemtonen, accentueren)
- wie hoog klimt kan laag vallen (=belangrijke zaken snel kwijt raken door kleine dingen)
- op de poot spelen (=bij de kleinste tegenslag flink te keer gaan/razen)
- vasthouden aan een strootje (=blijven hopen op een kleine kans.)
- dat is een alikruik van een vent. (=dat is een kleine dikke man.)
- dat is de druppel die de emmer doet overlopen (=dat is maar een kleine ergernis, maar samen met wat er al gebeurd is, wordt het niet meer geaccepteerd)
- dat kan ik wel in mijn holle kies stoppen (=dat is wel een heel klein beetje)
- een ongeluk zit in een klein hoekje (=door een kleine fout kunnen gemakkelijk erg nare ongelukken gebeuren)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- een ridder van de el (=een kleermaker)
- een bitter beetje (=een klein beetje)
- wie zijn naasten te schande maakt, onteert zichzelf (=een klein foutje, kan een groot geheel te schande maken)
- niet het zout op zijn patatten verdienen (=een klein inkomen hebben)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig moeite is verkregen)
- een loodje in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- geen centje pijn. (=een kleine moeite.)
- een visje verschalken (=een kleinigheid meepikken)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- zo rood als een kreeft (=een rode kleur hebben. (kreeft wordt knalrood tijdens het koken))
- te weinig om te leven en te veel om te sterven (=een te kleine aalmoes)
- een druppel op een gloeiende plaat (=een zeer kleine bijdrage aan iets groters)
- geen turf hoog zijn (=erg klein zijn, erg teleurgesteld zijn)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- uit de kleine kinderen zijn (=geen kleine kinderen meer hoeven opvoeden)
- in de kleinste potjes zit de beste pommade/zalf (=gezegd van uitzonderlijk kleine personen)
- aan het lijf schieten (=haastig aantrekken (kleding))
- iemand uit de loog borstelen (=hem nieuwe kleren geven)
- het is er haardje bij schuurtje (=het is er klein, dicht op elkaar)
- de wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- iemand bij de kladden grijpen (=iemand bij zijn kleren grijpen)
- de kleren maken de man (=iemands kleding bepaalt het aanzien dat hij krijgt)
- een spiering uitwerpen om een kabeljauw te vangen (=iets kleins aan een ander geven met de gedachte zelf iets groots terug te krijgen)
- de haring braden om de hom of kuit (=iets opofferen om een kleinigheid)
- en petit comité (=in een klein genootschap, in het geheim)
- een mens moet werken voor de brok en voor de rok. (=je moet werken om te kunnen eten en kleding te kunnen kopen.)
- kleine oorzaken, grote gevolgen (=kleine dingen kunnen grote gevolgen hebben)
- kleine vossen bederven de wijngaard (=kleine fouten kunnen zorgen voor grote problemen in het geheel)
- huisjes melken (=kleine huizen duur verhuren)
- kleine potjes lopen gauw over. (=kleingeestige mensen zijn snel kwaad.)
- een Piet Lut zijn (=kleinzerig zijn)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen)
- onder een staand zeiltje is het goed roeien (=met een klein vast inkomen, verdient men al gauw genoeg voor de kost)
- een kinderhand is gauw gevuld (=met een kleinigheid tevreden zijn)
- pimpelpaars met een goud randje (=met ondefinieerbare kleur)
- kleine houwen vellen grote eiken. (=met veel kleine beetjes kun je veel bereiken)
- op salet zitten (=mooi aangekleed zijn en niet werken)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
