435 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `len`
- op je poot spelen (=boos uitvallen)
- op je tellen passen (=voorzichtig zijn)
- op twee gedachten hinkelen/hinken (=moeilijk kunnen beslissen)
- open kaart spelen (=eerlijk zijn, niets verbergen)
- oude koeien uit de sloot halen (=oude geschiedenissen terug ten tonele voeren)
- over het paard tillen (=er te veel goeds van zeggen / verwend en geprezen zijn)
- over het paard tillen. (=iemand te veel prijzen, zodat hij verwaand wordt)
- paal en perk stellen (=de grens leggen / een einde stellen aan)
- paarden vallen ook al hebben zij vier benen. (=iedereen maakt fouten)
- parels/paarlen voor de zwijnen werpen (=het goede verspillen aan hen die het niet verdienen/waarderen)
- poot-aan spelen (=hard doorwerken (om op tijd te zijn))
- praatjes vullen geen gaatjes (=met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden)
- prijs stellen op (=weten te waarderen, graag willen)
- roep geen mosselen voordat ze aan de wal zijn (=verkoop de huid niet voordat de beer geschoten is)
- rozen (paarlen) voor de zwijnen werpen (=geld of moeite verspillen aan iets nutteloos)
- schampavie spelen (=zich heimelijk uit de voeten maken)
- scheepjes met zuren appelen (=wolkjes die regen of storm voorspellen)
- schip met zure appelen (=wolk die regen en storm voorspelt)
- schot en lot betalen (=zijn burgerplicht naar behoren vervullen)
- snotterige veulens worden de gladste paarden. (=kwajongens die nergens voor lijken te deugen, worden vaak flinke mannen)
- spelen om des keizers baard (=spelen om de eer)
- spreeuwen willen wel kersen eten, maar geen bomen planten. (=wel van alles willen profiteren, maar er niets voor willen doen.)
- stommetje spelen (=niets willen zeggen)
- stoot je hielen niet (=wordt gezegd tegen een grote lomperd)
- strelende katjes halen het vlees uit de pot. (=kijk uit voor overdreven vleierij)
- tegen elf ogen dobbelen (=weinig kans hebben)
- tegen windmolens vechten (=tegen irreëele gevaren/zaken vechten)
- ten grave dalen (=begraven worden)
- tot geen drie kunnen tellen (=erg dom zijn)
- tot in de puntjes regelen (=alles nauwkeurig regelen)
- tot in lengte van dagen (=tot het einde der tijden)
- tranen met tuiten huilen/schreien (=heel erg huilen zonder dat het echt erg is)
- trillen als een juffershondje (=van angst trillen)
- tussen de klippen doorzeilen (=op handige manier alle moeilijkheden vermijden)
- tussen twee stoelen in de as vallen (=er bekaaid vanaf komen)
- tussen wal en schip vallen (=er niet bij passen of genegeerd worden.)
- twee ruggen uit een varken willen snijden (=uit één ding dubbel het voordeel willen halen)
- twee zielen, één gedachte (=twee mensen die op hetzelfde moment hetzelfde idee hebben)
- tweede viool spelen (=een ondergeschikte rol spelen.)
- uilen naar Athene brengen. (=onzinnig werk (er zijn al wijzen=uilen genoeg in Athene))
- uilen naar Athene dragen (=nutteloos werk verrichten)
- uit de boot vallen (=een eigen gang gaan)
- uit de koets vallen (=ontnuchterd worden)
- uit de lucht komen vallen (=doen alsof men van niets weet / erg plotseling en onverwacht)
- uit de toon vallen (=anders zijn dan de anderen)
- uit z`n rol vallen (=tijdens het spelen iets zeggen of doen wat niet bij de rol hoort)
- va banque spelen (=roekeloos spel spelen)
- van de sokken gaan/raken/vallen (=bewusteloos vallen)
- van je paard gevallen zijn (=een positie verliezen)
- van kwaad tot erger komen/vervallen (=steeds erger worden)
476 betekenissen bevatten `len`
- een houten/stijve Klaas zijn (=nooit iets leuks willen)
- in gebreke stellen (=officieel stellen dat de taak niet naar behoren is uitgevoerd)
- Parijs is wel een mis waard (=om een voordeel te behalen bij tegenstanders aansluiten)
- te kwader trouw (=onbetrouwbaar, oneerlijk handelend)
- pal staan (=onbeweeglijk stilstaan / niet twijfelen aan de eigen mening)
- de daad bij het woord voegen (=onmiddellijk doen wat men zegt te zullen doen)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- uilen naar Athene brengen. (=onzinnig werk (er zijn al wijzen=uilen genoeg in Athene))
- de tijd baart rozen (=ook de diepste (geestelijke) wonden helen na verloop van tijd)
- de bal terugkaatsen (=op een vraag die gesteld wordt geen antwoord geven, maar een tegenvraag stellen; op een kritische opmerking van iemand reageren door zelf ook meteen een kritische opmerking te maken over de ander)
- op goed af spelen (=op goed geluk spelen)
- iemand naar de keel vliegen (=op iemand erg kwaad worden, aanvallen, ermee vechten)
- elkaar vliegen afvangen (=op onbeduidende details elkaar beconcurreren dan wel duidelijk willen laten uitkomen dat men zelf gelijk heeft en de ander niet)
- de grote klok luiden (=op opvallende wijze bekend maken)
- het vossenvel aandoen (=op sluwe wijze iets willen bereiken)
- iets boven de tafel fietsen (=open kaart spelen met bedoelingen)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
- de blits maken (=opvallen)
- in de kijker lopen (=opvallen)
- in het oog lopen (=opvallen)
- op de hals schuiven (=opzadelen met)
- er paal en perk aan stellen (=orde op zaken stellen)
- met iemands woorden naar de markt gaan (=overal rondvertellen wat men elders horen zeggen heeft)
- hij geeft niet om wiens huis in brand staat, als hij zich maar aan de gloed kan warmen (=overal voordeel uit halen, ongeacht gevolgen voor anderen)
- als het kalf verdronken is dempt men de put (=pas als het te laat is, neemt men maatregelen)
- in duigen vallen (=plannen die niet doorgaan / uiteenvallen - verloren gaan)
- een (goede) neus voor iets hebben (=precies aanvoelen hoe iets moet of gaat)
- er haring of kuit van willen hebben (=precies willen weten hoe het in elkaar steekt)
- tegen de vleug strijken (=prikkelen, boos maken)
- het vet wil boven drijven. (=rijke mensen willen domineren)
- de een rokkent wat de ander spint (=roddelen)
- va banque spelen (=roekeloos spel spelen)
- botje bij botje leggen (=samen geld bijeen leggen om te betalen)
- schoon schip maken (=schulden betalen, de boel opruimen, na ruzie/problemen samen er uit komen en het verleden laten rusten)
- een stoelendans (=situatie waarbij mensen van functie wisselen)
- een kaars voor de duivel branden (=slechte daden goedpraten omdat er je er voordeel uit kan halen)
- ziende blind en horende doof zijn (=slechte dingen niet willen zien en horen)
- wat de een niet lust, daar eet een ander zich dik aan. (=smaken verschillen.)
- korte afrekening maakt lange vriendschap (=snel terugbetalen (teruggeven) voorkomt ruzie)
- van de bok op de ezel gaan (=snel van onderwerp wisselen zonder rode draad)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- spelen om des keizers baard (=spelen om de eer)
- voor dovemans oren spreken (=spreken tegen personen die niet willen horen)
- iemand van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
- altijd hetzelfde deuntje zingen (=steeds weer hetzelfde herhalen)
- van de hak op de tak springen (=steeds weer van onderwerp wisselen en geen duidelijke rode draad in een verhaal hebben)
- het verschil tussen mijn en dijn niet kennen (=stelen)
- iets verdonkeremanen (=stelen)
- zijn zeis in een anders koren slaan (=stelen, zich in het werk van iemand anders bemoeien)
- je pijlen verschieten (=te snel handelen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
