267 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `og`
- met de ogen verslinden (=heel erg graag zien)
- met het blote oog (=met het oog te zien, zonder hulpmiddelen)
- met het ongewapend oog (=met het blote oog (zonder hulpmiddelen))
- met hoge heren is het kwaad kersen eten (=van de omgang met aanzienlijke personen moet men niet altijd voordeel verwachten)
- moet je nog peultjes (=wat zeg je daarvan!)
- mogen lijden (=er wel tegen kunnen - iemand wel kunnen verdragen)
- naar iets mogen kijken (=van iets moeten afblijven)
- niet hoog timmeren (=weinig verstand hebben)
- nog geen koude aardappel waard zijn (=weinig waard zijn)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, zodat men er niet over mee kan praten)
- nog niet jarig zijn (=iets ongunstigs te verwachten hebben)
- nog niet op eigen benen kunnen staan (=nog niet zichzelf volledig zelfstandig kunnen redden)
- nog te bezien staan (=nog af te wachten zijn)
- ogen in je achterhoofd hebben (=zeer alert en waakzaam zijn.)
- ogen op steeltjes hebben (=erg verbaasd zijn)
- ogen van achteren en van voren hebben (=alles goed in de gaten houden)
- onder het oog brengen (=doen opmerken)
- onder ogen brengen (=onder de aandacht brengen)
- onder ogen komen (=zich laten zien)
- onder ogen zien (=inzien, aanvaarden)
- onder vier ogen (=waarbij slechts twee personen aanwezig zijn)
- oog om oog en tand om tand (=wraak nemen voor onrecht dat je is aangedaan, door de dader precies hetzelfde aan te doen)
- oogkleppen dragen (=iets niet (willen) zien)
- op de hoogte stellen (=informeren)
- op de hoogte zijn (=het weten)
- op een droogje zitten (=op visite zijn en niks te eten of drinken krijgen)
- op het hoge paard zitten. (=verwaand zijn)
- op hoge poten (=zeer boos, verontwaardigd)
- op voet van oorlog zijn/leven (=erge ruzie hebben)
- over de hoge schoenen lopen (=te ver gaan of niet realistisch zijn)
- poolshoogte nemen (=zich vooraf informeren over de situatie)
- slot nog zin hebben (=het is onlogisch)
- stel niet uit tot morgen wat je vandaag nog kunt doen. (=wacht niet, morgen kan te laat zijn)
- struisvogelpolitiek (=het negeren of ontkennen van een probleem in de hoop dat het vanzelf verdwijnt.)
- te lui om uit zijn ogen te zien (=erg lui)
- tegen elf ogen dobbelen (=weinig kans hebben)
- terra incognita (=onbekend terrein) (Latijn)
- uit het oog verliezen (=er niet meer aan denken)
- uit het oog, uit het hart (=de aandacht voor iemand verliezen, als die persoon niet meer in de nabijheid is)
- uitdrogen als een Harderwijker (=alsmaar vervelender worden)
- van Teeuwes nog Meeuwes weten (=ergens van helemaal geen verstand hebben)
- veel haken en ogen (=veel problemen)
- veel pijlen op zijn boog hebben (=veel middelen, talenten hebben)
- veel wit in de ogen hebben (=een slechte aard hebben)
- vogels van diverse pluimage (=mensen met allerlei diverse achtergronden)
- vogeltjes die zo vroeg zingen zijn voor de poes (=wie zo vroeg wil genieten komt bedrogen uit)
- voor ogen (=er steeds weer aan denken)
- voor ogen houden/staan (=er steeds rekening mee blijven houden)
- voorbij de schout zijn deur mogen dragen (=wel gezien mogen worden)
- vreemde ogen dwingen (=de ogen van een vreemde heeft meer invloed op je dan van een bekende)
248 betekenissen bevatten `og`
- in het zicht van de haven schipbreuk lijden (=op het laatste nippertje nog verliezen)
- op de valreep (=op het laatste ogenblik)
- ter elfder ure (=op het laatste ogenblik)
- met een schone lei beginnen (=opnieuw mogen beginnen, zonder dat misstappen uit het verleden nog zichtbaar zijn)
- tot de jaren des onderscheids komen (=oud genoeg zijn om zelf te weten/mogen wat wel en niet mag)
- boven aarde staan (=overleden zijn maar nog niet begraven)
- tegen een oven gapen (=proberen iets onmogelijks te doen)
- schenking met de warme hand (=schenken terwijl men nog leeft (erfenissen))
- aan de Turken overgeleverd zijn (=slecht behandeld, bedrogen, mishandeld worden)
- de één mag een paard stelen, de ander mag niet over het hek kijken. (=sommigen mogen alles, anderen mogen niets)
- je kan geen omelet maken zonder eieren te breken (=soms moet men iets verliezen om een hoger doel te bereiken)
- een woord op zijn pas is een daalder waard (=spreken op het juiste ogenblik is waardevol)
- een woord op zijn pas is zo goed als geld in de tas (=spreken op het juiste ogenblik is waardevol)
- een oogje op iemand hebben (=tedere, mogelijk verliefde, gevoelens voor iemand koesteren)
- beter thuis rapen eten dan elders gebraad. (=thuis is het altijd nog het beste.)
- bakzeil halen (=toegeven dat je ongelijk hebt / aanzienlijk minder hoge eisen stellen dan je eerder deed)
- alle scheuten zijn geen rozen. (=uiterlijk bedriegt; niet alles is van hoge kwaliteit.)
- je woorden op een goudschaaltje wegen (=uiterst weloverwogen spreken)
- uitgesteld is niet vergeten. (=uitstel is nog geen afstel)
- de handen dicht mogen knijpen (=van geluk mogen spreken)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- van de wal in de sloot belanden (=vanuit een slechte situatie terechtkomen in een situatie die nóg slechter is)
- met een zilveren hengel vissen (=vis kopen in plaats van vangen. Ook: doel bereiken met bedrog)
- ex cathedra (=volgens uitspraak van het hoogste gezag (meestal de paus))
- liever vrij en geen eten dan een volle buik aan een ijzeren keten. (=vrijheid is een hoger goed dan materiële welvaart.)
- rust roest (=wanneer je niets doet gaat je vermogen achteruit)
- aanzien doet gedenken (=wat men met eigen ogen gezien heeft, is gemakkelijker te onthouden)
- het is beter een andermans hemd dan geen (=wat men niet heeft kan men desnoods nog altijd lenen)
- weinig armslag hebben (=weinig ruimte hebben om uit te breiden of weinig mogelijkheden hebben, meestal in geld uitgedrukt)
- wel een kwastje mogen hebben (=wel eens geverfd mogen worden)
- voorbij de schout zijn deur mogen dragen (=wel gezien mogen worden)
- wel onder zijn zolen kunnen schrijven (=wel mogen vergeten)
- wie liegt bedriegt. (=wie een leugen vertelt doet ook andere dingen die niet mogen)
- wie voor het oortje geboren is, zal tot de stuiver niet geraken (=wie in een lage sociale klasse geboren is, zal niet in een hogere sociale klasse terechtkomen)
- ongenode gasten zet men achter de deur (=wie niet welkom is, laat men niet binnen of laat men zo lang mogelijk wachten)
- al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding (=wie zich mooi aankleedt wordt daarmee zelf nog niet mooi)
- vogeltjes die zo vroeg zingen zijn voor de poes (=wie zo vroeg wil genieten komt bedrogen uit)
- het is een wijze man, die maat ramen kan. (=wijsheid komt van het vermogen om situaties te begrijpen en hoe daar op te reageren)
- haastige spoed is zelden goed (=zaken in te hoog tempo afwerken vergroot de kans op fouten)
- tijd is geld (=zaken zo snel mogelijk voor elkaar krijgen is het goedkoopste)
- de speelman zit op het dak (=ze zijn pas gehuwd, hebben nog geen zorgen)
- in de hanenbalken (=zeer hoog , op zolder)
- je in je graf omkeren (=zelfs na zijn dood er nog door geschokt zijn)
- geen haring zo mager of men braadt er vet uit. (=zelfs uit iets kleins of ogenschijnlijk onbelangrijks valt wel iets waardevols te halen.)
- je kaars aan twee kanten branden (=zijn krachten of mogelijkheden al te vroeg verspillen)
- in de ban zijn van iets (=zo erg in iets geïnteresseerd zijn dat je aandacht alleen nog maar daarop kunt richten)
- als het geld op is, is het kopen gedaan (=zonder liquide middelen zijn er geen uitgaven meer mogelijk)
- klagers hebben geen nood en pochers hebben geen brood (=zowel klagers als pochers kunnen de zaken nogal eens overdrijven)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
