280 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ete`
- je kunt nooit weten waar een paling kruipt (=zeg nooit nooit)
- je kunt wel alleen eten, maar niet alleen werken. (=men moet goed voor het personeel zijn.)
- je mag wel alles eten, maar niet alles weten. (=ik hoef je niet alles te vertellen.)
- je mag wel ergens anders honger krijgen, als je thuis maar komt eten. (=een getrouwde man mag wel met knappe meisjes flirten, daar moet het bij blijven.)
- je met iemand meten (=met iemand wedijveren)
- je pijlen verschieten (=te snel handelen)
- je uit de voeten maken (=maken dat men wegkomt)
- je voor de kop schieten (=inzien dat men een grote stommiteit gedaan heeft - zelfmoord plegen)
- je zult stokvis eten. (=je krijgt slaag.)
- je zult ze maar de kost moeten geven (=het zijn er veel (mensen))
- Joost mag het weten (=geen idee hebben (Joost = de duivel))
- laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet (=als je een ander geld geeft kun je dat beter stilhouden want anderen hoeven het niet te weten)
- leef niet om te eten maar eet om te leven (=vergeet niet om ook plezier te maken in het leven)
- letters eten (=veel boekenwetenschap opdoen)
- liever vrij en geen eten dan een volle buik aan een ijzeren keten. (=vrijheid is een hoger goed dan materiële welvaart.)
- mee-eten uit de grote pot van Egypte (=meegenieten zonder vergoeding)
- meer kunnen dan alleen brood eten (=verstand van zaken hebben)
- met de Adamsvorken eten. (=met de vingers eten.)
- met de konijnen door de tralies kunnen eten (=zeer mager zijn)
- met de maat waarmee gij meet, zal u weder gemeten worden (=op de manier zoals je een ander behandelt zal je ook zelf behandeld worden)
- met de ogen meten (=schatten)
- met een hete aardappel in de keel praten (=op een bekakte manier praten)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
- met een rode letter aangetekend staan (=duidelijk vermeld , zodanig dat het zeker niet vergeten wordt)
- met een zwarte kool aangetekend staan (=ongunstig bekend staan)
- met hem is het kwaad kersen eten. (=het is beter hem te mijden.)
- met hoge heren is het kwaad kersen eten (=van de omgang met aanzienlijke personen moet men niet altijd voordeel verwachten)
- met iemand zijn voeten spelen (=iemand voor de gek houden)
- met lange tanden eten (=met tegenzin eten)
- met los kruit schieten (=schijnbaar streng straffen met een straf die in feite geen nadeel oplevert)
- met passen en met meten wordt de meeste tijd versleten (=voorbereidingen zijn dikwijls het meest tijdrovend onderdeel van een taak)
- met spek schieten (=overdrijven of opscheppen)
- met twee maten meten (=niet voor alles of iedereen even streng zijn)
- met zijn tien geboden eten (=zonder bestek met de vingers eten)
- met zijn tien geboden eten. (=zonder mes en vork.)
- meten is weten, gissen is missen (=je kunt beter afmetingen meten dan schatten)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- moeten kiezen of delen (=een (vervelende) keus moeten maken)
- morgen gaat het beter (=als het vandaag niet zo best is gegaan...)
- naar zijn meug eten (=zoveel eten als men lust)
- neemt uw tijd te baat, te vroeg is beter dan te laat. (=wacht niet tot het te laat is)
- niet van het ene brood tot het andere weten te geraken (=niet rond kunnen komen)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- olie op de golven gieten/gooien (=de gemoederen kalmeren)
- onder het Caudijnse juk moeten doorgaan (=vernederd worden)
- onder het juk moeten doorgaan (=zich aan andermans macht moeten onderwerpen)
- onder iemands duiven schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- ongegund brood wordt veel gegeten. (=vaak kan men het niet verdragen dat het een ander beter gaat.)
- ook tussen de mooie bloemen groeien brandnetels (=de schoonheid van de omgeving biedt geen garantie voor onaangename zaken)
- ook van de mosterd eten (=veel geld aan iets verliezen)
374 betekenissen bevatten `ete`
- daar hangt de po uit (=het is niet zoals het zou moeten zijn)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- het mag geen naam hebben (=het is onbetekenend (bijvoorbeeld een verwonding))
- het ene oor in, het andere weer uit (=het wel horen en meteen weer vergeten)
- wel thuis kunnen blijven (=het wel kunnen vergeten)
- het wel kunnen schudden (=het wel kunnen vergeten)
- naar de maan lopen (=het wel mogen vergeten / weg moeten gaan)
- al vaak met dat bijltje gehakt hebben (=het werk al vaker gedaan hebben en weten hoe het moet)
- het oog van de meester maakt het paard vet (=het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt)
- op de hoogte zijn (=het weten)
- dat schaap zal een zachte dood nemen. (=het wordt vergeten)
- een eitje met iemand te pellen hebben (=hetzelfde als: een appeltje met iemand te schillen hebben. Nog iets met iemand moeten oplossen.)
- boontje komt om zijn loontje (=hij krijgt wat hij verdient, de gevolgen zal iemand altijd wel een keer moeten gaan dragen)
- zijn ogen zijn groter dan zijn maag (=hij neemt meer op zijn bord dan hij kan eten)
- haring of kuit ergens van willen hebben (=hij wil iets zeker weten of uitgezocht zien)
- dat is koren op zijn molen (=hij zal dat meteen gebruiken als argument voor wat hij toch al wilde)
- hoe komt het kalf bij zijn maat (=hoe wonderlijk men elkaar kan ontmoeten)
- van tijd noch uur weten (=hoegenaamd niet weten hoe laat het is - altijd te laat komen)
- een volle buik peinst op geen lege. (=iemand die genoeg te eten heeft is niet bezig is met de zorgen van een ander)
- een hele Piet (=iemand die meetelt)
- iemand vol lood pompen (=iemand genadeloos neerschieten)
- je meester gevonden hebben (=iemand gevonden hebben die beter is, het beter doet)
- iemand de mantel uitvegen (=iemand hevig uitfoeteren)
- iemand iets aan de neus hangen (=iemand iets vertellen wat die beter niet kan weten)
- iemand iets in het oor fluisteren (=iemand iets zachtjes zeggen, heimelijk laten weten)
- iemand of iets over het hoofd zien (=iemand niet opmerken, vergeten met iemand of iets rekening te houden, iets niet zien)
- zien eten doet eten. (=iemand zien eten bevordert de eigen eetlust.)
- iemands voetveeg zijn (=iemands slaaf zijn (zich alles moeten laten welgevallen))
- de stoute schoenen aantrekken (=iets doen wat moed vergt. (`stout` in de oude betekenis van `dapper`))
- iets achter de kiezen steken (=iets eten)
- hebben is hebben maar krijgen is de kunst (=iets hebben is goed, maar iets bijkrijgen is beter)
- iets uit zijn mond sparen (=iets niet opeten)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere taak waard is)
- een ondergeschoven kindje zijn (=iets of iemand is miskend. Zie bedstede voor de letterlijke betekenis)
- iets soldaat maken (=iets openmaken en helemaal opeten)
- iets over het hoofd zien (=iets vergeten of ontbreken)
- wat van ver komt, is lekker (=iets wat van ver komt, is bijzonder. Daarom denkt men dat het ook beter zal zijn)
- iets op je buik kunnen schrijven (=iets wel kunnen vergeten, dat wat je wilde gaat niet door)
- in het diepe gegooid worden (=in een baan aan het werk moeten zonder ingewerkt te worden)
- het uitproesten (=in een plotse lachbui schieten)
- je maag wel aan de kapstok kunnen hangen. (=in moeilijke financiële omstandigheden verkeren waardoor men weinig eten kan kopen.)
- achter de gordijntjes smullen (=in stilte opeten)
- iemand de hielen laten zien (=inhalen of beter presteren dan de ander)
- beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald (=je kan beter iets voortijdig stoppen dan doorgaan tot het helemaal verkeerd gaat)
- de liefde van een man gaat door de maag. (=je kan een man veroveren met goede kookkunst en lekker eten.)
- kallen is mallen maar doen is een ding (=je kan het beter doen dan er altijd maar over blijven praten)
- meten is weten, gissen is missen (=je kunt beter afmetingen meten dan schatten)
- een goed pad krom loopt niet om. (=je kunt beter geen onnodige veranderingen aanbrengen)
- een slak op de goede weg, wint het van een haas op de verkeerde weg (=je kunt beter iets langzaam en goed doen, dan snel en niet goed)
- langzaam aan, dan breekt het lijntje niet (=je kunt beter rustig doorwerken, dan kan er het minste fout gaat)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
