296 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `rt`
- de rubicon overtrekken (=de beslissende stap ondernemen)
- de tijd baart rozen (=ook de diepste (geestelijke) wonden helen na verloop van tijd)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- de wal keert het schip (=door beperkingen enigerlei niet verder kunnen)
- de zwartepiet doorspelen (=de schuld doorschuiven)
- de zwartepiet krijgen (=de schuld krijgen)
- dertien ogen gooien (=onmogelijk veel geluk hebben)
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- een aal bij de staart hebben (=een lastige taak ondernemen)
- een aardje naar zijn vaartje (=het karakter van zijn vader hebben)
- een achterdeurtje (=een manier om iets te ontduiken)
- een achterdeurtje openhouden (=een redmiddel in nood houden)
- een bedrijvige Martha zijn (=een zeer ijverige vrouw zijn (Martha= bijbels symbool voor hardwerkende huisvrouw))
- een beurt krijgen (=onderhanden genomen worden)
- een droge maart en een natte april is de boeren naar hun wil (=weerspreuk)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen. (=men is geneigd andermans spullen te misbruiken)
- een goed hart is goud waard (=je treft niet snel meer mensen met een goed karakter)
- een goed hart toedragen (=goed kunnen verdragen)
- een goede beurt geven (=grondig reinigen, grondig aanpakken)
- een goede beurt maken (=iets heel goed doen, een goede indruk maken)
- een goede gevel versiert het huis. (=gezegd over mensen met een grote neus)
- een gouden hart hebben (=heel aardig/lief zijn)
- een hart van goud hebben (=zeer vriendelijk en behulpzaam zijn.)
- een hart van steen hebben (=geen medelijden met anderen hebben)
- een hartje zonder zorg (=een zorgeloos iemand)
- een klein hartje hebben (=weinig durven/gauw bang zijn)
- een kort liedje is gauw gezongen (=het onaangename gaat snel genoeg voorbij)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een gewoon mens (=zich een beetje aanstellen)
- een oortje gespaard is een oortje gewonnen. (=alle beetjes helpen als je spaart.)
- een oortje in vieren zouden bijten (=erg gierig zijn)
- een oud paard hoort graag het klappen van de zweep. (=een oud persoon hoort graag verhalen over het oude vakmanschap)
- een oud voerman hoort nog graag het klappen van de zweep (=iemand die oud is vindt het fijn te praten over dingen van vroeger)
- een pak van het hart (=een grote opluchting)
- een papieren zoldertje (=een dunne ijskorst)
- een rollende steen vergaart geen mos. (=voortdurende verandering werpen vaak geen vruchten af)
- een staart om hebben (=kwaad zijn)
- een stadspraatje duurt maar drie dagen. (=mensen vergeten snel)
- een varken heeft wel een krul in zijn staart. (=er is altijd iets om trots op te zijn)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderwerp ter discussie brengen)
- een zwarte kat krabt niet (=je moet je niet laten leiden door je angsten)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- elk hart heeft zijn smart. (=iedereen heeft zijn eigen zorgen om iets)
- er behoort meer tot een huishouden dan het zoutvat. (=er zijn veel bijkomende kosten)
- er een broertje aan dood hebben (=er een hekel aan hebben)
- er mankeert iets in zijn bovenkamer (=hij is niet goed bij zijn verstand)
- er part noch deel aan hebben (=er niets van weten of niet aan deelgenomen hebben)
- er schuilt een addertje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- erbij staan voor Jan met de korte achternaam (=geen zinvolle activiteit hebben)
299 betekenissen bevatten `rt`
- homo homini lupus (=de mens benadert zijn medemens als een wolf)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- de rotte appels uit de mand halen (=de minder getalenteerde personen wegsturen, de minder goede dingen sorteren van de goede dingen)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloemd vertellen)
- de leer veroordelen maar de leraar sparen (=de wortel van het probleem niet aanpakken)
- de waarheid in pacht hebben (=denken de enige te zijn die de waarheid kent of vertelt)
- van hetzelfde laken een pak (=dezelfde soort aanpak of respons)
- zwoerd achter je oren hebben. (=doen alsof je iets niet hoort.)
- al doende leert men (=door iets vaak te doen, leert men hoe het moet.)
- ondervinding is de beste leermeester (=door iets zelf mee te maken of te oefenen leert men het snelst)
- alle vrijers zijn rijk. (=door verliefdheid de negatieve dingen van je partner niet zien)
- spijkers met koppen slaan (=doortastend optreden)
- korte metten maken (=doortastend optreden)
- de neus optrekken (=duidelijk maken dat men iets of iemand niet waardeert)
- jut en jul (=een apart of raar stelletje)
- zwemmen als een vis kunnen (=een expert zijn in zwemmen)
- je mag wel ergens anders honger krijgen, als je thuis maar komt eten. (=een getrouwde man mag wel met knappe meisjes flirten, daar moet het bij blijven.)
- het zeil (hoog) in de top halen (=een grootse vertoning weggeven)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel zaaks)
- het land hebben aan iets/iemand (=een hartgrondige afkeer hebben)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- een boom(pje) opzetten (=een informele discussie starten)
- een Egyptische duisternis (=een inktzwarte duisternis)
- een tukje doen (=een kort middagslaapje)
- de wind waait uit die hoek (=een mening van iemand uit een bepaalde groep/partij)
- door schade en schande wordt men wijs (=een mens leert het beste van z`n fouten)
- een gouden zadel maakt geen ezel tot paard. (=een mens verandert niet door uiterlijkheden)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder verteld)
- als een donderslag bij heldere hemel (=een onverwachte gebeurtenis, die een grote schok teweeg brengt)
- de kool en de geit sparen (=een oplossing vinden waar beide partijen tevreden mee kunnen zijn)
- een oud paard hoort graag het klappen van de zweep. (=een oud persoon hoort graag verhalen over het oude vakmanschap)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vertrouwen en die je steunt.)
- één zwaluw maakt nog geen zomer (=één positieve gebeurtenis betekent niet dat alle problemen opgelost zijn.)
- het verkorven hebben (=een slechte beurt gemaakt hebben bij iemand)
- rosse buurt (=een slechte buurt (buurt met prostitutie))
- water in je kelder hebben (staan) (=een te korte broek aanhebben)
- de vleespotten van Egypte (=een vroegere tijd van grote welvaart)
- een bedrijvige Martha zijn (=een zeer ijverige vrouw zijn (Martha= bijbels symbool voor hardwerkende huisvrouw))
- het zeil in top zetten (=een zo goed mogelijke vertoning weggeven)
- klare wijn schenken (=eerlijk en duidelijk vertellen hoe de situatie in elkaar steekt)
- met de billen bloot (=eerlijk en open zijn over fouten of tekortkomingen.)
- elk waarom heeft zijn daarom (=elke gebeurtenis heeft een oorzaak)
- de beer is los (=er gebeurt opeens van alles; er ontstaat ruzie of paniek)
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- de muizen dansen in het spek. (=er is welvaart)
- ieder huisje heeft zijn kruisje (=er mankeert overal wel iets)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- hem van jetje/katoen geven (=er vaart achter zetten)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
