193 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `RU`
- een kattenRUg maken (=diep buigend groeten)
- een koperen bRUiloft (=een 12½-jarig huwelijk)
- een kRUimeltje is ook brood (=wees gelukkig met wat je hebt)
- een kRUisje is genoeg voor een boterham uit het vuistje (=voor een gewone broodmaaltijd moet niet te veel gebeden worden)
- een kRUiwagen hebben (=geholpen worden)
- een kRUl meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- een kRUl meer in zijn staart hebben dan een gewoon mens (=zich een beetje aanstellen)
- een oogje dichtdRUkken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- eén rotte appel in de mand, maakt al het gave fRUit te schand (=als één persoon uit een groep zich misdraagt, wordt de hele groep erop aangekeken. / Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.)
- een varken heeft wel een kRUl in zijn staart. (=er is altijd iets om trots op te zijn)
- een vette gans bedRUipt zichzelf (=een rijk iemand kan zichzelf redden)
- een vreemdeling in JeRUzalem zijn (=ergens niet bekend zijn met de gang van zaken of zich ergens niet thuis voelen)
- elk huisje heeft z`n kRUisje (=ieder gezin heeft eigen zorgen en problemen)
- er de bRUi aan geven (=ergens mee ophouden)
- er een kRUisje bij zetten (=er attent op maken)
- er is geen kRUid tegen gewassen (=er is niets aan te doen)
- er is onkRUid onder de tarwe (=er zijn minderwaardige goederen (of personen) tussen de betere)
- er niet van teRUg hebben (=er geen antwoord op weten)
- eRUit komen (=een oplossing vinden)
- eRUit zien als de dood van ieperen (=er bijzonder slecht uitzien)
- eRUit zien of men een paal ingeslikt heeft (=er erg stijf, harkerig uitzien)
- eRUit zien om door een ringetje te halen (=er keurig uitzien)
- gas teRUgnemen (=het iets rustiger aan gaan doen)
- geef mijn fiets teRUg (=grapje om Duitsers te wijzen op de Tweede Wereldoorlog, toen er veel fietsen geconfisqueerd werden)
- geen geluk zonder dRUk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- gekRUld haar, gekRUlde zinnen (=vreemdelingen hebben andere zeden en gewoonten)
- geld baart onRUst. (=waar geld is onstaat vaak onenigheid)
- geld RUiken (=merken dat er iets te verdienen is)
- gezien worden als een rotte appel/kool bij een fRUitvrouw/groenvrouw (=er niet erg welkom zijn)
- gouden handdRUk (=grote afscheidspremie)
- het al te bRUin bakken (=het te erg maken)
- het beste paard stRUikelt ook wel eens. (=iedereen maakt wel eens een fout)
- het bloed kRUipt waar het niet gaan kan (=de aard verloochent zich nooit)
- het buskRUit niet uitgevonden hebben (=niet erg slim zijn)
- het eten is niet te pRUimen. (=het smaakt niet)
- het geld groeit niet op de RUg (=geld komt niet zomaar binnen, er moet hard voor gewerkt worden)
- het harde woord moet eRUit (=het onaangename moet gezegd worden)
- het heilig kRUis achterna geven (=hopen dat iets of iemand nooit meer terugkomt)
- het is een slechte bRUiloft waar maar één bRUid is. (=op bruiloften worden vaak nieuwe relaties gevormd)
- het is kRUis of munt, zei de non en ze trouwde de bankier (=een keuze voor het materiële kan ten koste gaan van het spirituele)
- het krijt RUimen (=de strijd opgeven, weggaan)
- het kRUis nageven (=hopen dat hij vooral nooit meer weerkomt)
- het kRUit niet uitgevonden hebben (=niet bijster slim zijn)
- het kRUllen van de staart is het fatsoen van de hond. (=iedereen heeft wel een positieve eigenschap)
- het paard RUikt de stal (=opschieten om gauw thuis te komen)
- het RUime sop kiezen (=de haven uitvaren)
- het staat geschreven en gedRUkt je moet krabben waar het jeukt (=problemen bij de bron aanpakken)
- het veld RUimen (=vertrekken om plaats te maken voor een ander)
- het zijn niet de slechtste vRUchten waaraan de wespen knagen (=over goede mensen worden vaak onaardige dingen verteld)
- het zo dRUk hebben als een klein baasje (=veel kleine karweitjes moeten doen)
234 betekenissen bevatten `RU`
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid moet men niet ongebRUikt laten voorbijgaan.)
- een huis met zilveren pannen. (=een huis waar een hoge hypotheek op RUst)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks teRUg te krijgen)
- een twistappel vormen (=een onderwerp van RUzie/conflict/onenigheid zijn)
- zo kalm als een zalm (=een RUstig persoon)
- rusten aan abrahams` borst (=een RUstig, aangenaam leven leiden)
- donderbuien zuiveren de lucht. (=een RUzie kan een hangende situatie oplossen)
- op dood spoor zitten (=een situatie waarin er geen vooRUitgang of hoop is)
- een slecht figuur slaan (=een slechte indRUk maken)
- ieder kwartier heeft zijn manier. (=elke streek heeft haar eigen gebRUiken)
- er de maan aan geven (=er de bRUi aan geven)
- de beer is los (=er gebeurt opeens van alles; er ontstaat RUzie of paniek)
- er kan nog een kabeljauw onderdoor (=er is RUimte genoeg (bRUg, speling))
- er koksgast van blijven (=er niets van krijgen , er geen vooRUitgang mee maken)
- je in allerlei bochten wringen (=er op alle mogelijke wijzen proberen ondeRUit te geraken)
- een zondagssteek houdt geen week (=er RUst geen zegen op het werk wat iemand op zondag doet)
- er komt een dominee voorbij (=er valt een plotselinge stilte in een RUmoerig gezelschap)
- het zal er stinken/waaien (=er zal hevige RUzie zijn)
- het zal daar kluizen (=er zal hevige RUzie zijn)
- zo brutaal als de beul zijn (=erg bRUtaal zijn)
- zo bezig als een bij (=erg dRUk bezig zijn)
- rust noch duur hebben (=erg onRUstig zijn)
- er Spaans aan toe gaan (=erg wild en RUmoerig aan toe gaan)
- op voet van oorlog zijn/leven (=erge RUzie hebben)
- een wig drijven tussen twee personen (=ervoor zorgen dat ze RUzie krijgen)
- onder zeil gaan (=gaan RUsten of slapen, vertrekken of weggaan)
- er geen been in zien (=geen bezwaar onderkennen. Er niet voor teRUgschrikken)
- altijd de oude knecht blijven (=geen vorderingen maken (ook geen achteRUitgang))
- tabula rasa maken (=geheel herbeginnen - de boel helemaal opRUimen)
- in koelen bloede iets doen (=geheel kalm en RUstig iets doen, alsof er niets aan de hand is)
- waar de klok luidt, daar is een kapel. (=geRUchten hebben vaak een kern van waarheid)
- je kan er je kont niet keren (=gezegd als het erg dRUk is)
- je moet om de beurt ademhalen (=gezegd als het erg dRUk is)
- over de koppen kunnen lopen (=gezegd als het erg dRUk is)
- met de benen buiten hangen (=gezegd als het erg dRUk is)
- piano aan gaan (=heel RUstig en langzaam gaan)
- op je dooie gemak (=heel RUstig, zonder zich te haasten)
- er met de grove bijl in hakken (=het bRUtaal aanpakken)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steeds weer op wordt teRUggegrepen)
- er zit geen schot in de zaak (=het gaat niet vooRUit)
- gas terugnemen (=het iets RUstiger aan gaan doen)
- het is op een oor na gevild (=het is bijna klaar. Het is bijna achter de RUg)
- het loopt storm. (=het is heel dRUk)
- vis noch vlees (=het is niet bRUikbaar, omdat het niet duidelijk is)
- vlees noch vis (=het is niet bRUikbaar, omdat het niet duidelijk is)
- wat baten kaars en bril als de uil niet zien en lezen wil (=het is vRUchteloos iemand te willen voorlichten als hij dat niet wil)
- een Augiasstal reinigen (=het opRUimen van een vreselijk vuile boel)
- de sigaar zijn (=het slachtoffer zijn / de doodstraf krijgen (een sigaar wordt `onthoofd` voor gebRUik))
- je vel duur verkopen (=het slechts onder de grootste dRUk opgeven)
- het gaat zo zijn gangetje (=het verloopt RUstig, zonder ups en downs)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
