3292 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ś`
- achter de puttings overboord vallen (=reddeloos verloren zijn)
- achter de schermen (=daar waar men het niet ziet)
- achter de schermen blijven (=geen bekendheid ergens mee willen krijgen terwijl diegene het wel bedacht heeft)
- achter de schermen kijken (=kijken waar men normaal niet kan of mag kijken)
- achter de tralies (=opgesloten)
- achter de wolken schijnt de zon (=alle nare dingen zijn tijdelijk en daarna wordt het beter)
- achter het net vissen (=een kans missen)
- achter iets zitten (=er de oorzaak van zijn)
- achter slot en grendel (=opgesloten)
- achterom is kermis (=gezegd als voorlangs niet de voorkeur heeft)
- achteruit gaan als een hollend paard (=snel terrein verliezen)
- acte de présence geven (=ervoor zorgen dat je ergens aanwezig bent)
- ad calendas graecas (=tot in het oneindige uitstellen) (Latijn)
- advocaat van de duivel spelen (=een mening geven waar je het zelf niet mee eens bent, maar die je geeft om reacties uit te lokken)
- afwijzend beschikken op (=het verzoek weigeren)
- akte van iets nemen (=er nota van nemen - onthouden)
- al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding (=wie zich mooi aankleedt wordt daarmee zelf nog niet mooi)
- al is de leugen nog zo snel de waarheid achterhaalt haar wel (=leugens komen altijd uit)
- al moesten de kraaien het uitbrengen (=ooit wordt de zaak bekend)
- al te goed is buurmans gek (=van te veel goedheid wordt misbruik gemaakt)
- al te wit is gauw vuil. (=al te grote liefde is niet bestendig)
- al voor heter vuren gestaan hebben (=er erger meegemaakt hebben)
- al zijn kruit verschoten hebben (=geen verdere oplossingen meer weten - niet meer verder kunnen)
- al zijn patronen verschieten (=alle mogelijkheden uitproberen)
- al zo oud als de weg naar Kralingen (=erg oud)
- alle baat helpt zei de schipper, en hij blies in het zeil (=alle beetjes helpen)
- alle beetjes helpen (=ook kleine dingen dragen bij aan het grote geheel)
- alle duivels uit de hel vloeken (=heftig vloeken)
- alle gekheid op een stokje (=maar nu liever ernstig)
- alle goede dingen bestaan in drieën (=gezegd van iets waarvan men er twee heeft en een derde wil krijgen)
- alle havens schutten geen wind (=niet alles levert een voordeel op)
- alle havens schutten wind (=als je meedoet deel je mee in de winsten)
- alle heilige huisjes aandoen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- alle hens aan dek (=met alle beschikbare mensen of alle middelen)
- alle hoop de bodem in (laten) slaan (=door iets geen enkele hoop meer (laten) hebben)
- alle hout is geen timmerhout (=niet iedereen beschikt over dezelfde kwaliteiten / niet alles is van voldoende kwaliteit)
- alle kusten bezoeken (=met allerlei slecht volk omgaan)
- alle mensen moeten leven (=gun de anderen ook wat)
- alle molenaars zijn geen dieven (=scheer niet iedereen over dezelfde kam)
- alle molens vangen wind. (=iedereen die meedoet zal een deel van de opbrengst opeisen)
- alle registers opentrekken (=z`n uiterste best doen)
- alle scheuten zijn geen rozen. (=uiterlijk bedriegt; niet alles is van hoge kwaliteit.)
- alle vis is geen bakvis (=niet alles is even dienstig (of handelbaar of lekker))
- alle vrachtjes helpen (=veel kleintjes maken een grote)
- alle vrijers zijn rijk. (=door verliefdheid de negatieve dingen van je partner niet zien)
- alle waar is naar zijn geld (=van iets goedkoops mag je geen topkwaliteit verwachten)
- allemans neus is geen kapstok. (=je moet niet alles aan iedereen vertellen.)
- allemans raad is allemans zot. (=volg niet blindelings het advies van iedereen)
- allemans vriend is allemans gek. (=als je iedereen te vriend wil houden, zal men misbruik van je maken.)
- allemans vriend is iedermans nar (=je kan niet voor iedereen goed doen)
3730 betekenissen bevatten `ś`
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- de barricades opgaan (=actie voeren om iets voor elkaar te krijgen of juist tegen te houden)
- van God en alle mensen verlaten (=afgelegen; stil)
- op je tabbaard/tabberd zitten (=afranselen)
- de lenden smeren (=afrossen)
- verandering van weide doet de koeien goed. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- met de vork schrijven (=afzetten, meer kosten rekenen dan werkelijk gemaakt)
- al etende krijgt men trek / honger. (=al etende krijgt men steeds meer trek (ook figuurlijk).)
- het lood al in de bil hebben (=al gestraft zijn voor iets. (geschoten zijn met een loden kogel))
- vragen kost geen geld (=al heb je weinig kans, je kan het in elk geval maar vragen)
- de lijdensbeker tot de bodem ledigen (=al het slechte, tot het laatste toe, over zich heen krijgen)
- kunnen lezen en schrijven (=al lange tijd goede diensten bewezen hebben)
- uit de oude doos (=al oud, nostalgisch)
- al te wit is gauw vuil. (=al te grote liefde is niet bestendig)
- je vergalopperen (=al te snel iets willen doen)
- in de kiem smoren (=al van bij het begin doen stoppen)
- koud bier maakt warm bloed. (=alcohol maakt aggressief)
- tot de bedelstaf/bedelzak brengen (=alle aardse bezittingen ontnemen)
- alle baat helpt zei de schipper, en hij blies in het zeil (=alle beetjes helpen)
- een oortje gespaard is een oortje gewonnen. (=alle beetjes helpen als je spaart.)
- aan alle kapelletjes aanleggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- alle heilige huisjes aandoen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- bij elk heilig huisje aanleggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- het naadje van de kous willen weten (=alle details willen weten)
- de derde streng houdt de kabel. (=alle goede dingen bestaan in drieën)
- het gelag betalen (=alle kosten moeten betalen terwijl ook anderen er schuld aan hebben)
- geld stinkt niet (=alle manieren om aan geld te komen zijn toegestaan)
- alles op haren en snaren zetten (=alle middelen aanwenden / alles in het werk stellen)
- het hart in de schoenen zinken (=alle moed en hoop verliezen om problemen op te lossen)
- kromme sprongen maken (=alle moeite doen om zich uit een situatie te redden)
- voor Sinterklaas spelen (=alle wensen vervullen, alles voor iedereen betalen)
- de bastaard van de graaf wordt later bisschop (=alleen hoge heren kunnen hun buitenechtelijke kinderen een toekomst bieden)
- de Mammon dienen (=alleen maar belangstelling hebben voor geld)
- zonder geluk vaart niemand wel (=alleen met hard werken komt men er niet, ook een beetje geluk is nodig om ergens te komen)
- om den brode doen (=alleen werken voor het geld en niet omdat het werk fijn/leuk is)
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vertellen over iemand)
- niets afslaan behalve vliegen (=alles aannemen)
- de wereld op zijn duim kunnen draaien (=alles doen wat iemand wil)
- bij de roes (=alles door elkaar)
- alles over een kam scheren (=alles en iedereen gelijk stellen)
- het loopt op rolletjes (=alles gaat als vanzelf)
- botertje aan de boom zijn / het is botertje tot de boom (=alles gaat goed zonder problemen)
- ogen van achteren en van voren hebben (=alles goed in de gaten houden)
- je ogen de kost geven (=alles goed in zich opnemen)
- alle tij heeft zijn weertij (=alles heeft een keerzijde)
- wie weet waarom de ganzen blootsvoets gaan? (=alles heeft een reden, ook al is die niet altijd even duidelijk)
- de kruik gaat zolang te water tot zij barst (=alles heeft zijn beperkingen)
- alles op het spel zetten (=alles inzetten en mogelijk alles verliezen)
- er is niets nieuws onder de zon (=alles is al eerder vertoond)
- boven water zijn (=alles is bekend geworden of is teruggevonden)
34 dialectgezegden bevatten `ś`
- dat goan we ' s goed uutpluuz' n (=dat gaan we eens goed uitzoeken) (Westerkwartiers)
- dat komt nag bèst of! da' s bèst ofkommen! (=oef!) (Westfries)
- de kraa (g) s geen sjink mét aste den hoek ûmgees (=je gaat met leeg handen) (Bilzers)
- de kraaj (g) s ne kroef vannet wërke (=van zware labeur krijg je een kromme rug) (Munsterbilzen - Minsters)
- De S ès ook mèr een kroem lètter (=niet alles is voorspelbaar) (Munsterbilzen - Minsters)
- de' s nie woar (=dat is niet waar) (Bosch)
- Die wil graeg wat doen waor. niks te doen is s (=Wordt gezegd van een lui persoon) (Giethoorns)
- es is ein kroem lutter (=s is een kromme letter) (Opglabbeeks)
- ga ' s un stukkie naar voorne (=kunt u een stukje naar voor gaan?) (Nieuw lekkerlands)
- Gaef mich ' s ein muulke (=Geef me eens een kusje) (Weerts)
- Get ge een katte van 500 euro' s zekers (=Zo zot als een achterdeur) (Aalters)
- God' s wark. (=Vrouw met een flink achterwerk.) (Achterhoeks)
- hai is wel om Leerm' s komm (=Hij is goed bij z'n verstand) (Gronings)
- He s een depke (=Hij is klein van gestalte) (Koersels)
- Hee' s zoe goed as koekebroewed. (=Hij is een bovenste beste kerel. Hij is een lieve jongen.) (Herks)
- hij ' s niet ien tel (=hij wordt niet geacht) (Westerkwartiers)
- ich wol daste de krampe én zen Kl. krië (g) s (=verrek!) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich wol daste de krampe èn zen kloete krië (g) s (=hevige buikpijn wens ik je toe) (Munsterbilzen - Minsters)
- ich wol daste de kremp èn zen Kl...krië (g) s (=krijg wat!) (Munsterbilzen - Minsters)
- ie eit tut zo druk a s un roekel mie ie--en vleeke (=druk) (Zeeuws)
- ie kan tzunnutje nie in twiitter zien s chienen (=jaloers) (Zeeuws)
- ji' s snotte (=hij is dronken) (Tielts)
- loop ' s ' n luk an (=loop eens wat vlugger) (Twents)
- naor de lichjis gaon kijke (=s avonds nog de kermis opgaan) (Oudenbosch)
- oen (d) s die basn bietn nie (=blaffende honden bijten niet) (Veurns)
- ouw noe me s op bie je hezemel (=zeuren) (Zeeuws)
- proat ie ' s in oew moodersproake (=praat jij eens plat in jouw taal) (Twents)
- t s ternet tuusaauwen van janstie-en (=asociaal gezin) (Zeeuws)
- tot savents laot op straot lope flere (=s avonds op straat tot laat rondhangen) (Oudenbosch)
- vernesteld zien mi ' en (d) s (=Een zaak niet weten te ontwarren) (Veurns)
- wa ' s dat ' n onnözele haals (=wat een domkop is dat) (Westerkwartiers)
- wa' s tè vur grèèi (=wat is dat voor spul) (Maas en waals)
- ze s zo (=in verwachtin zijn) (Bornems)
- ziine schelf s (=hij heeft geboerd) (Zottegems)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
