280 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ete`
- `t Is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- aan alles een kleurtje weten te geven (=voor alles wel een uitleg weten)
- aan de beterende hand zijn (=langzaam genezen, herstellen)
- aan de beterhand (=genezend, herstellend)
- aan de voeten van Gamaliël zitten (=aandachtig luisteren naar de les die een wijs persoon meegeeft)
- aan handen en voeten gebonden zijn (=geen kant op kunnen)
- aan het lijf schieten (=haastig aantrekken (kleding))
- aan iemands voeten liggen (=iemand vereren, een absolute fan van iemand zijn)
- al etende krijgt men trek / honger. (=al etende krijgt men steeds meer trek (ook figuurlijk).)
- al voor heter vuren gestaan hebben (=er erger meegemaakt hebben)
- al zijn patronen verschieten (=alle mogelijkheden uitproberen)
- alle mensen moeten leven (=gun de anderen ook wat)
- als de boter duur wordt, leert men het brood droog eten. (=als het niet anders kan, is men ook met minder tevreden.)
- als de kat om de hete brij heen draaien (=iets wel willen, maar het niet durven)
- als door een adder gebeten zijn (=opeens fel reageren)
- als het voeten heeft (=als de omstandigheden gunstig zijn)
- als paddenstoelen uit de grond schieten (=snel en in grote massa tevoorschijn komen)
- altijd brood eten verdriet ook. (=een mens wil ook eens een verzetje.)
- bakkerskinderen eten oud brood. (=aan het vak dat men uitoefent, besteedt men in zijn directe omgeving weinig aandacht.)
- balsem in de wonde gieten (=het leed verzachten)
- beter blode Jan dan dode Jan (=het is beter zich laf blood te gedragen, dan te sterven, dood te zijn)
- beter blooie Piet dan dooie Piet (=beter een aarzelend iemand dan iemand die ondoordacht handelt)
- beter een blind paard dan een leeg halster. (=beter iets dan niets)
- beter één ezel voor de ploeg dan twee paarden op stal. (=kiezen voor zekerheid.)
- beter een goede buur dan een verre vriend (=vriendschap op afstand is minder waardevol)
- beter een half ei dan een lege dop (=beter iets dan helemaal niets)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen)
- beter ermee verlegen dan erom verlegen (=liever van iets te veel dan van iets te weinig hebben)
- beter hard geblazen dan de mond gebrand (=het is beter dat men zich inspant dan dat er door slordigheid of luiheid iets fout gaat)
- beter kleine meester dan grote knecht (=liever een bescheiden zelfstandige dan een grote knecht bij een baas)
- beter laat dan nooit (=het is beter dat iets een beetje te laat komt, dan dat het nooit gebeurt)
- beter onbegonnen dan ongeeindigd (=beter niet beginnen als men het niet kan afwerken)
- beter rapen aan eigen dis dan elders vlees of vis (=oost West thuis best)
- beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald (=je kan beter iets voortijdig stoppen dan doorgaan tot het helemaal verkeerd gaat)
- beter thuis rapen eten dan elders gebraad. (=thuis is het altijd nog het beste.)
- beter van een stad dan van een dorp (=beter dat een rijke betaalt dan een arme)
- bij kleine hapjes leert men een hond eten. (=geleidelijk aan kun je zelfs aan onmogelijke dingen wennen.)
- bij kleine lapjes leert men de hond leer eten. (=geleidelijk aan wen je zelfs aan de onmogelijkste dingen.)
- bomen ontmoeten elkaar niet, mensen wel (=de kans dat je iemand toevallig tegenkomt is groot)
- boontjes uit water eten. (=een eenvoudige maaltijd.)
- bot gegeten hebben (=dom geboren zijn en zo blijven)
- boter op je hoofd smeren en droog brood eten. (=in de war zijn.)
- daar kun je ketelaar van blijven (=dat zal niets opbrengen)
- dat is het hele eieren eten (=zo zit de zaak in elkaar.)
- dat mag de duivel weten (=dat weet ik niet)
- de aardappelen afgieten (=een plasje doen door heren)
- de bietenbrug opgaan (=falen, ten onder gaan, zwaar verliezen)
- de druk is van ketel (=de grootste spanning is voorbij)
- de ganzen geloven niet dat de kuikens hooi eten. (=zelfs bij domme mensen vinden ongerijmdheden geen geloof.)
- de gebeten hond zijn (=ten onrechte worden beschuldigd)
374 betekenissen bevatten `ete`
- de oude mens afleggen (=(en de nieuwe aantrekken) een nieuw leven beginnen - beterschap beloven)
- het smelt als boter in de mond (=(van eten) het is erg mals)
- het op de klompen aanvoelen (=achterafgepraat - Dat had men kunnen weten)
- al etende krijgt men trek / honger. (=al etende krijgt men steeds meer trek (ook figuurlijk).)
- de toets kunnen doorstaan (=alle antwoorden op vragen/problemen weten)
- het naadje van de kous willen weten (=alle details willen weten)
- het gelag betalen (=alle kosten moeten betalen terwijl ook anderen er schuld aan hebben)
- achter de wolken schijnt de zon (=alle nare dingen zijn tijdelijk en daarna wordt het beter)
- het leven is meer dan eten en drinken. (=alleen eten en drinken vult geen leven.)
- alles door het halsgat jagen (=alles opmaken aan eten en drinken)
- een oude rot in het vak (zijn) (=alles van het vak afweten en alles weten hoe te doen)
- er ei of kuiken van willen hebben. (=alles willen weten)
- als de herder dwaalt dolen de schapen (=als de leider het verkeerd doet weten de mensen die hem volgen niet wat ze doen moeten)
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- lieg ik, dan lieg ik in commissie (=als ik niet de waarheid vertel komt dat omdat ik niet beter weet of vertel wat anderen vertellen)
- laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet (=als je een ander geld geeft kun je dat beter stilhouden want anderen hoeven het niet te weten)
- een spiering is vis als er anders niet is (=als je honger hebt, ben je niet kieskeurig / bij gebrek aan beter)
- van uitstel komt afstel (=als je iets niet meteen doet, loop je het risico dat het nooit meer gebeurt)
- hoop doet leven (=als je kan hopen op betere tijden, dan krijg je toch weer levenslust / zo lang je nog hoop hebt zijn er ook nog mogelijkheden)
- gereed geld dingt scherp. (=als je meteen betaalt gaat de verkoop sneller)
- kalmte zal je redden (=als je rustig blijft gaan de dingen beter)
- de liefde kan niet van één kant komen (=als je samen iets doet zal ieder moeten bijdragen)
- iemand in de buik straffen. (=als straf geen eten geven.)
- zitten alsof men een luis in zijn oor heeft (=alsof hij door zijn geweten beschuldigd wordt)
- als de armoede binnenkomt vliegt de liefde het venster uit (=armoede betekent vaak het einde van vriendschappen en relaties)
- van je buik een afgod maken (=belang hechten aan lekker eten en drinken)
- onder dak zijn (=bescherming genieten - behoren bij)
- beter van een stad dan van een dorp (=beter dat een rijke betaalt dan een arme)
- beter blooie Piet dan dooie Piet (=beter een aarzelend iemand dan iemand die ondoordacht handelt)
- beter een half ei dan een lege dop (=beter iets dan helemaal niets)
- beter een blind paard dan een leeg halster. (=beter iets dan niets)
- twee koetsiers op één dak. (=beter is er maar één baas)
- beter onbegonnen dan ongeeindigd (=beter niet beginnen als men het niet kan afwerken)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- goed uit de verf komen (=beter tot uiting komen of succesvoller zijn dan verwacht.)
- als jut voor de haakmand staan (=beteuterd, triest)
- buurmans gras is altijd groener (=bij anderen lijkt het altijd beter (omdat men daar de interne problemen niet van kent))
- in andermans weide lopen de vetste koeien. (=bij een ander lijkt het altijd beter)
- waar er twee ruilen moet er een huilen (=bij het ruilen is de een altijd beter af dan de ander)
- iemand de oren van het hoofd eten (=bij iemand erg veel eten)
- onder de mensen komen (=buitengaan , mensen ontmoeten)
- een daad stellen. (=concrete aktie ondernemen)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
- daar moet de schoorsteen van roken (=dat moet de inkomsten voortbrengen. Daar moeten we van bestaan)
- er zal geen haan naar kraaien (=dat zal niemand te weten komen)
- de natuur is sterker dan de leer (=datgene wat aangeleerd is wordt gauw vergeten)
- tussen de regels door lezen (=de diepere betekenis van een tekst begrijpen)
- de admiraal heeft geschoten. (=de gastheer heeft het sein gegeven te gaan eten.)
- voor iets moeten bloeden (=de gevolgen moeten dragen)
- herenzonden boerenleed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
17 dialectgezegden bevatten `ete`
- 't buosverveur is kloe, ete (=Het openbaar vervoer is niet zo geweldig.) (Nuths)
- Al op un ouwejaorsavend, toen sloogh dun bakker zun waif, al mee un ete knuppel de velle van eur laif, ut waif dat wou nie soreke, de knuppel, die wouw nie breken, de knuppen, die brek ut waif, da sprak, o, wa rara dingen zain dat. wa zullewe dun bak (=liedje met Oudjaar) (Hulsters (NL))
- daor kunde beter un paor biefstukke vor in de plek ete (=dat is weggegooid geld) (Oudenbosch)
- die kan deur de spijle ete (=o wat is zij mager) (Oudenbosch)
- diech neet de kies vaan dien bontram laote ete (=je niet laten bedotten) (Mestreechs)
- ète èe uue oeën (=Heb je oude hoge hoeden) (Zottegems)
- ete es ene sjurendescher (=eten als een paard.) (Nuths)
- ête geven (=slaag geven) (Merchtems)
- ête kraaigen (=slaag krijgen) (Merchtems)
- Goed ete anders gaode in het pierekuuleke (=Je moet goed eten anders ga je in het pierengaatje) (Sin tunnis)
- In den emel ete ze raaspap mé gaave leiperkes (=In de hemel eten ze rijstpap met gouden lepeltjes) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Mee lange tanne ete (=Niet veel goesting hebben bij het eten) (Sint-Katelijne-Waver)
- vrijdags ete we spek mee spijle (=vrijdag wordt er vis gegeten) (Oudenbosch)
- wai ete allein nog wa froit (=ik eet alleen nog wat fruit) (helmonds)
- we ete pee en juin (=we eten hutspot) (Alblasserdams)
- wè ete spruiten wordan ô oûren van tuiten (=wij eten spruiten) (Sint-Niklaas)
- ziech neet de kies vaan ut broed laote ete (=zijn mannetje staan) (Mestreechs)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
