14 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ukke`
- de vruchten van iets plukken (=het voordeel van iets hebben)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- iemand met de neus op de feiten drukken (=iemand iets zó onder de aandacht brengen, dat hij het niet langer kan negeren)
- iemand van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
- iemands voetstappen drukken (=iemands voorbeeld volgen of hetzelfde beroep gaan doen)
- iets te verhakstukken hebben (=nog iets met iemand te bespreken hebben, nog iets te doen hebben)
- je kunt van een kale kikker geen veren plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- je snor drukken (=afwezig blijven / zijn werk niet doen)
- op geen stukken na (halen) (=met grote achterstand iets niet halen)
- op het hart drukken (=met de grootste nadruk zeggen)
- stukken maken (=een grote indruk maken , veel kapot maken)
- twaalf ambachten, dertien ongelukken (=wie telkens van beroep verandert, slaagt uiteindelijk nergens in)
- van een kale kip kun je niet plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=telkens ander werk doen maar er bij geen van allen iets terecht brengen)
27 betekenissen bevatten `ukke`
- die haring braadt niet (=dat (meestal geniepige) plannetje schijnt niet te lukken)
- daar kan niets van inkomen (=dat zal niet lukken)
- driemaal is scheepsrecht (=de derde keer zal je wel gaan lukken)
- roet in het eten gooien (=de pret bederven of een plan laten mislukken)
- de baars vergallen (=de zaak laten mislukken)
- het vlees doden (=de zinnelijke behoeften onderdrukken)
- die vlieger gaat niet op (=die gedachte gaat niet lukken)
- om zeep brengen/helpen/zijn (=doden/mislukken)
- een ongeluk zit in een klein hoekje (=door een kleine fout kunnen gemakkelijk erg nare ongelukken gebeuren)
- voorkomen is beter dan genezen (=door voorzichtig te zijn kun je problemen en ongelukken voorkomen)
- een slap jantje zijn (=een sukkel zijn)
- in het water vallen (=falen (een opzet, een voornemen, een plan), mislukken, niet doorgaan)
- schipbreuk lijden (=het niet tot zijn doel geraken / mislukken)
- met de beste wil van de wereld (=hoe graag ik het ook wil, het zal niet lukken)
- iemand op zijn voorman zetten (=iemand nadrukkelijk op zijn plicht wijzen)
- iemand op zijn nummer zetten (=iemand zeer nadrukkelijk op zijn fouten wijzen, op een wijze die voor die persoon beschamend is)
- er op hameren (=iets voortdurend benadrukken)
- aan een dood paard trekken. (=je inspannen voor iets, dat tot mislukken gedoemd is)
- op een blind paard wedden. (=je inzetten voor iets wat gedoemd is te mislukken)
- op de klippen lopen (=mislukken)
- spaak lopen (=mislukken)
- verdrinken eer men water gezien heeft (=mislukken voordat het begonnen is)
- twee linkerhanden hebben (=onhandig zijn, werk altijd laten mislukken)
- wie niet omziet is haast teniet (=overhaastig werken leidt tot ongelukken)
- naar de kelder gaan (=verongelukken (en met een schip: zinken))
- in de soep lopen (=volledig mislukken (van een plan))
- los in de mond zijn (=zichzelf goed kunnen uitdrukken en gedachten kunnen verwoorden)
2 dialectgezegden bevatten `ukke`
- Aa zit veul oep zaan ukke (=Hij zit vaak gehurkt) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Oep aa ukke zitte (=Gehurkt zitten) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
