2 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ēdo`
- daar heb je het gedonder in de glazen (=daar begint de miserie)
- moedoen voor Piet Snot (=zonder toegevoegde waarde en zonder erkenning deelnemen)
32 betekenissen bevatten `ēdo`
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- alle havens schutten wind (=als je meedoet deel je mee in de winsten)
- andermans boeken zijn duister te lezen (=de toestand of bedoelingen van een ander zijn moeilijk in te schatten)
- weten waar de aal kruipt (=de ware bedoelingen van iemand doorzien)
- er geen touw aan vast kunnen knopen (=door de onduidelijkheid niet kunnen begrijpen wat er wordt bedoeld)
- je uit de markt prijzen (=door eigen toedoen laten anderen diegene links liggen)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- een leugentje om bestwil (=een leugen met een goede bedoeling)
- op de koop toe nemen (=een onbedoeld gevolg accepteren)
- een dooie boel. (=een saaie bedoening)
- een kerel als Kas (=een stevig gebouwde kerel (ironisch bedoeld))
- met de sok op de kop gezet (=er onbewust door toedoen van anderen voor joker bijlopen)
- ergens verzeild raken (=ergens onbedoeld terechtkomen)
- het is een pleister op een zere wonde (=het is bedoeld om het leed wat te verzachten)
- alle molens vangen wind. (=iedereen die meedoet zal een deel van de opbrengst opeisen)
- iemand tegen zich in het harnas jagen (=iemand door eigen toedoen boos maken)
- het zwart op wit hebben (=in geschreven of gedrukte vorm. Gedocumenteerd)
- aan een dood paard trekken. (=je inspannen voor iets, dat tot mislukken gedoemd is)
- op een blind paard wedden. (=je inzetten voor iets wat gedoemd is te mislukken)
- je in de vingers snijden (=jezelf (onbedoeld) benadelen)
- je in de kaart laten kijken (=meestal onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- lachende monden, bijtende honden. (=mensen die vriendelijk of aardig lijken, kunnen in werkelijkheid kwade bedoelingen hebben)
- de boot afhouden (=niet meedoen - afwachten)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- nu komt de aap uit de mouw (=nu blijkt wat werkelijk de bedoeling was)
- iets boven de tafel fietsen (=open kaart spelen met bedoelingen)
- nooit troef verzaken (=overal bij zijn, altijd meedoen)
- zo rot als een mispel (=totaal rot (bedorven))
- geen vlieg kwaad doen (=uitsluitend goede bedoelingen hebben, niemand tot last zijn)
- de wil voor de daad nemen. (=waarderen dat het goed bedoeld is ook al pakte het anders uit)
- er mee voor de draad komen (=zeggen wat de precieze bedoeling is)
- met het water voor de dokter komen (=zeggen wat je bedoelt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
