297 betekenissen bevatten `word`
- een schurftig paard vreest de roskam (=iemand die aan iets schuldig is, heeft liever niet dat datgeen onderzocht wordt)
- over het paard tillen. (=iemand te veel prijzen, zodat hij verwaand wordt)
- een voetveeg zijn (=iemand zijn die voor minderwaardige klusjes gebruikt wordt)
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- vaste voet aan de grond krijgen (=iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden)
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandstapel) / verdacht worden van ketterij)
- een kat in de zak kopen (=iets kopen zonder het gezien te hebben - bedrogen worden)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitgesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- dat is een rijkeluiswens (=iets waar heel erg naar wordt verlangd)
- je oren niet geloven (=iets wat gezegd wordt, niet kunnen geloven)
- wat in het vat zit, verzuurt niet (=iets wat goed is en goed bewaard wordt, verliest zijn waarde niet / wat beloofd is zal ook worden ingelost)
- goede wijn behoeft geen krans (=iets wat goed is hoeft niet geprezen worden)
- onbekend maakt onbemind (=iets wat nog onbekend is, kan ook niet geapprecieerd worden)
- een lichtje opgaan bij iemand (=iets wordt duidelijk en helder)
- in zwang komen / raken (=iets wordt een modeverschijnsel)
- iets niet tegen/aan dovemans oren zeggen (=iets wordt erg goed onthouden)
- hand over hand toenemen (=iets wordt steeds erger)
- het daglicht niet kunnen verdragen/zien (=iets wordt stiekem of oneerlijk gedaan)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- nood zoekt list. (=in benarde situaties worden ongebruikelijke oplossingen gevonden)
- van je á propos gebracht worden (=in de war gebracht worden)
- in het diepe gegooid worden (=in een baan aan het werk moeten zonder ingewerkt te worden)
- als een nachtkaars uitgaan (=in een gestaag tempo minder worden en eindigen)
- aan een balk, die uit het bos gehaald wordt, moet veel gehakt worden, voor hij in het huis past (=in een religieuze groep, vereniging, etc,: je kunt leden uit een gemeenschap winnen, maar hun moet wel geleerd worden zich aan te passen)
- haring bij de vleet (=in overvloed. (Een `vleet` is een groot net dat door de haringloggers werd/wordt gebruikt.))
- wie olie meet wordt er vet van (=in slecht gezelschap wordt men slecht)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
- je op de lippen bijten (=je inhouden (niet lachen of kwaad worden))
- wie veel eist krijgt veel. Wie te veel eist krijgt niets (=je kan door het te vragen veel bij mensen gedaan krijgen, maar als je onredelijk wordt zal je worden overgeslagen)
- je moet geen goed geld achter slecht geld aangooien (=je moet geen geld besteden aan een zaak die niet meer in stand kan worden gehouden)
- wie kwaad doet, kwaad ontmoet. (=je zult gestraft worden voor slechte daden)
- je kan het dak op (=jouw wens wordt niet gehonoreerd)
- job krijgt op zijn kop (=kaartspel: als klaveren heer wordt afgetroefd)
- onder iemands duiven schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- met de witte perdekies naar Velzeke rijden (=krankzinnig worden. In Velzeke bevindt zich een sanatorium; de `witte perdekies` (witte paardjes) verwijzen naar een ziekenwagen, waarmee de geestesgestoorde afgevoerd wordt. Uitdrukking uit het zuiden van Oost-Vlaanderen)
- de wind van voren krijgen (=kritiek krijgen, direct gezegd worden wat er mis is)
- uit zijn slof schieten (=kwaad uitvallen, boos worden)
- de kuif opsteken (=kwaad worden)
- snotterige veulens worden de gladste paarden. (=kwajongens die nergens voor lijken te deugen, worden vaak flinke mannen)
- in de meuk staan (=laten weken om zacht te worden)
- je rokje omkeren (=lid van een andere (bv politieke) partij worden)
- het oog is groter dan de maag (=meer op het bord scheppen dan er opgegeten kan worden)
- je mond voorbij praten (=meer zeggen dan dat er gezegd mag worden en/of het verklappen van een geheim)
- een ziekte komt te paard en gaat te voet (=men wordt snel ziek maar genezen duurt lang)
- ondank is `s werelds loon (=men wordt zelden bedankt voor een goede daad)
- over de doden niets dan goeds (=men ziet kwaadspreken over overledenen als iets heel onbeleefd, er mag niet gespot worden met de dood)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- iemands hete adem in je nek voelen (=merken dat een ander je bijna inhaalt; opgejut of opgejaagd worden)
- nattigheid voelen (=merken dat er iets niet klopt of iets niet goed gevonden wordt)
- het puntje van een scherpe pen is `t felste wapen dat ik ken (=met een kritisch woord kan het meest worden bereikt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
