50 dialectgezegden bevatten `bij`
- gij zijt er in tije bij (=je bent er als de kippen bij, de eersten) (Maldegems)
- Gin één vèrke dè zo oud wordt (=Geen één varken dat zó oud wordt. (als opmerking bij het bereiken van een (hoge) leeftijd) ) (ossies)
- Gjin ljocht sa skel of der is skaad by. (=Geen licht zo fel, of er is schaduw bij) (Fries)
- God zal je dwars door de hel heen lazeren., datje darmen verdruipeny kan je een kaarsje draaien om je bij te lichten op je weg naar de hel en de eeuwige verdoemenis. ( dit wordt supersnel achtereen gezegd) (=Vervloeking naar iemand die je liever dood ziet gaan.) (Utrechts)
- goe bij den heure zijn (=helder van geest zijn) (Lovendegems)
- goe tiuëbe goan (=goed bij mekaar passen) (Kaprijks)
- goeie vés moet zwümme (=bij een goede maaltijd hoort een glaasje) (Bilzers)
- goej nog get oele oppet vier (=doe nog een schepje bij zodat het helemaal uit de hand loopt) (Munsterbilzen - Minsters)
- goeje vès moet konne zwëmme (=bij lekker eten hoort een goed glaasje) (Munsterbilzen - Minsters)
- goj nog ès get bij (=vul nog eens wat bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- Good gaon en plaog mekare neet. (=bij het weggaan wordt wel eens gezegd) (Achterhoeks)
- haach tich (haattich) mér goed bij ! (=laat je niets ontgaan !) (Munsterbilzen - Minsters)
- haag tich mér goed bij (=hebben is hebben, maar krijgen is de kunst) (Munsterbilzen - Minsters)
- haat tich bij want dae hèt viël grond on zen haan hange (=trouw maar gauw want hij heeft veel eigendom) (Munsterbilzen - Minsters)
- haat zen heil garnezoen bij dich! (=let goed op de kinderen!) (Munsterbilzen - Minsters)
- Had den boer nie gescheten, den had de sinjoor gin eten (=Stedelingen gaan om eten bij de boeren (oorlogstijd)) (Bevers)
- Hadde 't mar ien ów kó.nt, dan kónde 't uutschiete (=opmerking bij klachten) (Genneps)
- hae drèdde nog nie heil dür (=de chauffeur stuurde even bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae ès nog bij zen aars èn de kos (=hij is nog thuis) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae ès trëg bij de zaajn (=hij kwam terug bij bewustzijn) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae èster nog altijd kènd on haus (=hij heeft er altijd bij gehoord) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae goeng segrètte kope, mèr hae ès nimei trèggekoëme (=hij is weg bij zijn vrouw) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae hèltj zich van ein windjzie (=hij wil er niet bij betrokken worden) (Heitsers)
- hae hèt gene naogel mei vër oën zen K te krabbe (=de timmerman legt er het bijltje bij neer) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae hoch et bij et raechte eind (=de smid sloeg de nagel op de kop) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae is gewaar (=hij is bij de pinken / opmerkzaam) (Weerts)
- hae kos geen tein mei tëlle (=hij stond er verslagen bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae kriêgtj de kaaf op d'n houp tòw (=het afval krijgt hij er gratis bij) (Weerts)
- hae loet ze laeve (=de beroepsmilitair schoot er zijn hachje bij in) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae lot zich bezeeke bau tër zelf bij steed (=hij trapt er met open ogen in) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae maugter sondes al bénne (=hij mag al bij de ouders van zijn verloofde komen) (Bilzers)
- hae steeter wir mèt zen snedder bij (=hij moet ook alles horen wat er gezegd wordt) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae stong d'r vör aevevöl beej (=er onnozel bij staan) (Weerts)
- hae streepde zen mauwe op (=de boer nam de koe bij de horens) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae zit bij de loemperikke (=hij zit op de laatste bank van de klas) (Bilzers)
- hae zitj d'r as eine vöraevevöl beej (=hij zit er voor Piet Snot bij) (Weerts)
- hai is wel om Leerm' s komm (=Hij is goed bij z'n verstand) (Gronings)
- hai zit alle doage oep mn dak (=hij is vaak bij ons) (Arendonks)
- He ene stang zeik bij waor une aop op kan turne (=ik moet vreselijk plassen) (Tilburgs)
- hè leipterbiej wiej eine bing (=hij loopt er onverzorgd bij) (Opglabbeeks)
- hè môog ur nie bè zèèn (=hij mocht er niet bij zijn) (Tilburgs)
- hè wit nie waor zunne kòp stao (=hij is er met zijn hoofd niet bij) (Tilburgs)
- he-j ze all'maole wel op 'n reechie (=ben je wel goed bij je hoofd) (Sallands)
- he'j 't allmoale op 'n ri-jgie (=ben je wel goed bij je hoofd) (Vechtdals)
- he'j 't, of krie'j 't (=ben je wel goed bij je hoofd) (Vechtdals)
- He'j ze allemoale wel op de rie:ge (=ben je wel goed bij je hoofd) (Sallands)
- Heb mij 't laplazerus / 't leplazerus gewerkt. (=Ik heb hard gewerkt, tot ik er bij neerviel.) (Utrechts)
- Hebbie cente bij je (=Of je je portomonee bij je hebt) (Westlands)
- Hedde gij da bij (=Heb jij dat bij je) (Geldrops)
- Hèdde gij ne klap van de meule gekrèège? (=Ben je wel goed bij je hoofd?) (Kaatsheuvels)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen