21 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `je ge`
- al vaak met dat bijltje gehakt hebben (=het werk al vaker gedaan hebben en weten hoe het moet)
- als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- een oortje gespaard is een oortje gewonnen. (=alle beetjes helpen als je spaart.)
- eieren voor je geld kiezen (=met minder genoegen nemen dan men eerder wilde)
- geef, zodat je gevende blijft (=geef niet meer dan dat je kunt missen.)
- hou je gezicht (=zwijg!)
- iemand iets op een briefje geven (=ergens heel zeker van zijn)
- iets een vernisje geven (=iets opkalefateren)
- je gemak houden (=niet te veel werk doen, niet kwaad worden)
- je geradbraakt voelen (=erg moe zijn en diverse pijnen hebben)
- je gezicht verliezen (=zijn eer verliezen)
- liever te dik in de kist dan een feestje gemist (=plezier hebben is belangrijker dan lang leven)
- neem je hoed niet af voordat je gegroet wordt (=men moet een ander nooit in de rede vallen)
- niet op zijn mondje gevallen zijn (=precies duidelijk maken hoe iemand over iets denkt)
- op het glazen bruggetje geweest zijn (=in doodsgevaar zijn geweest, op het nippertje ontsnappen)
- op je gemak zijn (=ontspannen zijn)
- poppetje gezien kastje dicht (=we laten het even zien, maar daarna is het voorbij)
- van lotje getikt zijn (=niet goed bij het verstand zijn)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- wie voor het oortje geboren is, zal tot de stuiver niet geraken (=wie in een lage sociale klasse geboren is, zal niet in een hogere sociale klasse terechtkomen)
- zijn rokje gekeerd hebben (=standpunten veranderen)
31 betekenissen bevatten `je ge`
- zonder geluk vaart niemand wel (=alleen met hard werken komt men er niet, ook een beetje geluk is nodig om ergens te komen)
- een zuiver geweten is het beste oorkussen. (=als je eerlijk bent slaap je gerust)
- wie niet wil, die niet zal (=als je geen interesse hebt, moet je er ook geen deel van uitmaken)
- geen bericht is goed bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- wie zijn klomp breekt, schiet gemakkelijk uit zijn slof (=als je wordt teleurgesteld, kun je gemakkelijk boos worden)
- ben je belatafeld (=ben je gek)
- daar zal wat zwaaien (=daar zal een hartig woordje gesproken worden)
- advocaat van de duivel spelen (=een mening geven waar je het zelf niet mee eens bent, maar die je geeft om reacties uit te lokken)
- iemand op zijn vestje spuwen (=een standje geven en ongenoegen over iemand uiten)
- iemand op de vingers tikken (=een standje geven, berispen)
- op één been kan je niet lopen. (=gezegd als je één drankje gehad hebt en meer wilt)
- haring in het land, dokter aan de kant (=haring eten is zeer gezond; haring is zelfs één van de beste vissen voor je gezondheid)
- moet je heen hooien? (=heb je geen tijd?)
- er loopt bij hem een streep door (=hij is een beetje gek)
- wat doe je voor de kost? (=hoe verdien je je geld?)
- iemand een bokking geven (=iemand een standje geven)
- aan de bedelstaf raken (=in een situatie terechtkomen waarin je geen geld of bezittingen meer hebt)
- wie bang leeft, gaat ook bang dood (=je gaat zoals je geleefd hebt)
- de wens is de vader van de gedachte (=je gelooft iets, omdat je wil dat het zo is)
- er is geen doorkomen aan (=je geraakt er niet door)
- de lenden omgorden (=je gereedmaken)
- een doodshemd heeft geen zakken. (=je hebt niets aan je geld als je dood bent)
- je bedje is gespreid (=je komt in een situatie terecht waarin alles al voor je geregeld is)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- lachen is het beste medicijn (=lachen is goed voor je gezondheid.)
- armoe op de stal is armoe overal (=met te weinig dieren in de stal kun je geen geld verdienen)
- geen beter gemak dan eigen dak. (=thuis voel je je het meest op je gemak)
- alle waar is naar zijn geld (=van iets goedkoops mag je geen topkwaliteit verwachten)
- wat niet weet, wat niet deert (=waar je geen weet van hebt kun je ook geen last hebben)
- oost west, thuis best (=waar je ook bent, thuis voel je beter op je gemak)
- vuile boter, vuile vis (=zonder goed gereedschap bereik je geen goede resultaten)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen