5 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `je dat`
- een kluwtje dat vanzelf afloopt. (=iets wat zich vanzelf oplost)
- een paard dat stormt en een meisje dat wil trouwen zijn niet tegen te houwen. (=niet tot iets anders te bewegen)
- het is niet je dat (=het is niet geweldig)
- ik help je dat wensen (=ik hoop het wel voor je!)
- zo lustig zijn als een vogeltje dat koe heet (=buitengewoon loom zijn)
7 betekenissen bevatten `je dat`
- botten blijven platvis (=als je dom bent dan blijf je dat)
- laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet (=als je een ander geld geeft kun je dat beter stilhouden want anderen hoeven het niet te weten)
- belofte maakt schuld (=als je iets beloofd hebt moet je dat ook nakomen)
- je doet de boter in de pan, maar bakt er niks van (=denken dat je iets begrijpt, terwijl je dat niet doet)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig moeite is verkregen)
- als de rechte Adam komt gaat Eva mee (=gezegd van `n meisje dat liever niet wil trouwen)
- heb het hart eens (=heb de moed om dat te doen. (Eigenlijk: als je dat doet, zal ik je ongenadig straffen))
50 dialectgezegden bevatten `je dat`
- (ach) Schei uit ! (=hou op !, stop ermee ! Hou erover op ! , meen je dat , ach kom nou) (Utrechts)
- a ge da mor wit (=als je dat maar weet!) (Sint-Niklaas)
- a ge da us wit dan gut da perke wel an (=als je dat eens wist dan gaat het lampje wel branden) (Wijchens)
- A'j dat maor weet! (=Als je dat maar weet!) (Hoogeveens)
- Ach, val kapot, mêen je dat nou ech/g (=Vragend: Ach, meen je dat nou echt) (Utrechts)
- aggetmorwet (=als je dat maar weet) (Antwerps)
- aggudèmarwet (=als je dat maar zeker weet) (Brakels (gld))
- als ie dat nie dors dan wier ie met de zweep gepakt (=als je dat niet durft dan krijg je straf) (Westlands)
- as 't dat moar deur hest (=als je dat maar door hebt) (Westerkwartiers)
- As ge da mor wit (=Als je dat maar weet) (Hams)
- As ge de mer lait. (=Als je dat maar laat.) (Eersels)
- asse de naam hes te laat te kômen, kumse noeit miêr op tiêd (=als je bekend staat om een bepaalde eigenschap hou je dat) (Sevenums)
- béste onder de vekantse noë sjoël gewés (=waar heb je dat geleerd?) (Bilzers)
- da mènt ie! (=meen je dat) (Berghems)
- Da vain'k nie goe dao ge doa doe! (=Dat vind ik niet goed dat je dat doet!) (Betuws)
- dae ‘t mörge nog mer wist, dae lag zich ieër d’r veel (=als je dat eerder wist, had je er rekening mee kunnen houden) (Heitsers)
- de bès ziëker de plezantste toeres (aste alleen taus bès) (=ha, ha, meen je dat echt???) (Munsterbilzen - Minsters)
- dich hëbs zïëker stront èn zën ooge (=zie je dat dan niet !) (Munsterbilzen - Minsters)
- dich höbs zëne stiel gemis (=ik wist niet dat je dat ook allemaal kon) (Munsterbilzen - Minsters)
- die kent 't klapp'n van 'e zweep (=die weet hoe je dat aan moet pakken) (Westerkwartiers)
- Die moe je dat nie laoten doen. Da's toch zô'n ruugen apostel (=Over iemand die onhandig is) (Zeeuws)
- doe de dè op-t naojmesjien (=doe je dat op de naaimachine) (Tilburgs)
- doeë zèks ët ! (=als je dat maar weet !) (Munsterbilzen - Minsters)
- duur ie dat (=durf je dat te doen) (Drents)
- edde da vazjeleven al meegemokt (geweten)! (=heb je dat al ooit meegemaakt! (gehoord, gezien) ) (Sint-Niklaas)
- eej nog up zukke karre gezeetn (=heb je dat ooit meegemaakt) (kortemarks)
- eej van je leevn (=heb je dat nog ooit meegemaakt) (Kortemarks)
- Ej da nei vazeleevn a gwoord (=Heb je dat nu ooit al gehoord) (Maldegems)
- éje gie dad oke (=heb je dat ook) (Bachten de kupes)
- en dat geleefs tich (=geloof je dat) (Munsterbilzen - Minsters)
- és ge dé mar wit (=Als je dat maar weet) (Ossies)
- Gank eweg!! (=Meen je dat nou!) (Steins)
- Gank eweg. (=Meen je dat nou!) (Gelaens (Geleens))
- gè è kattestront in ô ogen zeker? (=zie je dat niet?) (Sint-Niklaas)
- geen hoeër op mene kop daaj doë aon dink (=hoe durf je dat te zeggen!) (Munsterbilzen - Minsters)
- geen sjuu geen erretjes (=als je dat niet eet dan krijg je dat ook niet) (Westlands)
- geleufde gij utzelf (=weet je dat wel zeker) (Gils)
- Hahahahah, DONDERSTRAALT OP , donderstraalt een end op, (DONDERSTRAOLT OP(gvd) , Donderstroalt een end heên . (=(hahhaha), meen je dat nou echt (uitdrukking van verbazing.) (Utrechts)
- hëbste ne nauwe bril naudig ! (=zie je dat dan niet!) (Munsterbilzen - Minsters)
- hedde da gehurt, hedde da geheurd? (=heb je dat gehoord) (Geldermalsens)
- Hedde da na vanzelève gezien / geweete (=Heb je dat nu ooit gezien / geweten) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- hedde dé gedoa? (=heb je dat gedaan?) (Zummers)
- Hedde ge da gezeet gehad, minde da werkelijk woar hoede de ge da hoe de gij da, hoe hedde ge da gedan? (=Heb jij dat gezegd, meen jij dat werkelijk, hoe doe jij dat, hoe doe jij dat, hoe heb je dat gedaan?) (brabants)
- Hèdde ge dè gedôn? (=Heb je dat gedaan?) (Helenaveens)
- Hedde gij da gezeet ghad? Mende da werklik woar? Hoe doede gij da? Hoe doede gij da? Hoe hedde gij da gedoan? (=Heb je dat gezegd? Meen je dat echt? Hoe doe je dat? Hoe doe je dat? Hoe heb je dat gedaan?) (brabants)
- Hedde gij dè gezeed gehad? (=Heb je dat gezegd?) (Bosch)
- Hej dat ebreuken (=Heb je dat gebroken) (Hoogeveens)
- Hej dat eliemd (=Heb je dat gelijmd) (Hoogeveens)
- Hej dat emaakt of: hej dat emeuken (=Heb je dat gemaakt) (Hoogeveens)
- Hej dat evunnen (=Heb je dat gevonden) (Hoogeveens)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen