17 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `in je`
- een kronkel in je hersens hebben (=vreemde gedachtes hebben)
- een stuk in je kraag drinken (=dronken worden)
- een vreemdeling in jeruzalem zijn (=ergens niet bekend zijn met de gang van zaken of zich ergens niet thuis voelen)
- gooi het maar in je pet (=er komt niks van in)
- iemands hete adem in je nek voelen (=merken dat een ander je bijna inhaalt; opgejut of opgejaagd worden)
- iets in je vaandel schrijven. (=een principe waar je je per se aan vast wilt houden)
- ik geloof er in als een jood in jezus Christus (=ik geloof er maar weinig in)
- je in je graf omkeren (=zelfs na zijn dood er nog door geschokt zijn)
- je ogen in je zak hebben (=zelfs het meest opzichtige niet zien)
- kleur in je leven krijgen (=het leven wordt leuker)
- met je hoed in je hand kom je door het ganse land (maar met je pet op je test kom je er ook best) (=met beleefdheid kun je veel bereiken)
- ogen in je achterhoofd hebben (=zeer alert en waakzaam zijn.)
- peper in je achterwerk hebben (=een hoog tempo hebben)
- stevig in je schoenen staan (=erg zeker zijn)
- thuis is in je schuur (=dit wordt gezegd als je weinig thuis bent)
- vast in je schoenen staan (=erg zeker zijn)
- water in je kelder hebben (staan) (=een te korte broek aanhebben)
8 betekenissen bevatten `in je`
- een vliegende kraai/vogel vangt/vindt altijd wat (=als je er maar op uit gaat, vind je altijd wel wat in je voordeel)
- jong te paard, oud te voet (=als je in je jeugd erg wordt verwend, krijg je het later erg moeilijk)
- iemand onder de duim houden (=iemand in je macht hebben, iemand de baas zijn)
- aan de bedelstaf raken (=in een situatie terechtkomen waarin je geen geld of bezittingen meer hebt)
- in zijn vuistje lachen (=in jezelf ergens plezier hebben / Op ietwat stiekeme wijze ergens voordeel van hebben)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- je in de kaart laten kijken (=meestal onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- uit je doen zijn (=niet in je normale toestand zijn)
50 dialectgezegden bevatten `in je`
- 'n bloemeke geeft wa fleur in a kaumer (=een bloemetje brengt wat kleur in je kamer) (Meers)
- 'tIs mar dagget wit (=Je bent gewaarschuwd! / Knoop het goed in je oren!) (Ossendrechts)
- 'Tsà nog wès in jen oahen druupe (=Het zal nog wel eens in je ogen druipen) (Zeeuws)
- a patatte kommen oit (=je hebt een gat in je sok) (Opwijks)
- aet nog e bufke (=bijt nog eens in je boterham) (Munsterbilzen - Minsters)
- aj gek word, komt joe in de kop an (=als je gek wordt, gebeurt het in je hoofd) (Klazienaveens)
- as je auwe luijen, as je voar in je moer et wisten (=als je vader en moeder...) (Urkers)
- as je boven ben stuur mij een brieffie/karetje (=in je neus peuteren) (Rotterdams)
- assët èn zëne kop zit, zittët nie èn zën k.... (=wat in je hoofd zit, gaat niet weg voordat het uitgevoerd is) (Munsterbilzen - Minsters)
- assët smok dan èssët bedforve (=als je sterke smaak proeft in je eten, kan het wel eens bedorven zijn) (Munsterbilzen - Minsters)
- aste moes barste van de liëgës, loepste allang mètte dérm èn zën haan (=als je zou barsten van de leugens, liep je reeds lang rond met je darmen in je armen) (Munsterbilzen - Minsters)
- baeter misgesjoëte dan nie gesjoëte (=beter een gat in je schoen dan een schoen in je gat) (Munsterbilzen - Minsters)
- bezeek tich mèr nie (=doe maar niet in je broek !) (Munsterbilzen - Minsters)
- blijf èn zën koej (=blijf in je kot) (Munsterbilzen - Minsters)
- bringste men sloeffe mèt aste boëve bès (=stop toch eens met in je neus te peuteren) (Munsterbilzen - Minsters)
- brinkste mën sloefe mèt aof aste boeëve bès (=zit niet in je neus te peuteren) (Munsterbilzen - Minsters)
- cinemates (=Een gat in je broekzak) (Heist-op-den-Berg)
- da legd'in au grepe (=dat ligt in je bereik) (Wetters)
- dae ès ziëker bij de brandwaer (=als hij praat vliegt zijn speeksel in je gezicht) (Munsterbilzen - Minsters)
- das tich ook mér geroje (=steek dat maar goed in je hoofd) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat kins't ien dien buus steek'n (=dat kun je in je zak steken) (Westerkwartiers)
- de baedelnap en de gêldjbuul hânge gein hôngerd jaor aan dezelfdje duuër (=eens zal het anders gaan in je leven) (Weerts)
- de bès nie goed, mëne man (=je bent niet goed in je hoofd, beste kerel) (Munsterbilzen - Minsters)
- de boter zal gon opsloagen (=als het kietelt in je handpalm.... zegt men...) (Sint-Niklaas)
- de gebakken kiekens gon nie in je moend vliegen (=je moet werken voor de kost) (Veurns)
- de hëbs zën iërappële nog nie autgëaete (=je hebt gaten in je sokken (kousen)) (Munsterbilzen - Minsters)
- de hëbs zën slip nog authange (=je hemd steekt nog niet in je broek) (Munsterbilzen - Minsters)
- de hëbsët vandaog wir nie èn zën krolle (=vandaag ben je toch weer niet in je sas) (Munsterbilzen - Minsters)
- de hël begint bau den hiemel ophült (=als je het mooie niet meer ziet in je leven, dan wordt het een hel) (Munsterbilzen - Minsters)
- de höbs zen ieërappel nog nie aut (geaete) (=jij hebt een gat in je sokken) (Munsterbilzen - Minsters)
- de moestech mür niks én zen taet staeke (=haal je maar niets in je hoofd) (Bilzers)
- de naach beheirt sjelme en lichte vrolaaj (='s nachts behoor je in je bed te zijn) (Bilzers)
- die kinst ien 'e buus steek'n (=die kun je in je zak steken) (Westerkwartiers)
- Doe bis krank in diene kop! (=je bent ziek in je hoofd!) (Limburgs)
- dout in je melis (=stop in je mond) (Rotterdams)
- dow bis zeek in de kop / of dow hes un rij panne los (=Jij bent ziek in je hoofd!) (Sevenums)
- Du has de eapel an 't bleune (=Je hebt gaten in je sokken) (Mechels (NL))
- E dok in je bakkes (=Een slag in je gezicht) (Ostêns)
- e vliege in je noge en (=dronken zijn) (Poperings)
- een bloesj in annen otto (=een bluts in je auto) (Meers)
- Een dorre op oe totte (=Een slag in je gezicht) (Maldegems)
- een heis voor je tote (=een klap in je gezicht) (Flakkees)
- Een mot/toek oep a bakkes (=Een slag in je gezicht) (Mechels (BE))
- Een nat zeikie. (=Water in je schoenen.) (Helders)
- een plak op a bakkes (=een slag in je gezicht) (Meers)
- een stuk in je reet hebben (=dronken) (Helders)
- èèrepel in oew sòkke (=gaten in je sokken) (Tilburgs)
- ei un puut in je kele (=schorre stem) (Zeeuws)
- ei zeker in je vinger e snee-en., wan kruuke bloed (=windje) (Zeeuws)
- èste gank mekan zievër (=blijf je nu in je neus peuteren !) (Munsterbilzen - Minsters)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen