29 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `erb`
- achter de puttings overboord vallen (=reddeloos verloren zijn)
- as is verbrande turf (=aan een belofte (as = als) heb je niets)
- de boel erbij neergooien (=ermee stoppen)
- de lakense bril erbij opzetten (=bijzonder scherp toekijken)
- de ogen verblinden (=blind maken voor de waarheid)
- de schepen achter zich verbranden (=een beslissing nemen en niet meer terug kunnen)
- donderbuien zuiveren de lucht. (=een ruzie kan een hangende situatie oplossen)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- erbij liggen als een blei (=niet meer bewegen)
- erbij staan of men geen tien kan tellen (=er onnozel bijstaan)
- erbij staan voor Jan met de korte achternaam (=geen zinvolle activiteit hebben)
- geen spreker die een zwijger verbetert. (=als je niets zegt zeg je niets verkeerds)
- het bijltje erbij neerleggen (=ermee stoppen)
- het hachje erbij inschieten (=zelf sterven aan de gevolgen van een actie)
- het loodje (erbij neer)leggen (=overlijden)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dierbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- iemand de ogen verblinden (=iemand door uiterlijke schijn misleiden)
- iemand geen vingerbreed in de weg leggen (=iemand niets in de weg leggen , absoluut niet hinderen)
- in de echt verbinden (=huwen, trouwen)
- je kop erbij houden (=blijven opletten, aandacht vasthouden)
- koffen en smakken zijn waterbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- met de haren erbij slepen (=iets erbij halen dat er niets mee te maken heeft)
- met lege handen achterblijven (=niets meer hebben)
- overboord werpen (=niet langer gebruiken, ervan afzien)
- sit venia verbo (=met toelating gezegd) (Latijn)
- verbaas u niet, verwonder u slechts (=letterlijk)
- verbi causa (=bijvoorbeeld) (Latijn)
- verbi gratia (=bijvoorbeeld) (Latijn)
- verkopen terwijl hij erbij staat (=te slim af zijn)
53 betekenissen bevatten `erb`
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- het tafellaken doorsnijden (=alle bindingen met iemand verbreken)
- de deksel van de pot aflichten. (=bekendmaken wat voorheen verborgen was)
- de puntjes op de i zetten (=de details erbij zetten - orde op zaken stellen)
- van de wal in de sloot (helpen) (=de situatie verergeren in plaats van verbeteren)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloemd vertellen)
- de geest is uit de fles (=dit is niet meer controleerbaar)
- oefening baart kunst (=door veel te oefenen verbeteren de prestaties)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een samenwerkingsverband)
- een heilig huisje (=een herberg - een (voor de betrokkene) onaantastbare waarheid)
- open kaart spelen (=eerlijk zijn, niets verbergen)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden verbergen voor anderen)
- er schuilt een addertje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- huilen als een hofhond (=erbarmelijk tekeer gaan)
- je ogen uitkijken (=erg verbaasd of nieuwsgierig staan kijken)
- ogen op steeltjes hebben (=erg verbaasd zijn)
- grote ogen opzetten (=erg verbaasd zijn)
- voor anker gaan (=ergens gaan wonen en langer verblijven)
- er zijn tenten opslaan (=ergens verblijven, zich ergens vestigen)
- de geest is gewillig maar het vlees is zwak. (=geef niet toe aan verboden verleidingen)
- tabula rasa maken (=geheel herbeginnen - de boel helemaal opruimen)
- kijken of men water ziet branden (=heel erg verbaasd kijken)
- kijken of men het in Keulen hoort donderen (=heel erg verbaasd kijken)
- wie zijn eigen tuintje wiedt, ziet het onkruid van een ander niet (=het is beter om energie te steken in het verbeteren van jezelf, dan in het bekritiseren van anderen)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- iemand met open ogen bedriegen (=iemand bedriegen terwijl hij erbij staat)
- iemand de genadeslag geven (=iemand die al in grote moeilijkheden zit nog een probleem erbij geven zodat diegene het niet meer aan kan)
- iemand de mond snoeren (=iemand verbieden iets te zeggen / tot zwijgen brengen)
- iets aan het licht brengen (=iets bekend maken wat verborgen is)
- met de haren erbij slepen (=iets erbij halen dat er niets mee te maken heeft)
- iets onder het tapijt vegen (=iets verbergen of negeren.)
- je mening niet onder stoelen of banken steken (=je mening niet verbergen, openlijk voor je standpunten uit durven komen, bij voorbeeld van afkeuring van iets)
- met horten en stoten (=langzaamaan, met veel onderbrekingen)
- pimpelpaars met een goud randje (=met ondefinieerbare kleur)
- in de rede vallen (=onderbreken, het woord ontnemen)
- aan een stuk door (=ononderbroken)
- ongesuikerd zeggen waar het op staat (=onverbloemd de waarheid zeggen)
- iemand ongezouten de waarheid zeggen (=onverbloemd de waarheid zeggen, eerlijk zeggen waar het op staat)
- komen waar de duivel zijn staart keert (=op een zeer onherbergzame plaats aankomen.)
- iemand onder vier ogen spreken (=praten met iemand zonder dat anderen erbij zijn)
- het vijfde rad/wiel aan de wagen (=totaal overbodig, ongewenst)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
- nu breekt mijn klomp (=van verbazing niet meer weten wat te zeggen)
- kijken alsof je een geest ziet (=verbaasd of geschrokken kijken.)
- uit zijn lood geslagen zijn (=verbaasd zijn, niet goed meer weten hoe het verder moet)
- met blindheid geslagen zijn (=verblind zijn, volkomen gebrek hebben aan inzicht)
- naar de bekende weg vragen (=vragen naar hetgeen men al weet / Overbodig handelen)
- we zullen ze eens een poepie laten ruiken (=we zullen iets doen dat hen zal verbluffen (vooral toegepast in situaties waar sprake is van competitie))
- kijken als een snoek op zolder (=zeer verbaasd zijn)
- het achterste van je tong (niet) laten zien (=zich (niet) meteen laten kennen; (n)iets verbergen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
