70 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `eng`
- aan de man brengen/helpen (=verkopen)
- aan het licht brengen (=bekend maken (bijz. van ongunstige dingen))
- aan het verstand brengen (=duidelijk maken)
- al moesten de kraaien het uitbrengen (=ooit wordt de zaak bekend)
- al zouden de raven het uitbrengen (=ooit wordt de zaak bekend)
- alles komt uit al moesten de kraaien het uitbrengen (=de waarheid komt altijd uit)
- als de dagen lengen begint de winter te strengen. (=wanneer de dagen korter worden komt de winter eraan)
- als de dagen lengen, gaan de nachten strengen (=het koudste deel van de winter valt na de kortste dag)
- alsof er een engeltje over je tong piest (=iets lekker vinden)
- de bal aan het rollen brengen (=de aanzet geven)
- de derde man brengt de spraak aan (=drie hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- de derde streng houdt de kabel. (=alle goede dingen bestaan in drieën)
- de engeltjes schudden hun bed op / kussens uit (=het sneeuwt)
- de engeltjes schudden hun kussens uit (=het sneeuwt)
- de kraaien zullen het uitbrengen (=de waarheid zal aan het licht komen)
- de krant brengt de leugens in het land. (=niet alles wat de media schrijft klopt.)
- de nacht brengt raad. (=ergens een nachtje over slapen leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- de raven zullen het uitbrengen (=de waarheid komt hoe dan ook aan het licht)
- een dronken vrouw is een engel in bed (=drank draagt bij aan het beëindigen van de tegenstand)
- een kring om de zon brengt water in de ton. (=een halo rond de zon voorspelt meestal regen)
- een vriendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- er is tuk aan de hengel (=hij heeft beet (krijgt zijn zin))
- eten is een goed begin: het ene beetje brengt het ander in. (=letterlijke betekenis.)
- geen tien paarden brengen me daar naar toe. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- geen zoden aan de dijk brengen/zetten (=niets bijdragen tot)
- het eerste gewin is kattengespin (=wie het eerste spelletje wint, verliest soms alle volgende spelletjes)
- het ene woord brengt het andere voort. (=een negatieve opmerking kan leiden tot negatieve woorden over en weer)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- het moet uit de lengte of uit de breedte komen (=het moet hoe dan ook uitgespaard worden)
- ieder oortje brengt zijn gierigheid. (=zelfs om kleine dingetjes kunnen mensen hebzuchtig zijn (een oortje is een oude munteenheid))
- ieder trekt aan zijn streng (=ieder kiest voor zichzelf)
- iedere stuiver brengt zijn gierigheid mee. (=zelfs om kleine dingetjes kunnen mensen hebzuchtig zijn)
- iemand een hengst verkopen. (=iemand een harde klap geven)
- iemand van zijn stuk brengen (=iemand onzeker maken)
- iets aan de man brengen (=iets verkopen)
- iets aan het licht brengen (=iets bekend maken wat verborgen is)
- iets niet met zijn geweten overeen kunnen brengen (=iets niet kunnen doen omdat men het niet goed vindt)
- iets op het tapijt brengen (=over een onderwerp beginnen (te praten))
- iets te berde brengen (=een voorstel doen; iets ter sprake brengen)
- iets ter tafel brengen (=voorstellen om iets te bespreken)
- iets voor het voetlicht brengen (=iets onder de aandacht brengen)
- in de aanslag brengen (=gereedmaken)
- in diskrediet brengen (=de goede naam aantasten)
- in lengte van tijd (=voor eeuwig)
- je eieren goed naar de markt brengen (=met een rijke vrouw getrouwd zijn)
- je huid zelf ter markt brengen (=zichzelf verdedigen)
- je klompen wegbrengen/wegzetten (=naar huis gaan/sterven)
- klein gewin brengt rijkdom in. (=van kleine beetjes komt ook welvaart)
- leven in de brouwerij brengen (=waar het rustig is activiteit, vrolijkheid of drukte inbrengen)
- met een gouden hengel vissen (=door bedrog zijn doel halen)
73 betekenissen bevatten `eng`
- eén rotte appel in de mand, maakt al het gave fruit te schand (=als één persoon uit een groep zich misdraagt, wordt de hele groep erop aangekeken. / Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.)
- mei koel en wak, veel koren in de zak. (=als het in mei nat en koud is wordt de opbrengst hoog)
- onder de mensen komen (=buitengaan , mensen ontmoeten)
- door merg en been gaan/dringen/snijden (=buitengewoon kwetsend of doordringend zijn)
- zo lustig zijn als een vogeltje dat koe heet (=buitengewoon loom zijn)
- als een olifant in de porseleinkast (=buitengewoon onvoorzichtig of tactloos)
- dat is een paal onder water (=dat brengt meer nadeel dan voordeel)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vriendelijke woorden leven)
- daar moet de schoorsteen van roken (=dat moet de inkomsten voortbrengen. Daar moeten we van bestaan)
- daar kun je ketelaar van blijven (=dat zal niets opbrengen)
- op de pianist schieten (=de onschuldige (de brenger van het nieuws) straffen)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- de teugels laten vieren (=een minder streng beleid voeren)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderwerp ter discussie brengen)
- als een donderslag bij heldere hemel (=een onverwachte gebeurtenis, die een grote schok teweeg brengt)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- op een volle buik staat een vrolijk hoofd. (=een volle buik brengt een blij en tevreden humeur.)
- iets te berde brengen (=een voorstel doen; iets ter sprake brengen)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- zo dood als een pier (=geheel en al dood, als een aardworm die slap aan de hengel hangt)
- rapen en schrapen (=geld bijeenbrengen)
- gestolen goed gedijt niet (=gestolen zaken brengen nooit voordeel)
- averechts uitpakken (=helemaal verkeerd aflopen. Tegengesteld uitpakken)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- het touw wat vieren (=het iets minder streng aanpakken)
- het is bij de konijnen af (=het is buitengewoon erg)
- zo gaan er geen twaalf in een dozijn (=het is iets buitengewoons)
- je laatste troef uitspelen (=het laatste wat iemand achter de hand had naar buiten brengen)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- het onder de pet houden (=het niet in de openbaarheid brengen)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goed; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (Equivalent aan: het sluit als een bus.))
- alle molens vangen wind. (=iedereen die meedoet zal een deel van de opbrengst opeisen)
- iemand de rekening presenteren (=iemand de kosten ten laste brengen (ook figuurlijk))
- iemand met de neus op de feiten drukken (=iemand iets zó onder de aandacht brengen, dat hij het niet langer kan negeren)
- het iemand warm maken (=iemand in moeilijkheden brengen)
- de strop om de hals doen (=iemand in uiterste problemen brengen)
- de kat bij de melk zetten (=iemand in verleiding brengen)
- de kat bij het spek zetten (=iemand in verleiding brengen)
- voor het blok zetten (=iemand onverwacht in een lastige positie brengen; bijvoorbeeld iemand dwingen te reageren die dat eigenlijk niet wil, of iemand dwingen een keuze te maken.<>)
- iemand het land opjagen (=iemand uit zijn humeur brengen)
- iemand de mond snoeren (=iemand verbieden iets te zeggen / tot zwijgen brengen)
- iemand uit het zadel werpen (=iemand wegwerken, iemand in verlegenheid brengen)
- de steen des aanstoots (=iets dat anderen hindert, in conflict brengt of verdeeldheid zaait)
- iets voor het voetlicht brengen (=iets onder de aandacht brengen)
- wie een paard uit de wei wil halen, moet het beest niet eerst met het halster tegen de kop slaan. (=je bereikt meer met vriendelijkheid, dan met strengheid)
- een goed pad krom loopt niet om. (=je kunt beter geen onnodige veranderingen aanbrengen)
- je moet de snaren niet te sterk spannen (=je moet niet al te streng zijn, niet al te veel eisen)
- de vuilste varkens willen altijd het beste stro. (=mensen die het niet verdienen willen evengoed het beste)
- voor geen geld of goede woorden (tot iets bereid zijn) (=niet bereid zijn tot iets, wat iemand ook ervoor biedt, en welke argumenten iemand ook naar voren brengt)
10 dialectgezegden bevatten `eng`
- Dieje vent kèkt aorig (=Die man kijkt me vreemd / eng aan) (Bredaas)
- eng grumel in de truit (=iets in de keel) (Bocholtz)
- enge eng sjwaame, enge eng klène (=Iemand een klap verkopen) (nijswillers)
- enge eng wátsche (=Iemand een draai om de oren geven) (nijswillers)
- huije ze dich mar in eng hek jesjpritst dan woar ut vieleich nog enge sjune sjpatseersjtek woede (=was jij maar niet verwekt) (Kerkraads)
- huije ze dich mar in eng hek jesprietst dan woasjte nog ee schun pisputje woeede (=waardeloos iemand) (Kerkraads)
- j'is zoa zat of eng kanong (=hij is dronken) (Brugs)
- m'n bôks zit te eng (=mijn broek zit te strak) (Liessents)
- papeklooien zeuken óp de nenge (=aardappelzaadballen zoeken op de eng) (Huizers)
- zoeë nat as een eng (=kletsnat zijn) (Winksels)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
