11 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `%Ser`
- aan elke goede visser ontsnapt wel eens een aal (=iedereen maakt wel eens een foutje)
- geen geld, geen Zwitsers (=zonder geld krijg je hulp noch koopwaar of er is altijd wel geld nodig om iets gedaan te krijgen)
- met een sisser aflopen (=uiteindelijk viel het mee)
- om de kracht van het anker te voelen moet men de storm trotseren (=pas als men iets ernstig meemaakt, weet men op wie men kan vertrouwen)
- roomser dan de paus zijn (=zich overdreven precies aan de regels houden)
- te groot voor een servet en te klein voor een tafellaken (=geen kind meer, maar nog te jong voor volwassen zaken)
- tussen servet en tafellaken zijn (=niet bij de kleintjes maar ook niet bij de groten horen)
- vissers en jagers, zijn vrouwenplagers. (=vissers en jagers zijn vaak bij de vrouw weg)
- visserslatijn (=grootspraak)
- visserslatijn praten (=zijn prestaties overdrijven)
- voor een vissers deur vissen (=vergeefse moeite doen)
23 betekenissen bevatten `%Ser`
- je kan niet alle meisjes haten om één (=als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- in zijn achterhoofd hebben (=als reserve klaar hebben)
- dat is een echte haai (=assertief en bijdehand mens)
- van de behoudende leer zijn (=conservatief zijn)
- daar heb je het gedonder in de glazen (=daar begint de miserie)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- een appeltje voor de dorst (=een reserve voor moeilijke tijden die mogelijk nog gaan komen)
- het op je boterham krijgen (=een stevig standje incasseren)
- dat raakt mijn koude kleren niet (=ergens niets mee te maken hebben en zich niet voor interesseren)
- geef mijn fiets terug (=grapje om Duitsers te wijzen op de Tweede Wereldoorlog, toen er veel fietsen geconfisqueerd werden)
- wie zijn eigen tuintje wiedt, ziet het onkruid van een ander niet (=het is beter om energie te steken in het verbeteren van jezelf, dan in het bekritiseren van anderen)
- iemand voor vol aanzien (=iemand serieus nemen en respecteren.)
- iets op touw zetten (=iets organiseren)
- je kunt wel dansen, ook al is het niet met de bruid (=je kunt je best amuseren ook al is het niet altijd precies wat je zou willen)
- de kunst afkijken. (=leren door te observeren.)
- een stok vinden om de hond te slaan (=om maar iemand te kunnen bekritiseren een nadelig punt vinden)
- een oude zwaluw weet haar nest. (=oude mensen hebben veel levenservaring.)
- tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren (=praktische belemmeringen weerhouden ons van het realiseren van onze plannen.)
- vissers en jagers, zijn vrouwenplagers. (=vissers en jagers zijn vaak bij de vrouw weg)
- als de ene blinde de ander leidt vallen ze beiden in de gracht (=wanneer onbekwamen andere onbekwamen adviseren gaat het fout)
- op zand bouwen (=zich op niets baseren)
50 dialectgezegden bevatten `%Ser`
- 't es ne azèèn pisser (=hij is een zuurpruim) (Hals)
- Aa isser verveid van (=Hij heeft er schrik van) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- aater de körf vèsse (=een visser die bot vangt) (Munsterbilzen - Minsters)
- aete waaj ne sjierdosser (=veel eten) (Munsterbilzen - Minsters)
- as ne volleirde prëfessër (=met kennis van zaken) (Munsterbilzen - Minsters)
- assër raengert doen vër waaj daaj van Mëstrich : het loëte valle ! (=als het regent doen we als de Maastrichtenaren : het laten vallen) (Munsterbilzen - Minsters)
- azien pisser (=nijdig persoon) (Ostêns)
- das ne prutsër aoënt aete (=hij is langzaam met eten) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat lopt met 'n sizzer oaf (=dat loopt met een sisser af) (Westerkwartiers)
- daudloope (=uitlopen op een sisser) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bèste Pruus haet nog ein paerd gestaole (=geen enkele Duitser werd vertrouwd (uiteraard gezegde van in en na de oorlog)) (Heitsers)
- De heilige theresia uithangen (=Roomser dan de paus) (Rotterdams)
- de iets wei ene schieredjasser (=je eet teveel) (Vlijtingens)
- de konser kniëk tülle (=ze is graatmager) (Bilzers)
- de plis zaag tieëge de fitsër : kom tër ès aof, mennêke, dat ich tich trop zèt (=de politie-agent zei tegen de fietser (in overtreding) : kom eens van je fiets af, ik ga je op de bon zetten)) (Munsterbilzen - Minsters)
- de zèks mér waajsër giën zos hëbbe (=jij bent gemakkelijk uitgevallen !) (Munsterbilzen - Minsters)
- de ziesser heil knieëk (=ze is graatmager) (Bilzers)
- Den kom uut losser (=dat wist hij niet) (Twents)
- desser ein oem sjenderme uut te kweke (=grote bars uitziende vrouw) (Opglabbeeks)
- det geneusj mét 'n brubbelke (=dat loopt met een sisser af) (Weerts)
- det is ‘ne aerdgalleprefesser (=dat is iemand die denkt ergens veel verstand van te hebben, maar dat blijkt niet zo te zijn) (Heitsers)
- det is eine vazele fietser (=hij stelt niet veel voor) (Heitsers)
- dun eeste fietser laag un straot voor (=de ontsnapte renner had een grote voorsprong) (Oudenbosch)
- e bogvulder (=een schranser) (Veurns)
- e vultebog (=een schranser) (Veurns)
- een grooëte kapelle mee een klieën luchtsje, ie tooëgd em grooëtser of dat ie es. (=zich beter willen voordoen dan geweten) (Waregems)
- een kaa doesj ieëvër zich krijge (=op een sisser eindigen) (Munsterbilzen - Minsters)
- één met vijf kruuskes (=een 50 plusser) (Westerkwartiers)
- een scheete in nen netzak (=het loopt op een sisser uit) (Brugs)
- en olkuurde, ne scheetesplitser (=string) (Gents)
- Enne nakser ien de tés schiete (=Onmgelijk) (Genneps)
- ént laeve moeste henneg get meppe konne inkassiëre (=als bokser heb je de meeste kansen op slagen) (Munsterbilzen - Minsters)
- geine roeëje kruitser höbbe (=geen geld hebben) (Heitsers)
- hae goejde zen eege vinsters èn (=de ruitenplaatser maakte veel stukken) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae hoch aater et nét gevés (=de visser ving bot) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae kroenkelt waajen slang (=de dierenoppasser lacht zich een aap) (Munsterbilzen - Minsters)
- hae wor ter van onder (=de glazenwasser poetste de plaat) (Munsterbilzen - Minsters)
- hé jij een makke Duutser (=je hebt een blunder begaan) (Arnhems)
- heer / zie is unne kletskriemer-wawweleer (=hij / zij is een kletskous-zwetser) (Mestreechs)
- hij is 'n klaplober (=hij is een bietser) (Westerkwartiers)
- Hij is zoe zoat as ne Zwitser (=Hij is erg dronken) (Overpelts)
- Iënn baa zènne pisser èmmen. / Iënn in zè gat geeven. (=Iemand bedriegen (en bestelen).) (Merchtems)
- iets opluchten (=met de riek iets losser maken) (Sint-Niklaas)
- ij isser mee weg (=die zie je niet meer) (Oudenbosch)
- ij zuipt gelaak ne Zwitser (=veel drinken) (Gents)
- Ik kom ut Losser en ik weet van niets (=Ik weet nergens van) (Twents)
- Ik wit n'nens van, weet van niks, 'k kom oet Losser (=Ik weet van niks) (Twents)
- In zenne klitser (=Met zijn piemel bloot) (Mols)
- lot de poes mër pisse (=laisser faire, laisser passer) (Munsterbilzen - Minsters)
- meurdebleine zijn / meurdekej zijn / meurdecanard zijn / beumonneuzel zijn / blendzat zijn (=zo zat als een Zwitser zijn) (Zomergems)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen