5 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `%MsT`
- de domste boeren hebben de dikste aardappelen (=met geluk komt men vaak verder dan met verstand)
- gezegende omstandigheden (=in verwachting)
- je bekomst ergens van hebben (=ergens genoeg van hebben)
- omstaan leren (=leren schikken naar de wensen en bevelen van een ander)
- voor de drang der omstandigheden zwichten (=zich naar de omstandigheden schikken)
58 betekenissen bevatten `%MsT`
- de bastaard van de graaf wordt later bisschop (=alleen hoge heren kunnen hun buitenechtelijke kinderen een toekomst bieden)
- als het niet gaat zoals het moet, dan moet het zoals het gaat (=als de ideale situatie niet haalbaar is, moet je je aanpassen aan de omstandigheden.)
- als het voeten heeft (=als de omstandigheden gunstig zijn)
- de ratten verlaten het zinkende schip (=als de omstandigheden verslechteren denken sommigen alleen aan zichzelf en vertrekken)
- men moet de schapen scheren maar niet villen (=als men uit hebberigheid de inkomstenbron opoffert heeft men niets meer voor in de toekomst)
- nood breekt wet (=bij moeilijke omstandigheden is er meer geoorloofd)
- daar moet de schoorsteen van roken (=dat moet de inkomsten voortbrengen. Daar moeten we van bestaan)
- die de minste tanden hebben, kauwen het meest (=de domste mensen voeren gewoonlijk het hoogste woord)
- als de vis goedkoop is stinkt ze (=de herkomst ergens van is niet te vertrouwen)
- de wind waait uit een andere hoek (=de meningen/omstandigheden zijn veranderd)
- de kaart van het land kennen (=de omstandigheden kennen)
- de bordjes zijn verhangen (=de omstandigheden zijn veranderd)
- met de helm (op) geboren zijn (=de toekomst kunnen voorspellen / bijzonder voorzichtig zijn)
- je planeet lezen (=de toekomst voorspellen)
- de kaart leggen (=de toekomst voorspellen)
- uit dezelfde klei gebakken zijn (=dezelfde afkomst hebben)
- goed bloed kan niet liegen (=een edele afkomst wordt altijd opgemerkt)
- onder het mes zitten (=een examen hebben, in angstige omstandigheden zitten)
- een zwaluw maakt de lente niet (=een omstandigheid laat nog geen eindconclusie toe)
- Poolse landdag (=een wilde, ongeregelde bijeenkomst)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- alle wegen leiden naar Rome (=er zijn veel manieren om je doel te bereiken / de uitkomst is altijd hetzelfde)
- schitteren door afwezigheid (=ergens niet aanwezig zijn, terwijl je komst wel verwacht werd)
- aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets (=evenwicht is voornaamst)
- wie dan leeft die dan zorgt (=geen zorg om de toekomst van anderen)
- wie dan leeft, wie dan zorgt (=geen zorgen maken over de toekomst)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dierbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- het voorland zijn (=iemands toekomst zijn)
- er als een berg tegen opzien (=iets voor zichzelf beschouwen als een zeer moeilijke, of onplezierige, taak of omstandigheid)
- je maag wel aan de kapstok kunnen hangen. (=in moeilijke financiële omstandigheden verkeren waardoor men weinig eten kan kopen.)
- je tussen hangen en wurgen bevinden (=je in gevaarlijke en moeilijke omstandigheden bevinden)
- een vogel zingt zowel van armoe als van weelde. (=je kan positief zijn onder alle omstandigheden)
- geen zorgen voor de dag van morgen (=maak je nu nog niet druk over mogelijke toekomstige problemen)
- als het tij verloopt verzet men de bakens (=men moet zich aan de omstandigheden aanpassen)
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omstandigheden schikken)
- elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=men moet zich niet zorgen maken over de toekomst)
- magere luizen bijten scherp (=met de armsten heb je de meeste last)
- in hetzelfde schuitje varen/zitten (=met dezelfde omstandigheden te maken hebben, hetzelfde lot ondergaan)
- een slag om de arm houden (=niet direct alles vertellen of voorzichtig zijn om toekomstige problemen voor te zijn)
- niet in de wieg gesmoord (=niet van bij de opkomst vernietigd - al oud)
- van de regen in de drup (=niet veel opschieten, van moeilijke omstandigheden in nog moeilijkere omstandigheden terecht komen)
- verkeren kunnen (=omstandigheden kunnen snel veranderen)
- tegen de verdrukking in groeien (=ondanks zware omstandigheden toch vooruit komen)
- voor de wind is het goed zeilen (=onder gunstige omstandigheden is het gemakkelijker succes te hebben)
- elke bos stro waait voor de wind (=onder makkelijke omstandigheden kan iedereen welvaren of iets uitvoeren)
- beidt Uw tijd, duur Uw uur (=op de toren van de Amsterdamse koopmansbeurs)
- volgens het boekje (=overeenkomstig de theorie of overeenkomstig de voorschriften)
- de lachende derde (=persoon die buiten een conflict staat, maar profiteert van de uitkomst)
- koffiedik kijken (=trachten het onbekende te kennen (de toekomst))
- van achter de koeien/ploeg komen (=van boerenafkomst zijn)
50 dialectgezegden bevatten `%MsT`
- 'k èn dur min bekomst van (=het is genoeg geweest) (Sint-Niklaas)
- 'k heb last van mien liekdoor'n (=er is regen op komst) (Westerkwartiers)
- 't enne van 't liedje (=de einduitkomst) (Westerkwartiers)
- 't ès van moetës (=moeten trouwen wegens baby op komst) (Munsterbilzen - Minsters)
- 't is gein slecht kîndj, det nao zien vaader aartj (=iemand van goede afkomst) (Weerts)
- 't muziek van Temst (=amateursharmonie (=al spottend) ) (Sint-Niklaas)
- 't zal go speten (=er is een regenvlaag op komst) (Sint-Niklaas)
- a ee sa getès (=hij heeft zijn bekomst) (Ninoofs)
- A es geboern mé ne gouen leper in za gat (=Van goede afkomst zijn) (Ninoofs)
- As niets komp tot iets, wordt iets niets (=Afkomst verloochenen, hoogmoedswaanzin) (Giethoorns)
- as niets komp tot iets, wordt iets niets (=de afkomst verloochenen, hoogmoedswaanzin) (Giethoorns)
- As niets komt tot iets, wordt iets, niets (=De afkomst verloochenen, Verwaand persoon) (Giethoorns)
- blisse mé waoter ôt de pitte van Rimst (=blussen met water uit de putten van Rumst) (Booms)
- daaj hun lêmpke geet stiloën aut (=de toekomst van de electrzaken is donker) (Munsterbilzen - Minsters)
- Dao zien ze d'r ein aan 't inlaaje (=Er is een flinke bui op komst) (Tegels)
- das van moettës (=moeten trouwen wegens baby op komst) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat is je veuirland (=dat is je toekomst) (Volendams)
- de bornavraa komt op (=er is storm op komst) (Liedekerks)
- de hond ien 'e pot viend'n (=bij thuiskomst blijkt het eten op te zijn) (Westerkwartiers)
- de huust bin zo luu zouen me sturm kriehen (=storm opkomst) (Zeeuws)
- de loch warkt (=weersverandering op komst) (Nunspeets)
- Doe kumst nog mér koum kieke op dis welt. (WT) (=Je komt net kijken op deze wereld) (Mechels (NL))
- doë zit meziek èn (=daar is toekomst voor) (Munsterbilzen - Minsters)
- Dou komst zeker út Franeker (=Ben je gek) (Harlingers)
- Er komp een schip mit zoere appels an (=Zwaar weer op komst) (Giethoorns)
- Ge wit oot noot nie (=Je kunt niet in de toekomst kijken) (Reusels)
- geld stink nie en hèt ook geen kleir (=van geld wil niemand de afkomst kennen) (Munsterbilzen - Minsters)
- Gins wijd flitst 't al (=Er is onweer op komst) (Helenaveens)
- Goade méé zuipeh! (=Zullen wij onder het genot van een alcoholische versnapering deze bijeenkomst afsluiten) (Tilburgs)
- God wit wiens ' oofd doet er toen zjeer (=wie weet wat de toekomst brengt) (West-Vlaams)
- hae weit neet mieër oet welk ei det hae gekrope is (=iemand die zijn afkomst verloochent) (Weerts)
- het waer kump wir aut et westë (=er is weer regen op komst) (Munsterbilzen - Minsters)
- ij ef de wind in zien gat (=hij is zo druk, er is storm op komst) (Zwols)
- In de pitte van Rimst zitte grien visse (=In de (klei) putten van Rumst zitten groene vissen) (Booms)
- In’t pèkken van d’anjoens en ‘t sketen van de telefoengpaln (=In een verre toekomst of nooit) (Kortrijks)
- je staot er slicht voîrn (=de toekomst ziet er niet rooskleurig uit) (Kortemarks)
- jis van goe ras (=hij is van goede afkomst) (Kortemarks)
- kiek ènn vervolg get baeter aut zën koeter (=wil je in de toekomst wat beter opletten) (Munsterbilzen - Minsters)
- kikt ies naar de lucht dur is wa op komst (=er wordt slecht weer verwacht) (Sint-Niklaas)
- komst d'r uut? (=komen - kom je er uit?) (Westerkwartiers)
- komst d' r wel uut hé? (=ik breng je niet naar de deur) (Westerkwartiers)
- komst domm'nt nog eemkes (=kom je straks nog even) (Westerkwartiers)
- luet dè mèr loape! (=die maakt zijn toekomst wel!) (Tongers)
- nie wiëte van wëlk hoot pijle te maoke (=geen uitkomst meer zien) (Munsterbilzen - Minsters)
- nimmer weten van wat out pijlen mauken (=geen uitkomst meer zien) (Meers)
- nou loat ik dij loop'n en nou bromst ook nog (=bij het laten van een windje :) (Westerkwartiers)
- nou moes't as te mieder moak'n das't vot komst (=nu moet je snel weggaan) (Westerkwartiers)
- schoamst dij niet? (=schamen - schaam jij je niet?) (Westerkwartiers)
- schorrie morrie (=van lage afkomst) (Leissels)
- stront wie eet er ou gescheten? (=over een blasé persoon die zijn bescheiden afkomst ontkent) (Lokers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
