663 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `va`
- onder de mantel van (=onder de schijn van)
- onder een hoedje te vangen zijn (=zeer stil en gedwee zijn)
- onder valse vlag varen (=zich voordoen als een ander of zich anders voordoen)
- ook de ceders van Libanon worden afgehouwen (=ook heilige dingen vergaan)
- ook van de mosterd eten (=veel geld aan iets verliezen)
- op de valreep (=op het laatste ogenblik)
- op het eind van de fuik vangt men de vis. (=de volhouder wint)
- op het veld van eer gevallen (=eervol gesneuveld)
- op hoop van zegen (=in de hoop dat het lukt)
- op voet van oorlog zijn/leven (=erge ruzie hebben)
- over smaak valt niet te twisten (=over verschil in smaak moet men geen ruzie maken)
- overdag hebben waar men `s nachts van droomt (=alles zomaar in de schoot geworpen krijgen)
- paarden vallen ook al hebben zij vier benen. (=iedereen maakt fouten)
- per slot van rekening (=uiteindelijk)
- pluk maar veren van een kikvors (=van een arme kan je niet veel geld eisen)
- rad/rap van tong zijn (=snel praten / welbespraakt zijn)
- redenering van Jan Kalebas (=dwaze onlogische redenering)
- rozen voor de varkens/zwijnen strooien (=iets goed doen voor mensen die dat niet waarderen)
- salva ratificatione (=behoudens bekrachtiging) (Latijn)
- schoon genoeg hebben van (=meer dan genoeg hebben van, een hekel hebben aan)
- schreeuwen als een mager varken (=vreselijk schreeuwen)
- steeds verder van huis raken (=verder van je doel afraken)
- stel niet uit tot morgen wat je vandaag nog kunt doen. (=wacht niet, morgen kan te laat zijn)
- taal noch teken van iemand vernemen (=niets van iemand horen/zien)
- tabak van iets hebben (=iets niet langer willen)
- te vangen als een aal bij zijn staart (=moeilijk te vatten)
- te/van pas komen (=iets goed kunnen gebruiken)
- terugverlangen naar de vleespotten van Egypte (=naar de goede tijden terugverlangen)
- tot in lengte van dagen (=tot het einde der tijden)
- tussen de mazen (van het net) vissen (=creatief te werk gaan)
- tussen lepel en mond valt veel pap op de grond (=problemen komen vaak pas op het laatst)
- tussen twee stoelen in de as vallen (=er bekaaid vanaf komen)
- tussen wal en schip vallen (=er niet bij passen of genegeerd worden.)
- twee ruggen uit een varken willen snijden (=uit één ding dubbel het voordeel willen halen)
- uit de boot vallen (=een eigen gang gaan)
- uit de koets vallen (=ontnuchterd worden)
- uit de lucht komen vallen (=doen alsof men van niets weet / erg plotseling en onverwacht)
- uit de pot van Egypte eten (=nog thuis eten bij de ouders die voor je zorgen)
- uit de toon vallen (=anders zijn dan de anderen)
- uit een ander vaatje tappen (=het anders aanpakken)
- uit een olievat zal men geen wijn tappen. (=verwacht geen goede dingen van slechte mensen)
- uit hetzelfde vaatje tappen (=dezelfde standpunten of opvattingen delen.)
- uit z`n rol vallen (=tijdens het spelen iets zeggen of doen wat niet bij de rol hoort)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitgesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- va banque spelen (=roekeloos spel spelen)
- vaart achter iets zetten (=iets snel (doen) uitvoeren)
- vaatje zuur bier (=een oude vrijster)
- van a tot z (=van het begin tot het einde /met alles erop en eraan)
- van achter de koeien/ploeg komen (=van boerenafkomst zijn)
- van achteren kijkt men de koe in zijn gat (=achteraf is het makkelijk kritiek geven)
860 betekenissen bevatten `va`
- iemand op het verkeerde been zetten (=iemand ergens een verkeerde indruk van geven, waardoor hij of zij iets gaat denken wat helemaal niet klopt)
- iemand van repliek dienen (=iemand gevat antwoorden)
- een sigaar uit eigen doos presenteren (=iemand iets aanbieden dat in feite door de ontvanger zelf is betaald)
- iemand belet geven (=iemand niet ontvangen)
- iemand bij de lurven pakken (=iemand stevig vastpakken)
- tegen iemand aanlopen (=iemand toevallig tegenkomen)
- de hond de jas voorhouden (=iemand valse hoop geven op iets dat hij graag wil hebben)
- een hoge Piet (=iemand van hogere rang of stand)
- iemand een smet aanwrijven (=iemand van iets beschuldigen)
- vat op iemand krijgen (=iemand van iets kunnen overtuigen)
- iemand naar het peperland zenden (=iemand ver van huis sturen)
- aan iemands voeten liggen (=iemand vereren, een absolute fan van iemand zijn)
- de pik op iemand hebben (=iemand voortdurend plagen of aanvallen)
- een lange arm hebben (=iemand zelfs vanaf een grote afstand nog dwars kunnen zitten)
- iemand in de tang nemen (=iemand zo vasthouden dat hij of zij niet kan ontsnappen. / Iemand in zijn macht hebben)
- iemands oogappel/ooilam zijn (=iemands lieveling zijn (vaak kind))
- iemands voetveeg zijn (=iemands slaaf zijn (zich alles moeten laten welgevallen))
- de stoute schoenen aantrekken (=iets doen wat moed vergt. (`stout` in de oude betekenis van `dapper`))
- er de vingers voor durven opsteken (=iets durven aanvaarden - zijn verantwoordelijkheid durven opnemen)
- van zijn mast een schoenpin maken (=iets goeds bederven om iets van weinig waarde te bekomen)
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandstapel) / verdacht worden van ketterij)
- menen ligt dicht bij Kortrijk (maar verre van Waregem) (=iets menen is niet genoeg; je moet er zeker van zijn.)
- iets niet op je laten zitten (=iets niet aanvaarden zonder tegenstand)
- iets niet naar het haar zijn (=iets niet bevallen)
- haast en spoed is zelden goed (=iets te snel doen, resulteert vaak in iets dat slecht gedaan is)
- een waarheid als een koe (=iets totaal vanzelfsprekends)
- iets in de wieg smoren (=iets van bij het begin vernietigen)
- andermans veren (=iets van een ander (andermans eer))
- iets met de paplepel ingegoten krijgen (=iets van kinds af aan leren.)
- iets in zijn schild voeren (=iets van plan zijn, een geheim hebben, stilzwijgend een plan uitvoeren)
- elke medaille heeft een keerzijde (=iets van twee kanten bekijken, aan iedere zaak zitten twee kanten, vaak een positieve en minder positieve kant)
- met wortel en tak uitroeien (=iets volledig bestrijden om er geen last meer van te hebben)
- het warm water (her)uitvinden (=iets wat reeds lang bekend is, presenteren alsof het een originele innovatie is. (Niet verwarren met `het wiel opnieuw uitvinden`))
- wat van ver komt, is lekker (=iets wat van ver komt, is bijzonder. Daarom denkt men dat het ook beter zal zijn)
- een kluwtje dat vanzelf afloopt. (=iets wat zich vanzelf oplost)
- dat zal hem niet glad zitten (=iets zal niet meevallen en moeilijk zijn)
- wie een zin begint met ik is een grote stommerik. (=ik aan het begin van een zin is niet zoals het hoort)
- het zit me tot hier (=ik heb er genoeg van)
- ik snap er geen biet van (=ik snap er niets van)
- mijn naam is haas (=ik weet nergens van en wil er niks mee te maken hebben!)
- het in zijn broek doen (=in de broek plassen van schrik of van het lachen)
- de kast indraaien. (=in de gevangenis komen.)
- de rijzende/opgaande zon aanbidden (=in de gunst trachten te komen van iemand die succesvol is)
- in nomine dei (=in de naam van God)
- de ogen zijn de spiegels der ziel (=in de ogen van een persoon herkent men het karakter)
- op het glazen bruggetje geweest zijn (=in doodsgevaar zijn geweest, op het nippertje ontsnappen)
- geen tien paarden brengen me daar naar toe. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- de pot op kunnen (=in geen geval krijgen)
- zo veeg als een luis op een kam (=in groot gevaar verkerend)
- het water komt aan/tot de lippen (=in groot gevaar, in hoge nood)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
