475 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `rd`
- wie geeft wat hij heeft, is waard dat hij leeft (=als je zoveel geeft zoveel je kunt, dan kan niemand je iets verwijten)
- wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd (=je moet waardering hebben voor het geringe)
- wie in een boomgaard werkt mag er uit eten / van de druiven eten. (=voordeel halen uit je werk.)
- wie met pek omgaat, wordt ermee besmet (=wie met slechte mensen omgaat neemt de gewoontes van die mensen over)
- wie olie meet wordt er vet van (=in slecht gezelschap wordt men slecht)
- wie pleit om een paard, behoudt de staart. (=je kunt beter wat toegeven, dan het tot een duur en langslepende kwestie te laten komen)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- wie werkt als een paard zal haver eten. (=hard werken is voor de meeste mensen geen garantie op een goed inkomen)
- wiens brood men eet, diens woord men spreekt (=diegene bij wie we ons geld verdienen geven we meestal gelijk)
- witte paarden hebben veel stro nodig (=pronkzieke vrouwen kosten veel geld)
- woord houden (=doen wat iemand beloofd heeft)
- woorden hebben (=ruzie of enigheid hebben)
- woorden zijn dwergen, daden zijn bergen (=woorden doen weinig, daden maken het verschil)
- woorden zijn geen oorden (=met praten bereiken we niets)
- zijn kop is zwaarder dan zijn benen (=hij is dronken (of erg moe))
- zijn lesje wel geleerd hebben (=die fout niet opnieuw maken)
- zijn rokje gekeerd hebben (=standpunten veranderen)
- zo de waard is vertrouwt hij zijn gasten (=men ziet de anderen zoals men zichzelf ziet)
- zo hard als een spijker (=heel hard)
- zo lang aardappels poten als je mest hebt (=met iets zo lang mogelijk doorgaan)
- zo rood worden als een kalkoense haan (=bloedrood worden (van schaamte))
- zo sterk als een paard (=oersterk)
- zo sterk als een paard. (=heel sterk zijn)
- zuur verdiende centen. (=geld waarvoor hard is gewerkt.)
- zwoerd achter je oren hebben. (=doen alsof je iets niet hoort.)
894 betekenissen bevatten `rd`
- iemand geloven bij ja en neen (=iemand op zijn woord geloven)
- op de proppen helpen (=iemand steunen en verder helpen)
- over het paard tillen. (=iemand te veel prijzen, zodat hij verwaand wordt)
- iemand een kopje kleiner maken (=iemand vermoorden)
- zien eten doet eten. (=iemand zien eten bevordert de eigen eetlust.)
- een voetveeg zijn (=iemand zijn die voor minderwaardige klusjes gebruikt wordt)
- niet aan het juiste adres zijn (=iets aan de verkeerde persoon vragen)
- de steen des aanstoots (=iets dat anderen hindert, in conflict brengt of verdeeldheid zaait)
- een dood kind met een lam handje (=iets dat totaal waardeloos is)
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- er de vingers voor durven opsteken (=iets durven aanvaarden - zijn verantwoordelijkheid durven opnemen)
- vaste voet aan de grond krijgen (=iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden)
- iets op zijn beloop laten (=iets gewoon maar verder laten gaan zonder dat je je ermee bemoeit, zonder dat je ingrijpt)
- rozen voor de varkens/zwijnen strooien (=iets goed doen voor mensen die dat niet waarderen)
- van zijn mast een schoenpin maken (=iets goeds bederven om iets van weinig waarde te bekomen)
- niet pluis zijn (=iets is er niet in orde)
- gouden appels op zilveren schalen (=iets is erg prachtig/goed/verstandig (verwoord))
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandstapel) / verdacht worden van ketterij)
- een kat in de zak kopen (=iets kopen zonder het gezien te hebben - bedrogen worden)
- je neus voor iets ophalen (=iets minderwaardig achten)
- iets niet op je laten zitten (=iets niet aanvaarden zonder tegenstand)
- iets aan de knikker zijn (=iets niet in orde of aan de hand zijn)
- met geen pen te beschrijven zijn (=iets niet met woorden kunnen zeggen)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere taak waard is)
- het paard achter de wagen spannen (=iets nutteloos doen of verkeerd aanpakken)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitgesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- troeven achter de hand houden (=iets voordeligs achterhouden, informatie achterhouden)
- dat is een rijkeluiswens (=iets waar heel erg naar wordt verlangd)
- een zware bevalling. (=iets waar je hard voor moet werken)
- een hark zonder steel (=iets waardeloos)
- je oren niet geloven (=iets wat gezegd wordt, niet kunnen geloven)
- wat in het vat zit, verzuurt niet (=iets wat goed is en goed bewaard wordt, verliest zijn waarde niet / wat beloofd is zal ook worden ingelost)
- goede wijn behoeft geen krans (=iets wat goed is hoeft niet geprezen worden)
- onbekend maakt onbemind (=iets wat nog onbekend is, kan ook niet geapprecieerd worden)
- met een metworst naar een zij spek gooien (=iets weinig waardevols opofferen om iets waardevols terug te krijgen)
- willen vliegen eer men vleugels heeft (=iets willen doen nog voor men het geleerd heeft)
- een lichtje opgaan bij iemand (=iets wordt duidelijk en helder)
- in zwang komen / raken (=iets wordt een modeverschijnsel)
- iets niet tegen/aan dovemans oren zeggen (=iets wordt erg goed onthouden)
- hand over hand toenemen (=iets wordt steeds erger)
- het daglicht niet kunnen verdragen/zien (=iets wordt stiekem of oneerlijk gedaan)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- een zwak voor iets of iemand hebben (=iets/iemand leuk of aardig vinden)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- geen haar op mijn hoofd die er aan denkt (=ik wil hiermee niet akkoord gaan)
- nood zoekt list. (=in benarde situaties worden ongebruikelijke oplossingen gevonden)
- aan het langste eind trekken (=in de voordeligste positie zijn)
- van je á propos gebracht worden (=in de war gebracht worden)
- van het padje af zijn (=in de war zijn, malende / prettig gestoord zijn)
- in het diepe gegooid worden (=in een baan aan het werk moeten zonder ingewerkt te worden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
