276 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `to`
- vliegt de blauwvoet storm op zee (=leuze van de Vlaamse nationalisten (ontleend aan Conscience))
- vloeken als een bootwerker/kartouw/ketellapper/ketter (=onbeheerst vloeken)
- voor geen geld of goede woorden (tot iets bereid zijn) (=niet bereid zijn tot iets, wat iemand ook ervoor biedt, en welke argumenten iemand ook naar voren brengt)
- voor stoelen en banken praten (=maar weinigen die naar iemands verhaal luisteren)
- voor top en takel drijven (=scheepvaart : zonder een zeil te voeren)
- vorderen als een luis op een teerton (=erg moeizaam opschieten)
- vroeger, toen kraaiden de hanen nog. Tegenwoordig gapen ze alleen nog maar, zei de dove (=veranderingen in een situatie zijn vaak niet feitelijk, maar een subjectieve beleving)
- wachten tot je een ons weegt (=onmogelijk lang wachten)
- weten waar men aan toe is (=weten wat men te verwachten heeft)
- wie de pastoor niet eert, wie zijn absolutie riskeert (=om je ambitie te bereiken, moet je extra aardig zijn voor de hoge heren)
- wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok (=als je kritiek wil hebben op iemand, vind je altijd wel een reden)
- wie een zin begint met ik is een grote stommerik. (=ik aan het begin van een zin is niet zoals het hoort)
- wie staat ziet toe dat hij niet valle (=mensen die alles denken te weten of kunnen, moeten zelf maar oppassen voor fouten en problemen)
- wie tot een penning geboren is kan tot geen stuiver komen (=wat het lot voor je in petto heeft kan je niet ontlopen)
- wie voor het oortje geboren is, zal tot de stuiver niet geraken (=wie in een lage sociale klasse geboren is, zal niet in een hogere sociale klasse terechtkomen)
- wie wind zaait zal storm oogsten (=wie kwaad doet, zal er uiteindelijk zelf de gevolgen van dragen)
- wie zwijgt, stemt toe (=als je het ergens niet mee eens bent, moet je het zeggen)
- wierook toezwaaien (=lof toezwaaien)
- wilde beren vertoeven graag bij soortgenoten (=soort zoekt soort)
- zo dom als touw (=onnozelheid of domheid (als in: `Je bent ook zo dom als touw hè?!`))
- zo dronken als een kartouw (=stomdronken)
- zo het handje thuis tost, tost het nergens (=uiteindelijk gaat er niets boven het eigen huis)
- zo mager als een stokvis, sprot, garnaal (=mager persoon)
- zo stom als een vis (=iemand die geen woord zegt)
- zo stoned zijn als een garnaal (ook makreel) (=onder invloed zijn van hasj)
- zonder slag of stoot (=zonder het minste probleem)
326 betekenissen bevatten `to`
- een lange neus maken (=tong uitsteken, iemand iets inpeperen (Jaloers maken))
- doe wel en zie niet om. (=toon vriendelijkheid of behulpzaamheid zonder iets in ruil te verwachten)
- aan de degen rijgen (=tot (zwaar) verliezer maken)
- ad hoc negotium (=tot deze zaak behorend)
- tot in lengte van dagen (=tot het einde der tijden)
- tot de tanden gewapend (=tot het uiterste bewapend)
- in geuren en kleuren (=tot in de fijnste details)
- tot in de puntjes (=tot in het kleinste detail)
- van de naald tot de draad (=tot in het kleinste detail)
- van naald tot draad (=tot in het kleinste detail)
- ad infinitum (=tot in het oneindige)
- ad calendas graecas (=tot in het oneindige uitstellen)
- op het schild verheffen (=tot leider maken)
- ad majorem dei gloriam (=tot meerdere eer van God)
- ad fundum (=tot op de bodem)
- stoom afblazen (=tot rust komen)
- aan zijn snoer rijgen (=tot volgeling maken)
- de mond snoeren (=tot zwijgen brengen)
- sap noch kracht hebben (=totaal geen waarde hebben)
- rozengeur en maneschijn (=totaal geluk)
- het niet meer hebben (=totaal in verwarring geraken - van de kook zijn)
- geen droge draad aan het lijf hebben (=totaal nat geregend zijn (soms ook : door en door bezweet))
- geen touw aan vast te knopen (=totaal onbegrijpelijk)
- het vijfde rad/wiel aan de wagen (=totaal overbodig, ongewenst)
- zo rot als een mispel (=totaal rot (bedorven))
- leven als een vis in het water (=totaal tevreden en onbekommerd leven)
- als een snoek op zolder (=totaal uit zijn element)
- man met de hamer tegenkomen (=totaal uitgeput geraken)
- uit de lijken geslagen (=totaal van zijn stuk gebracht)
- goed voor de schroothoop (=totaal verloren)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
- met de grond gelijk maken (=totaal vernietigen)
- larie en apekool (=totale onzin)
- kant noch wal raken (=totale onzin zijn)
- koffiedik kijken (=trachten het onbekende te kennen (de toekomst))
- appels met peren vergelijken (=twee totaal verschillende dingen vergelijken)
- een kat komt altijd weer op zijn poten terecht. (=uiteindelijk komt het toch weer in orde.)
- van de kaart zijn (=uitgeschakeld zijn - totaal versuft zijn)
- geen vlieg kwaad doen (=uitsluitend goede bedoelingen hebben, niemand tot last zijn)
- van de wieg tot aan het graf (=van de geboorte tot aan de dood)
- voor de mast gediend hebben (=van gewone matroos opgeklommen zijn tot officier)
- van a tot z (=van het begin tot het einde /met alles erop en eraan)
- alle waar is naar zijn geld (=van iets goedkoops mag je geen topkwaliteit verwachten)
- van de gaffel in de greep (=van kwaad tot erger)
- van aver tot aver (=van ouder tot ouder)
- heel wat op zijn kerfstok hebben (=veel dingen misdaan hebben (afgeleid van het gebruik om schulden bij een café te registreren door kerfjes in een stok te snijden))
- een potje bij hen kunnen breken (=veel getolereerd worden)
- aan de dag leggen (=vertonen)
- de hand over zijn hart strijken (=voor één keer toestaan)
- niets dan lege briefjes hebben in te brengen (=voorstellen waarvan je vooraf al weet dat deze toch niet bekeken worden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
