208 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `no`
- wie de teugel slap laat hangen, kan met een mak paard nog op hol raken. (=blijf altijd aandachtig en geconcentreerd)
- wie nood heeft moet pompen. (=je moet zelf initiatief nemen om je problemen op te lossen)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de stand komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- wilde beren vertoeven graag bij soortgenoten (=soort zoekt soort)
- witte paarden hebben veel stro nodig (=pronkzieke vrouwen kosten veel geld)
- ze slaan een snoek (=roeiers die een slag met hun riem missen)
- zin noch wit hebben (=buiten jezelf zijn van woede)
- zo doof als een kanon (=stokdoof)
264 betekenissen bevatten `no`
- morgen als kaatje verjaart (=nooit , dat stel ik liever uit)
- met Sint Juttemis als de kalveren op het ijs dansen (=nooit (Sint Juttemis valt op 17 augustus, en dan ligt er geen ijs))
- betalen als de paus geus wordt (=nooit betalen)
- een ongelovige Thomas zijn (=nooit iets geloven)
- een houten/stijve Klaas zijn (=nooit iets leuks willen)
- het vat der Danaïden vullen (=nooit klaar komen met het werk)
- aan de balk schrijven (=nota nemen van iets ongewoons)
- nota bene (=noteer wel)
- een beurt krijgen (=onderhanden genomen worden)
- over de balk gooien (=onnodig geld uitgeven voor zaken die niet nodig zijn)
- zo dom als touw (=onnozelheid of domheid (als in: `Je bent ook zo dom als touw hè?!`))
- aan een stuk door (=ononderbroken)
- ze achter de mouw hebben (=onoprecht zijn)
- boven het hoofd groeien (=onoverkomelijk worden)
- van zijn voetstuk vallen (=ontmaskerd worden - de macht ontnomen worden)
- uilen naar Athene brengen. (=onzinnig werk (er zijn al wijzen=uilen genoeg in Athene))
- in het zicht van de haven schipbreuk lijden (=op het laatste nippertje nog verliezen)
- met een schone lei beginnen (=opnieuw mogen beginnen, zonder dat misstappen uit het verleden nog zichtbaar zijn)
- lekker is maar één vinger lang (=oppervlakkige genoegens geven ook maar een betrekkelijke voldoening. / leuke dingen duren meestal maar erg kort)
- tot de jaren des onderscheids komen (=oud genoeg zijn om zelf te weten/mogen wat wel en niet mag)
- boven aarde staan (=overleden zijn maar nog niet begraven)
- het kind moet (toch) een naam hebben (=passend of niet, je moet het kunnen noemen)
- als het kind maar een naam heeft (=passend of niet, je moet het kunnen noemen (een naam geven))
- een lot uit de loterij trekken (=precies de juiste persoon of ding gevonden hebben wat er nodig was)
- wie zijn pap gemorst heeft kan niet alles weer oprapen (=schade kan nooit geheel worden goedgemaakt)
- schenking met de warme hand (=schenken terwijl men nog leeft (erfenissen))
- gras gaat niet harder groeien als je eraan trekt (=sommige dingen hebben tijd nodig)
- genoeg ligt op het kerkhof. (=sommige mensen hebben nooit genoeg)
- menig heeft te veel, niemand heeft genoeg. (=sommige mensen hebben nooit genoeg)
- als de boeren niet meer klagen en de pastoors niet meer vragen, dan nadert het einde der dagen (=sommige mensen veranderen nooit)
- geef een ezel klaver hij loopt naar de distels/biezen. (=sommige mensen zijn nooit tevreden met wat ze hebben)
- er in stinken (=te grazen genomen worden, er in trappen)
- beter thuis rapen eten dan elders gebraad. (=thuis is het altijd nog het beste.)
- snoeien doet bloeien. (=tijdelijke opofferingen zijn nodig om op de lange termijn te kunnen gedijen en bloeien)
- uitgesteld is niet vergeten. (=uitstel is nog geen afstel)
- van een mug een olifant maken (=van een klein probleem onnodig een groot probleem maken, erg overdrijven)
- gestolen kunnen worden (=van geen belang meer zijn - niet langer nodig zijn)
- arbeid adelt (=van hard te werken word je een nobeler/beter mens)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- van de wal in de sloot belanden (=vanuit een slechte situatie terechtkomen in een situatie die nóg slechter is)
- de tijd gaat snel, gebruik haar wel (=verspil nooit de tijd die je kan gebruiken)
- aan zijn gerief komen (=vinden wat men nodig heeft (inz. seksuele behoeften))
- een goed verstaander heeft maar een half woord nodig (=voor een goed verstaander is een kleine aanwijzing genoeg)
- Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd (=voor een uitgebreide klus heb je meer tijd nodig)
- op eigen benen staan (=voor jezelf zorgen; geen hulp nodig hebben)
- voor de bui binnen zijn (=voordat het slechter wordt genoeg verdiend hebben)
- geen been aan de grond krijgen (=voorstel werd niet aangenomen)
- de rollen omkeren (=wat de een normaal doet doet de ander nu en andersom)
- het is beter een andermans hemd dan geen (=wat men niet heeft kan men desnoods nog altijd lenen)
- goed begonnen is half gewonnen (=wat niet aangevangen wordt komt ook nooit af. / Wanneer het begin van iets goed is, is de kans groter dat het goed eindigt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
