435 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `len`
- iemand de hielen laten zien (=inhalen of beter presteren dan de ander)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- iemand de huid over de oren halen (=iemand afzetten, bedriegen)
- iemand de voeten spoelen (=iemand doen verdrinken / in zee verdrinken)
- iemand de wet stellen (=iemand iets opdragen te doen)
- iemand de wind uit de zeilen nemen (=iemand dwars zitten)
- iemand de woorden uit de mond halen (=voor een ander spreken)
- iemand de zwartepiet toespelen (=iemand benadelen)
- iemand door de mosterd halen (=op duidelijke wijze kenbaar maken wat iemand fout gedaan heeft)
- iemand het bloed onder de nagels vandaan halen (=iemand vreselijk treiteren of irriteren)
- iemand het net over het hoofd halen (=iemand tegen wil en dank tot iets doen besluiten)
- iemand het vel over de oren halen (=iemand te veel laten betalen)
- iemand iets onder de roos vertellen (=iemand in het geheim iets meedelen)
- iemand in de kaart spelen (=iemand onbewust helpen)
- iemand in de wielen rijden (=iemand tegenwerken om te zorgen dat het mis gaat)
- iemand in zijn kielwater zeilen (=iemand op de hielen volgen)
- iemand knollen voor citroenen verkopen (=iemand wat wijsmaken, met praatjes foppen)
- iemand op de hielen zitten (=iemand bijna te pakken hebben)
- iemand op de proef stellen (=iemand testen om te zien of die te vertrouwen is of het aan kan)
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vertellen over iemand)
- iemand ter aarde bestellen (=iemand begraven)
- iemand uit de loog borstelen (=hem nieuwe kleren geven)
- iemand villen (=iemand te veel laten betalen / Iemand afpersen)
- iemand wel kunnen villen (=erg kwaad zijn op iemand / Een erge hekel hebben aan iemand)
- iemands hete adem in je nek voelen (=merken dat een ander je bijna inhaalt; opgejut of opgejaagd worden)
- iemands maat niet kunnen halen (=aan iemand niet kunnen tippen)
- iemands naam door de slijk halen (=lelijke dingen over iemand vertellen)
- iets aan de kaak stellen (=bekend maken wat niet in orde is)
- iets door het oog van de schaar halen (=materiaal van op het werk voor jezelf houden / Jezelf oneerlijk zaken toe-eigenen)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- iets op de hals halen (=je met een probleem laten opzadelen)
- iets op je vingers kunnen natellen (=iets erg gemakkelijk kunnen nagaan/checken)
- iets van haver tot gort vertellen (=iets tot in detail vertellen)
- iets voor geen goud willen doen (=iets absoluut niet willen doen)
- ijdele tonnen rollen het hardst. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- in de luwte vallen (=op minder luide toon verder praten)
- in de patatten vallen (=flauwvallen)
- in de rede vallen (=onderbreken, het woord ontnemen)
- in de schaduw stellen (=het beter doen dan een ander, iemand overtreffen)
- in de termen vallen (=ergens in aanmerking voor komen)
- in de tredmolen lopen (=de dagelijkse sleur volgen - zich onderwerpen)
- in de waagschaal stellen (=groot risico nemen)
- in duigen vallen (=plannen die niet doorgaan / uiteenvallen - verloren gaan)
- in gebreke stellen (=officieel stellen dat de taak niet naar behoren is uitgevoerd)
- in goede aarde vallen (=door de ontvanger goed ontvangen worden)
- in het hoekje zitten waar de slagen vallen (=zich in een groep bevinden die altijd het moeilijk heeft of problemen krijgt)
- in het ongelijk stellen (=ongelijk geven)
- in het oog springen/vallen (=de aandacht trekken)
- in het schot vallen (=precies tijdens het startschot vertrekken)
- in het water vallen (=falen (een opzet, een voornemen, een plan), mislukken, niet doorgaan)
476 betekenissen bevatten `len`
- iemand met een zwarte kool tekenen (=iemand erg ongunstig voorstellen)
- iemand de handschoen toewerpen (=iemand ergens toe uitdagen of met iemand de strijd willen aangaan)
- iemand onder handen nemen (=iemand flink aanpakken / mishandelen)
- iemand wel achter het behang kunnen plakken (=iemand heel vervelend vinden, waardoor je het liefst even helemaal niets meer met hem of haar te maken zou willen hebben)
- iemand blij maken met een dode mus (=iemand iets goeds in het vooruitzicht stellen, dat uiteindelijk waardeloos zal blijken te zijn)
- iemand iets aan de neus hangen (=iemand iets vertellen wat die beter niet kan weten)
- iemand iets onder de roos vertellen (=iemand in het geheim iets meedelen)
- iemand een loer draaien (=iemand lelijk behandelen, lelijk te grazen nemen)
- iemand iets in de maag splitsen/stoppen (=iemand met iets opzadelen)
- iemand achter de bank schuiven (=iemand minachtend behandelen)
- aan de schors blijven hangen (=iemand of iets alleen op het uiterlijk beoordelen)
- iemand in zijn kielwater zeilen (=iemand op de hielen volgen)
- je hart luchten (=iemand over je problemen vertellen)
- iemand een poot uitdraaien (=iemand te veel laten betalen)
- iemand het vel over de oren halen (=iemand te veel laten betalen)
- iemand villen (=iemand te veel laten betalen / Iemand afpersen)
- iemand van de sokken slaan (=iemand vellen, neerslaan)
- iemand een veer op de hoed steken (=iemand vertellen dat die z`n werk goed gedaan heeft)
- iemand uit de droom helpen (=iemand vertellen hoe het écht in elkaar zit)
- de pik op iemand hebben (=iemand voortdurend plagen of aanvallen)
- iemand de bons geven (=iemand waarmee je een relatie hebt niet meer willen zien)
- iemand uit kuieren sturen (=iemand wandelen sturen - niet geven wat hij verlangt)
- iemands voetveeg zijn (=iemands slaaf zijn (zich alles moeten laten welgevallen))
- iets voor geen goud willen doen (=iets absoluut niet willen doen)
- er geen spaan van heel laten (=iets compleet vernielen)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- met de haren erbij slepen (=iets erbij halen dat er niets mee te maken heeft)
- een Tantaluskwelling zijn (=iets erg graag willen maar het (net) niet kunnen verkrijgen)
- de schurft aan iets hebben (=iets erg vervelend vinden)
- een antenne hebben voor iets (=iets goed aanvoelen)
- er zijn zinnen op zetten (=iets graag willen hebben)
- er zijn pink wel voor willen geven (=iets heel graag willen hebben)
- op de pof komen (=iets kopen zonder direct te betalen)
- leentjebuur spelen (=iets lenen)
- oogkleppen dragen (=iets niet (willen) zien)
- iets niet naar het haar zijn (=iets niet bevallen)
- tabak van iets hebben (=iets niet langer willen)
- er de balen van hebben (=iets niet meer leuk vinden en willen dat het stopt)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere taak waard is)
- aan een oor doof zijn (=iets niet willen horen)
- een liedje van verlangen (=iets nog even proberen uit te stellen)
- iets op het hart hebben (=iets te vertellen hebben)
- iets van haver tot gort vertellen (=iets tot in detail vertellen)
- naar iets vissen (=iets trachten te achterhalen)
- iets op de lange baan schuiven (=iets uitstellen)
- op de lange baan schuiven (=iets uitstellen of vertragen.)
- uit de school klappen (=iets vertellen wat men niet mag zeggen)
- met iets op de proppen komen (=iets vertellen, ermee voor de dag komen)
- de pil vergulden (=iets vervelends op zo vriendelijk mogelijke manier zeggen)
- als de kat om de hete brij heen draaien (=iets wel willen, maar het niet durven)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen