372 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ed`
- goed voor de schroothoop (=totaal verloren)
- goed voorbeeld doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- goed voordoen doet verkopen. (=presentatie is belangrijk als je iets wil verkopen)
- goed voorgaan doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- goed zijn woord kunnen doen (=een vlotte prater zijn)
- goede naam is beter dan goede olie (=een goede reputatie is beter dan veel geld)
- goede papieren hebben (=de goede eigenschappen hebben (voor een baan))
- goede raad is duur (=bijna te moeilijk om raad te kunnen geven)
- goede raad is goud waard (=met goede aanwijzingen kan je heel veel doen)
- goede sier maken (=er (overdreven) goed van leven / goed overkomen bij anderen)
- goede waar prijst zichzelf (=goed materiaal moet niet aangeprezen worden)
- goede wijn behoeft geen krans (=iets wat goed is hoeft niet geprezen worden)
- goederen in de dode hand (=goederen die niet vererven)
- goedkoop is duurkoop (=iets goedkoops kan later kosten veroorzaken, bijvoorbeeld door slechte werking, reparaties of onderhoud)
- goedschiks of kwaadschiks (=met of tegen de zin)
- haast en spoed is zelden goed (=iets te snel doen, resulteert vaak in iets dat slecht gedaan is)
- haastige spoed is zelden goed (=zaken in te hoog tempo afwerken vergroot de kans op fouten)
- have en goed (verliezen) (=alles wat je hebt (verliezen))
- heden ik morgen gij (=oud grafschrift: gedenk, lezer, dat jij ook zal sterven)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- heden ten dage (=tegenwoordig)
- herenzonden boerenleed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
- het bij het goede/rechte eind hebben (=gelijk hebben)
- het bloed kruipt waar het niet gaan kan (=de aard verloochent zich nooit)
- het bloed spreekt (=de familieband doet zich opmerken)
- het bloed stolt hem in de aderen (=hij verstijft van schrik)
- het einde van het liedje (=het einde van iets goeds)
- het gaat van sassenbloed (=het gaat met grote opofferingen gepaard)
- het hart op de goede plaats hebben (=een oprecht en menslievend karakter hebben)
- het hoofd bieden (=weerstand bieden)
- het hoogste lied zingen (=de baas zijn)
- het ijzer smeden als het heet is (=je moet op het juiste moment de kansen grijpen en dingen doen)
- het is gedaan met kaatje (=het is afgelopen)
- het is geen roofgoed (=het heeft veel geld (of moeite) gekost)
- het is goed aan hem besteed (=hij verdient het, hij zal er op de goede manier mee omgaan)
- het is goed riemen snijden uit andermans leer (=met andermans eigendom kan men gemakkelijk kwistig omgaan)
- het is goed sollen met een dood paard. (=iemand die geen verzet biedt, is een makkelijk slachtoffer)
- het is niet iedereen gegeven ajuin met droge ogen te schillen (=niet iedereen doet het onaangename met de glimlach)
- het is zo lang als het breed is (=het blijft hetzelfde, hoe je het ook bekijkt)
- het liedje is uitgezongen (=het is afgelopen)
- het moet uit de lengte of uit de breedte komen (=het moet hoe dan ook uitgespaard worden)
- het oude liedje (=het al zo vaak gebeurde of gezegde)
- het staat geschreven en gedrukt je moet krabben waar het jeukt (=problemen bij de bron aanpakken)
- het vege lijf redden (=vluchten, er snel vandoor gaan)
- hij geeft niet om wiens huis in brand staat, als hij zich maar aan de gloed kan warmen (=overal voordeel uit halen, ongeacht gevolgen voor anderen)
- hoogmoed deed nooit iemand goed. (=arrogantie en overmoed zijn slechte eigenschappen)
- hoogmoed komt voor de val (=iemand die erg trots is of hoogmoedig, krijgt gauw de bijbehorende ellende)
- ieder bakt zijn koek zoals hij hem eten wil. (=iedereen behartigt zijn zaken, op een manier zoals hij dat zelf wil.)
- ieder dubbeltje drie keer omdraaien (=zo gehecht zijn aan geld dat men aarzelt bij iedere uitgave)
- ieder huisje heeft een deurtje. (=er is altijd een manier om iets te bereiken)
898 betekenissen bevatten `ed`
- spijkers met koppen slaan (=doortastend optreden)
- iemand de les lezen (=duidelijk zeggen dat iemand iets verkeerds gedaan heeft)
- redenering van Jan Kalebas (=dwaze onlogische redenering)
- meisjes die bloemen dragen, mag je kussen zonder te vragen (=een aanmoediging om meisjes met bloemen te kussen)
- de pot verwijt de ketel dat die zwart ziet (=een ander aanwijzen als schuldige, terwijl die zelf hetzelfde gedaan heeft)
- een blind paard zou er geen schade doen (=een armoedig interieur)
- boeren en varkens worden knorrend vet (=een boer die klaagt heeft daar wellicht geen reden toe)
- een stok achter de deur (=een dreigement om iets gedaan te krijgen)
- goed bloed kan niet liegen (=een edele afkomst wordt altijd opgemerkt)
- onder het mes zitten (=een examen hebben, in angstige omstandigheden zitten)
- tussen beurs en geweten geplaatst zijn (=een financieel goede - maar misdadige - zaak kunnen doen)
- op je Pegasus stijgen (=een gedicht schrijven)
- de eerste klap is een daalder waard (=een goed begin is het halve werk)
- een goed begin is het halve werk (=een goed begin vergroot de kans op een goede afwerking)
- je hemel op aarde verdienen (=een goed en eerlijk leven leiden)
- het juiste midden vinden (=een goed evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- op stoom komen (=een goed tempo bereiken)
- een handwerk heeft een gouden bodem (=een goed vakman verdient altijd zijn brood)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een wit voetje halen (=een goede indruk maken bij de leider(s))
- hoge ogen gooien (=een goede kans maken op iets)
- een goede haan kraait nog wel eens weer. (=een goede leider waarschuwt meer dan eens)
- een goede naam is beter dan olie (=een goede naam (reputatie) is beter dan veel geld (olie) bezitten)
- goed te boek staan (=een goede reputatie hebben)
- goede naam is beter dan goede olie (=een goede reputatie is beter dan veel geld)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een goede reputatie proberen te verkrijgen)
- een koopman een loopman. (=een goede verkoper gaat bij zijn klanten langs)
- een beer op sokken (=een goedzak)
- een hoofd als een ijzeren pot. (=een heel goed geheugen hebben)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, drie is goed)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
- een leugentje om bestwil (=een leugen met een goede bedoeling)
- iets in petto houden (=een mededeling voor later bewaren)
- een gouden zadel maakt geen ezel tot paard. (=een mens verandert niet door uiterlijkheden)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- een ridder zonder vrees of blaam (=een moedig mens)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een goede echtgenote)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is goed bij het nemen van beslissingen)
- op de koop toe nemen (=een onbedoeld gevolg accepteren)
- aan de rem trekken (=een ontwikkeling proberen tegen te houden/ waarschuwen dat iets niet goed gaat)
- de kool en de geit sparen (=een oplossing vinden waar beide partijen tevreden mee kunnen zijn)
- een onbekookt plan (hebben) (=een plan hebben waar niet goed over is nagedacht)
- een tafeltje welbereid. (=een plek met veel en goed eten)
- een achterdeurtje openhouden (=een redmiddel in nood houden)
- een vette gans bedruipt zichzelf (=een rijk iemand kan zichzelf redden)
- een dooie boel. (=een saaie bedoening)
- een kerel als Kas (=een stevig gebouwde kerel (ironisch bedoeld))
- ten hemel schreiend (=een toestand die zo erg is dat er eigenlijk direct iets aan gedaan zou moeten worden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
