Spreekwoorden met `ze`

464 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ze`

de boer op de bok liet de teugels vieren, het paard kende zelf de weg wel. (=je moet niet doen alsof je de beste bent, iemand anders weet ook wel wat)
de bramzeilen bijzetten (=alles op alles zetten)
de dingen op hun kop zetten (=de dingen verkeerd of omgekeerd bekijken)
de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scherpste benoemen)
de druiven zijn zuur (zei de vos maar hij kon er niet bij) (=van iets dat men niet krijgen kan, zeggen dat men het niet wil)
de ene pijl de andere nazenden (=een dwaze of nutteloze daad herhalen)
de ganzen geloven niet dat de kuikens hooi eten. (=zelfs bij domme mensen vinden ongerijmdheden geen geloof.)
de gulden middenweg (houden/bewandelen/verkiezen) (=een tussenstandpunt of tussenoplossing verkiezen)
de hakken in het zand zetten (=zich opstellen als felle tegenstander van een voorstel of ontwikkeling, zonder de bereidheid te zoeken naar positieve aspecten of naar compromissen)
de hand aan zichzelf slaan (=zelfmoord plegen)
de hand in eigen boezem steken (=zijn eigen fout inzien)
de haren ten berge (doen) rijzen (=ergens erg van (doen) schrikken)
de jongste ezel moet het pak dragen (=de jongste moet de vervelende klusjes opknappen)
de kam opzetten (=zich verweren, zich tonen)
de kat bij de melk zetten (=iemand in verleiding brengen)
de kat bij het spek zetten (=iemand in verleiding brengen)
de klok achteruit zetten (=terug naar oude toestanden gaan)
de koekoek en de sijs hebben niet dezelfde wijs. (=iedereen is anders)
de kraaienmars blazen (=dood gaan)
de kroon op het werk zetten (=het werk prachtig voltooien)
de kruik gaat zo lang te water tot ze barst/breekt (=als men steeds risico`s blijft nemen, gaat het een keer mis)
de lakense bril erbij opzetten (=bijzonder scherp toekijken)
de meitak op een werk zetten (=het werk afmaken)
de muizen dansen in het spek. (=er is welvaart)
de muizen sterven er voor de kast (=het is er armoe troef)
de neuzen tellen (=het aantal aanwezigen tellen)
de paarden die de haver verdienen krijgen ze niet (=zij die het goede werk verrichten, krijgen niet altijd de beloning)
de paarden die de haver verdienen, krijgen ze niet. (=verdienste blijft vaak onbeloond)
de poes op de bak zetten. (=urineren)
de puntjes op de i zetten (=de details erbij zetten - orde op zaken stellen)
de rijzende/opgaande zon aanbidden (=in de gunst trachten te komen van iemand die succesvol is)
de rook kan het hangerijzer niet deren (=het heeft geen zin te proberen iets dat vast staat te veranderen)
de schouders eronder zetten (=zich voor iets inspannen)
de sokken erin zetten (=hard weglopen)
de tafel de nodige eer bewijzen. (=smakelijk gaan eten.)
de tanden op elkaar zetten (=zichzelf dwingen om stil te zijn of door te zetten.)
de tering naar de nering zetten (=leven met de middelen die men heeft)
de tijd baart rozen (=ook de diepste (geestelijke) wonden helen na verloop van tijd)
de verzenen tegen de prikkels slaan (=zich verzetten tegen iets wat niet tegen te gaan is)
de vis aardt naar de zee (=je kunt wel zien waar hij vandaan komt)
de voet dwars zetten (=iets verhinderen of bemoeilijken)
de wind in de zeilen hebben (=voorspoed hebben)
de zee is altijd zonder water. (=hebberige mensen willen altijd meer)
de zee ploegen (=de zee bevaren)
de zeilen hijsen (=opstaan, vertrekken)
de zeug loopt met de tap weg (=nalatigheid is hier troef)
denkt aleer gij doende zijt en doende denkt dan nog. (Guido Gezelle) (=maak een plan alvorens ergens aan te beginnen, en stel tijdens de activiteit het plan bij indien nodig)
die wijn drinkt kweekt luizen. (=veel alcohol drinken maakt je arm)
dode honden bijten niet (al zien ze lelijk) (=van doden is geen gevaar te duchten)
door de mazen van het net glippen/kruipen (=op het nippertje ontsnappen)

696 betekenissen bevatten `ze`

met hangende pootjes thuiskomen (=bewust van schuld (thuis)komen / zeer tegen zijn zin)
op de poot spelen (=bij de kleinste tegenslag flink te keer gaan/razen)
op de boom verkopen (=boomvruchten verkopen voor ze geplukt zijn)
zin noch wit hebben (=buiten jezelf zijn van woede)
daar kun je donder op zeggen (=daar mag je zeker van zijn)
morgen brengen (=dat geloof je toch zelf niet! dat doe ik beslist niet!)
dat ging van een leien dakje (=dat ging vanzelf)
dat staat als een paal boven water (=dat is een absolute zekerheid)
dat is een bal voor open doel (=dat is een opmerking waar een zeer voor de hand liggend weerwoord op gegeven kan worden)
dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van serieuze betekenis)
dat is Beulemans Frans (=dat is slecht Frans spreken. In België zeggen de Vlamingen dat over Waals. Walloniërs op hun beurt vinden Vlaams weer slecht Nederlands)
dat is zo vast als een huis (=dat is zeker)
dat maakt van Jezus nog een ketter (=dat is zelfs bij de meest integer mens een schanddaad)
iets op je lever hebben (=dat je nog iets wilt uiten, dat er iets is dat je heel erg dwars zit en dat gezegd moet worden)
een bodemloze put (=dat kost ontzettend veel geld)
id est (=dat wil zeggen)
dat zijn ze niet die `t Wilhelmus blazen (=dat zijn onze vrienden niet)
de kraan dichtdraaien (=de (financiële) hulp sterk verminderen of stopzetten)
uit het oog, uit het hart (=de aandacht voor iemand verliezen, als die persoon niet meer in de nabijheid is)
de bal aan het rollen brengen (=de aanzet geven)
volgens Bartjens (=de allereenvoudigste rekenstof (als referentie aan onderwijzer Willem Bartjens die een bekend rekenboekje schreef))
de boter alleen op zijn koek willen hebben (=de anderen niets gunnen - zelf alles willen hebben)
de broek aan hebben (=de baas spelen (van een vrouw over haar man), het voor het zeggen hebben)
aan de touwtjes trekken (=de baas zijn, alles regelen, het voor het zeggen hebben)
het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
de harp aan de wilgen hangen (=de bezigheden stopzetten)
in het honderd sturen/lopen (=de boel met opzet mis laten lopen, in de war laten lopen)
de puntjes op de i zetten (=de details erbij zetten - orde op zaken stellen)
een vrouwenhaar trekt sterker dan tien paarden. (=de invloed van een vrouw is zeer sterk)
het koren van de molen zenden (=de klanten wegjagen - zichzelf benadelen)
zo heer zo knecht (=de knechten volgen het voorbeeld van de bazen)
in zijn kraag duiken (=de kraag hoog opzetten tegen de koude)
de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
regen in mei, dan is april voorbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
de haringvijver (=de Noordzee)
de grote vissen eten de kleine (=de ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
wie de pot breekt betaalt de scherven (=de veroorzaker van schade moet de situatie zelf rechtzetten.)
lector benevolente (=de welwillende lezer)
het pleit beslechten/beslissen/verliezen (=de zaak definitief verliezen)
oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
het zilte nat (=de zee)
de zee ploegen (=de zee bevaren)
zwijgen en denken zal niemand krenken. (=denk na voor je iets zegt wat pijn kan doen)
dat varkentje zullen we even wassen (=deze opdracht zullen we even uitvoeren)
het klopt als een bus (=deze uitdrukking is een contaminatie van het sluit als een bus met: het klopt als een zwerende vinger)
uit dezelfde klei gebakken zijn (=dezelfde afkomst hebben)
aan hetzelfde euvel mank gaan (=dezelfde fouten maken als iemand anders)
eén lijn trekken / Dezelfde lijn trekken (=dezelfde mening hebben)
van hetzelfde laken een pak (=dezelfde soort aanpak of respons)

50 dialectgezegden bevatten `ze`

't is pikapik (=ze kunnen mekaar niet verdragen) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
't Is vele voak in de stoasje (=ze heeft zware borsten) (Veurns)
't oog was groder as de moag (=ze kon haar bord eten niet op) (Westerkwartiers)
't op ze broere steekn (=zijn broer de schuld geven) (Veurns)
't op ze buuk meug'n schrieven (=Er mogen naar fluiten) (Veurns)
't sjaelde nie viël of ze hoenge wir èn de gordaajne (=iemand lappen geven zonder dat je stoffen bezit) (Munsterbilzen - Minsters)
't Was bai de beddeplank of. (=Het kind werd geboren toen ze precies negen maanden getrouwd waren.) (Zaans)
't wèrd te weirem onder zè gat (=hij voelde zich niet meer veilig) (Meers)
't za zè gat voeër'n (=hij zal er moeten aan wennen) (Meers)
't zal 'r wappere (=ze zijn nog niet jarig) (Luyksgestels)
't zè speelvogels (=ze lachen en schertsen graag) (Sint-Niklaas)
't zèen uir aegn luiz'n 'die uir bèet'n (=ze hebben het aan zichzelf te danken) (Wichels)
't zit schief tusgen de twiej (=ze hebben ruzie) (Wetters)
't zit sjeef (=ze hebben ruzie) (Munsterbilzen - Minsters)
't zitj ier op zè gat (=de verkoop is slecht) (Meers)
't zitj op zè gat (=aan de grond fig.: het is mislukt) (Meers)
'tès ammel get, zaag Bet, en ze hoch twei jing on één T. (=het is beter op iemand dan op niemand te moeten wachten) (Munsterbilzen - Minsters)
‘t is nen effenaëvn/een effenaëve (=hij / ze windt er geen doekjes om) (Kaprijks)
‘t is verlore gezejt (=ze luisteren toch niet) (Kaprijks)
‘tsa gieënn zjuustn zijn (=daar zullen ze niet blij mee zijn) (Kaprijks)
’t és gedroeëtj en gesketen zé voeër (=hij is het evenbeeld van zijn vader) (Meers)
’t és skuë gerief mur ge meug ‘et nie in uis émmen (='t is een mooie vrouw, maar je mag ze niet in huis hebben (smalend gezegd door mannen over een vrouw, )) (Meers)
’t wirt wèirem onder zé gat (=hij voelde zich niet meer veilig) (Meers)
’t zal zé gat voeëren (=hij zal er moeten aan wennen) (Meers)
"Kwa"zei bure en ze bleef nog un ure (=Ik ga, zei de buurvrouw en ze bleef uur) (Zeeuws)
' t es wat te zegge asje mét aoj wiêver motj gaon egge; ze verrékke det ze trékke, ze houwe en ze slaon en asje saovus toês kotj, hejje nog niks gedaon (=een wat oudere vrouw laat niet met zich sollen) (Weerts)
' t gebuk krijge / de duvel voor ze nuwe jaor krijge / ze hebbe-n-' m twee blauwe lampe geslaoge (=slaag krijgen, 'n flink pak) (Utrechts)
' t is hier net ' n jeud' nkerk (=ze spreken allemaal doorelkaar) (Westerkwartiers)
' t oog' in ze boll' èn (=aan grootheidswaanzin lijden) (Veurns)
' t zit doar skeeëf (=ze spreken elkaar niet meer) (Waregems)
a ee zèn uëgen ni op zè gat (=hij is opmerkzaam) (Meers)
a èèt er mur drou en nen bezekoek (=hij heeft ze niet allemaal op een rijtje) (Meers)
a és tegen zè gedacht getraudj (=hij is niet met volle toestemming getrouwd) (Meers)
à ès zoè zwàt as Molleke on ze gat, à es zoe zwàt as Lamme Kaìoès. (=Hij ziet er enorm vuil uit) (Bierbeeks)
a ge zoe-se toch wew ne schup geevn (=ze brengen er niets van terrecht) (Kaprijks)
a god op in zè zoeëd (=vrijgezel, geen kinderen) (Meers)
a got op in zè zoeëd (=hij blijft vrijgezel) (Meers)
a hei het ze-iel aan (=ze hebben hem gepakt) (hessels)
A jee zè leper gelèèd (=Hij is overleden) (Hals)
a oeërt nor zè voeër (=hij aardt naar zijn vader) (Meers)
a vermuëst zè geldj (=onverantwoordelijk omgaan met geld) (Meers)
a zal zè sjiejel ni aftrekken (=hij zal niet teveel doen) (Meers)
a zal zè sjiël nie aftrekken (=hij zal zijn zeel niet aftrekken hij zal zich niet uitsloven) (Meers)
aa beem mauste nimei verplante (=oude mensen leven niet meer lang als ze moeten verhuizen) (Munsterbilzen - Minsters)
Aa ei gieëne naugel oem ze gat te krabbe (=Hij heeft geen geld / mogelijkheden) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Aa hei ze ni alle vaaf / Aa is een vaas kwaat (=Hij heeft ze niet alle vijf) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Aa is in ze gat gebeete (=Hij is gekwetst / beledigd) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Aa is mè ze gat in de boter gevalle (=Hij is goed terecht gekomen) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
aa kjeis lauten, z'eid overlest eul kjeis gelauten (=sterven, ze is onlangs gestorven) (Opwijks)
Aa nèpt ze (=Hij is bang) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)

Bronnen

De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.

Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.

Zie ook:

vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen

Spreekwoorden met `ze`

464 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ze`

696 betekenissen bevatten `ze`

50 dialectgezegden bevatten `ze`

Bronnen

Recente zoekopdrachten

Over ons

Onze websites