130 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `pr`
- grote pracht, weinig macht. (=je voordoen als een rijk man terwijl je arm bent)
- grote pronker, kale jonker. (=je voordoen als een rijk man terwijl je arm bent)
- het bloed spreekt (=de familieband doet zich opmerken)
- het eten is niet te pruimen. (=het smaakt niet)
- het probleem onder de knie hebben (=het probleem is opgelost)
- het uitproesten (=in een plotse lachbui schieten)
- huizenhoog springen (=erg gelukkig zijn)
- iemand de rekening presenteren (=iemand de kosten ten laste brengen (ook figuurlijk))
- iemand doodpraten (=op iemand blijven inpraten tot hij versuft van raakt)
- iemand naar de mond praten (=vleien en vriendelijk zijn om iets gedaan te krijgen)
- iemand onder vier ogen spreken (=praten met iemand zonder dat anderen erbij zijn)
- iemand op de proef stellen (=iemand testen om te zien of die te vertrouwen is of het aan kan)
- iemand spreken door het oor van een turfmand (=iemand heimelijk spreken, zodat niemand anders het hoort)
- iets dat krom is recht proberen te praten (=met praten proberen een fout iets goeds te laten lijken)
- iets op een procrustesbed leggen (=een regeling zo toepassen dat hij er voordeel van heeft)
- iets prediken/verkondigen (=iets luid, voor iedereen, verkondigen)
- in de bres springen (=te hulp schieten)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een goede reputatie proberen te verkrijgen)
- in het oog springen/vallen (=de aandacht trekken)
- je bedje is gespreid (=je komt in een situatie terecht waarin alles al voor je geregeld is)
- je matten oprollen (=vertrekken, weggaan)
- je mond voorbij praten (=meer zeggen dan dat er gezegd mag worden en/of het verklappen van een geheim)
- je uit de markt prijzen (=door eigen toedoen laten anderen diegene links liggen)
- kinderen en dronkaards spreken de waarheid (=ze zeggen wat ze vinden, ze zijn ongeremd)
- kromme sprongen maken (=alle moeite doen om zich uit een situatie te redden)
- men poot de aardappelen wanneer men wil, ze komen toch niet in april (=boerenregel. Aardappelen komen pas in mei uit)
- met andermans veren pronken (=weglopen met de ideeën van een ander, met iets van een ander zelf gaan pronken)
- met de prins over de Maas geweest zijn (=veel meegemaakt hebben)
- met een hete aardappel in de keel praten (=op een bekakte manier praten)
- met iets op de proppen komen (=iets vertellen, ermee voor de dag komen)
- met twee monden praten (=jezelf tegenspreken in verschillende situaties, niet eerlijk zijn)
- op de eerste april zendt men de gekken waar men wil (=op 1 april worden grappen uitgehaald)
- op de proppen helpen (=iemand steunen en verder helpen)
- op het procrustesbed leggen (=grofweg inkorten)
- op stel en sprong (=direct en zonder uitstel.)
- over koetjes en kalfjes praten (=over allerlei onbelangrijke dingen praten)
- over land en zand praten (=over lichte onbeduidende dingen praten)
- praatjes vullen geen gaatjes (=met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden)
- praten als Brugman (=gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen)
- precies in mijn straatje zijn (=me precies goed uitkomen op het juiste moment)
- prijs de dag niet vóór de avond (=trek geen voorbarige conclusies en juich niet te vroeg)
- prijs de dag niet voor het avond is (=pas als alles gedaan is kun je zeggen of het goed ging)
- prijs stellen op (=weten te waarderen, graag willen)
- primus inter pares (=de beste onder zijns gelijken) (Latijn)
- pro forma (=voor de vorm) (Latijn)
- pro rata (=per evenredig deel) (Latijn)
- pro saldo (=ter afsluiting rekening) (Latijn)
- proberen is het naaste recht. (=je kunt iets altijd proberen.)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- regen in mei, dan is april voorbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
399 betekenissen bevatten `pr`
- de poppen aan het dansen (=de ruzie of problemen kunnen beginnen)
- de leer veroordelen maar de leraar sparen (=de wortel van het probleem niet aanpakken)
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
- de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scherpste benoemen)
- als men van de duivel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- je oren laten hangen (=depressief zijn, het opgeven)
- een harde noot kraken (=dingen bespreken die moeilijk liggen, een moeilijk karwei doen)
- je kop in het zand steken (=doen alsof iets (een probleem) er niet is)
- een hoge toon aanslaan (=doen alsof je het voor het zeggen hebt / luid en dwingend spreken)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zonder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- gierigheid is de wortel van alle kwaad (=door gierigheid ontstaan er veel problemen en is er veel ellende in de wereld)
- een proefballonnetje oplaten (=door het doen van een uitspraak de mening van anderen peilen)
- de regen schuwen en in de sloot vallen (=door iets onaangenaams te ontwijken in nog groter problemen komen)
- de nekslag geven (=door iets wordt de situatie een te groot probleem waardoor men het niet meer aan kan)
- oefening baart kunst (=door veel te oefenen verbeteren de prestaties)
- voorkomen is beter dan genezen (=door voorzichtig te zijn kun je problemen en ongelukken voorkomen)
- de derde man brengt de spraak aan (=drie hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- het beestje bij zijn naam noemen (=duidelijk en precies zeggen hoe je over iets of iemand denkt; precies zeggen hoe iets zit)
- man en paard noemen. (=duidelijke taal spreken)
- een doos van Pandora zijn (=een bron van problemen, ellende, ziekte en misère zijn)
- een Frans compliment. (=een compliment wat niet zo oprecht of positief is als het aanvankelijk leek)
- dat is opgelegd pandoer (=een duidelijke van te voren afgesproken zaak)
- een straatje zonder eind (=een eindeloos proces, iets wat nooit ophoudt)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een goede reputatie proberen te verkrijgen)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- er een gooi naar doen (=een kans wagen of iets proberen te raden)
- een oorblazer (=een kwaadspreker)
- een bodem in de markt leggen (=een minimumprijs vastleggen)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een goede echtgenote)
- een speldje bij iets steken (=een onderwerp niet verder uitdiepen, van gespreksonderwerp veranderen)
- het achtste wereldwonder (=een ongelooflijk prachtig iets)
- aan de rem trekken (=een ontwikkeling proberen tegen te houden/ waarschuwen dat iets niet goed gaat)
- het hart op de goede plaats hebben (=een oprecht en menslievend karakter hebben)
- een geeltje van de plank nemen (=een oude preek herhalen)
- één zwaluw maakt nog geen zomer (=één positieve gebeurtenis betekent niet dat alle problemen opgelost zijn.)
- met hem kun je gaan vissen (=een prettig persoon in de omgang)
- iets in je vaandel schrijven. (=een principe waar je je per se aan vast wilt houden)
- een aap op de schouder hebben (=een probleem hebben waar je niet vanaf komt.)
- in troebel water vissen (=een profiteur zijn)
- een sprong in het diepe wagen (=een risico nemen en iets nieuws proberen.)
- rosse buurt (=een slechte buurt (buurt met prostitutie))
- er bekaaid (van) afkomen (=een te lage prijs ervoor krijgen)
- ongeluk komt zelden alleen (=een tegenslag wordt vaak gevolgd door nog meer problemen)
- een schot voor de boeg (=een uitspraak of vraag als eerste aanzet tot een gesprek of discussie (eigenlijk: een waarschuwingsschot))
- een broodje aap (=een verzonnen verhaal dat als waarheid wordt verspreid.)
- goed zijn woord kunnen doen (=een vlotte prater zijn)
- iets te berde brengen (=een voorstel doen; iets ter sprake brengen)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- door de molen halen (=een zeer uitgebreide procedure doen ondergaan)
- uit zuivere bronnen vloeit zuiver water. (=eerlijke mensen praten geen kwaad)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
